Кіріспе
Техастағы АҚШ армиясының форты, 1867–1889 жылдар аралығында қолданылған. Форт Кончо – бұрынғы АҚШ армиясының орналасқан жері және Техас штатының Сан-Анджело қаласындағы Ұлттық тарихи ескерткіштер ауданы. Ол 1867 жылдың қараша айында Солтүстік және Оңтүстік Кончо өзендерінің тоғысында, Баттерфилд пошталық жолы мен Гуднайт-Лавинг жолының бағытында құрылды және келесі 22 жыл бойы әскери база ретінде пайдаланылды. Форт Кончо 1867 жылдан 1875 жылға дейін 4-ші атқыштар полкінің, ал 1875 жылдан 1882 жылға дейін 10-шы атқыштар полкінің, «Бұйвол сарбаздарының» негізгі базасы болды. Форт Кончодағы әскерлер 1872 жылы Рональд С. Маккензидің жорығына, 1874 жылы Қызыл өзен соғысына және 1879–1880 жылдардағы Викторио жорығына қатысты. Форт 1889 жылдың маусым айында тасталып, келесі 20 жыл ішінде тұрғын үйлерге және кеңселерге бөлінді, ал ғимараттар қайта жарақталып немесе құрылыс материалдары ретінде пайдаланылды. Форт Кончоны сақтау және қалпына келтіру жұмыстары 1900 жылдарда басталды, нәтижесінде 1929 жылы Форт Кончо мұражайы құрылды. Бұл мүлік 1935 жылдан бері Сан-Анджело қаласына тиесілі және қала басқаруында. Форт Кончо 1961 жылдың 4 шілдесінде Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды және АҚШ армиясы Техаста салған әскери орналасқан жерлердің ең жақсы сақталған мысалы болып табылады. Форт Кончо тарихи ауданы форттың бастапқы аумағын және 23 ғимаратты қамтиды, олардың кейбіреулері Сан-Анджелодағы ең көне ғимараттардың қатарына жатады. 2019 жылдың тамыз айына қарай, фортқа жылына шамамен 55 000 адам келеді.
Fort Concho is a former United States Army installation and National Historic Landmark District located in San Angelo, Texas. It was established in November 1867 at the confluence of the North and South Concho Rivers, on the routes of the Butterfield Overland Mail Route and Goodnight–Loving Trail, and was an active military base for the next 22 years. Fort Concho was the principal base of the 4th Cavalry from 1867 to 1875 and then the "Buffalo Soldiers" of the 10th Cavalry from 1875 to 1882. The troops stationed at Fort Concho participated in Ranald S. Mackenzie's 1872 campaign, the Red River War in 1874, and the Victorio Campaign of 1879–1880. The fort was abandoned in June 1889, and over the next 20 years was divided into residences and businesses, with the buildings repurposed or recycled for their materials. Efforts to preserve and restore Fort Concho began in the 1900s and resulted in the foundation of the Fort Concho Museum in 1929. The property has been owned and operated by the city of San Angelo since 1935. Fort Concho was named a National Historic Landmark on July 4, 1961, and is one of the best preserved examples of the military installations built by the US Army in Texas. The Fort Concho Historic District covers the fort's original grounds and 23 buildings, some of which are the oldest in San Angelo. as of August 2019, about 55,000 people visit the fort annually.
АҚШ әскерінің операциясы
Форт Кончо 19 ғасырда Техастың американдық отарлау кезінде құрылды, бұл процесс 1820 жылдары ағылшын-американдықтардың испан, кейіннен мексикалық Техасқа көшіп келуінен басталды. Еуропалықтар Кончо өзені аңғарына алғаш рет 16 ғасырда келген. Испандықтар байланысқа кіріп, содан кейін Джумано халқымен сауда жасады, олар 1690 жылдары апачтармен қуылып шығарылғанға дейін аңғарда тұрды. Апачтардың өздері 18 ғасырдың ортасында команчтермен қуылды. Алайда 1849 жылы американдық отарлаушылар алтын табылған Калифорнияға жету үшін Батыс Техасты көптеп кесіп өтуге кірісті. Өз азаматтарын қорғау үшін АҚШ армиясы 1850-1852 жылдары шекаралық саяхат жолдары бойында қамалдар тізбегін салуға бұйрық берді. Осы қамалдардың арасында 1852 жылдың 28 қазанында құрылған Форт Чадборн және 1858 жылы құрылған, Форт Чадборнның бір станциясы болған Баттерфилд теңіз поштасы бар еді. 1861 жылы басталған Американдық Азамат соғысы екі жобаны да тоқтатты. Баттерфилд жолы Техастан шығып кетті, ал федералды үкімет Техастағы бекіністерін Конфедерациялық Америка Штаттарына өткізді. Конфедерациялық Техас өзінің аумақтарын қорғай алмады, сондықтан соғыс бойында ақ қоныс салушылар шығысқа қарай шегінді. Бірақ 1865 жылы соғыс аяқталғаннан кейін, соғысқа қатысқан иммигранттар Техасқа қайта көшіп келді. Осы иммигранттардың көптегені мал өсірушілерге айналып, 1866 жылы Баттерфилд жолымен құрылған Goodnight–Loving Trail сияқты жолдарды ұстанды, бұл жол Кончо аңғары арқылы көптеген малдарды әкелді. 1867 жылдың 19 наурызында Техас және Луизиананы қамтитын соғыстан кейінгі әскери округке қолбасшылық етуге тағайындалған генерал-майор Филип Шеридан бастапқыда жергілікті халықтардың шабуылдары туралы есептерге назар аудармады, бірақ сол жылдың соңында АҚШ армиясына Техастағы соғыстан бұрынғы казармаларын қайта басып алуға бұйрық берілді. Алайда Форт Чадборн сумен жеткіліксіз қамтамасыз етілді. АҚШ армиясы Форт Чадборнның орнын жаңа нысанмен ауыстыруды шешті. Олар Кончо өзендерінің қосылысын, күзетіп жүруге тиіс жолдарға және жақын мал жайылымдарына жақындығы мен судың көптігіне байланысты, идеалды орын деп тапты. 1867 жылдың ортасында 4-ші кавалерия полкінің командирі майор Джон Портер Хэтч лейтенант Питер М. Боемді Форт Чадборннан 80 шақырым (50 миль) оңтүстікке қарай, Орта Кончода лагерь құруға жіберді. Капитан Майкл Дж. Келли және 50 сарбаз бұл лагерьді Солтүстік Кончода құрды және 1867 жылдың жазында сол жерде қалды. 1867 жылдың 28 қарашасында 4-ші кавалерияның H ротасы Форт Чадборннан Кончоға қарай жолға шықты. H ротасының командирі капитан Джордж Г. Хант жаңа форттың орнын «Хэтч лагері» деп атады, бірақ 1868 жылдың қаңтарында Хэтчтің өтініші бойынша, 13 тамызда тифтен қайтыс болған Келлидің құрметіне «Келли лагері» деп өзгертті. Тұрақты бекіністің құрылысы 1868 жылдың наурыз айында АҚШ Соғыс министрі Эдвард М. Стэнтонмен Форт Кончо деп аталған лагерьтің солтүстігіндегі жерде басталды.
Құрылыс
Тексас департаментінің көмекші квартирмейстері капитан Дэвид В. Портер 1867 жылдың 10 желтоқсанында Форт Кончоны салуға міндеттелді. Барлық құрылыс материалдарын жеткізу қажет болғандықтан, жұмыс баяу жүрді және форттың офицерлері, оның ішінде Хант пен Портер арасында жиі пікір таластар болды. Портер азаматтық тас қалаушылар мен ағаш шеберлерін жұмысқа алды, бірақ сонымен қатар Гриффин және Ричардсон форттарының құрылысын қадағалады. Сондықтан ол фортта құрылыс жұмысына тікелей басшылық ету үшін жиі болмайтын. 1868 жылдың наурыз айында Портердің орнына майор Джордж Крам келді, ол уақытша күзет үйін салды. Крам да форттан жиі кетіп тұратын, ал ол келген жылы аймақтық пошта желісінің бастығы майор Бен Фиклин тұтқындалды. АҚШ Пошта басқармасы араласып, тамыз айына қарай Крам қызметтен босатылды және құрылыс 4-ші кавалерияның квартирмейстері капитан Джозеф Рендлброкка тапсырылды. Жыл соңына дейін Рендлброк қойманы, квартирмейстердің қоймасын және аурухананың бір бөлігін аяқтады. Форт аумағындағы алғашқы тұрақты әскери құрылыстар – офицерлердің бес үйі мен алғашқы полк казармасы 1869 жылдың тамызына дейін бітті. Келесі жылы тағы екі офицерлік үй, тағы бір казарма, тұрақты күзет үйі мен жылқы қоралары салынды. Хэтч 1870-71 жылдары форттың аяқталуына көмектесіп, квартирмейстердің қорасын және вагон сарайын салуға басшылық етті. Алайда 1872 жылдың ақпанында АҚШ Соғыс министрлігінің бюджетін қысқартуы салдарынан азаматтық жұмысшылар жұмыстан босатылып, құрылыс тағы тоқтап қалды. Жыл соңына қарай Форт-Кончода төрт казарма, сегіз офицерлік үй, аурухана, жарақтар қоймасы, нан пісіру орны, бірнеше қойма, шеберханалар мен жылқы қоралары болды. 1875 жылы парад алаңы тазартылып, ортасына ту тірегі орнатылды. Осыған байланысты адъютанттың кеңсесі штаб ғимаратына көшірілді. Бірақ ол көп ұзамай 1876 жылы салынған тас командалық ғимаратпен, штаб-пәтер ғимаратымен ауыстырылды. 1877 жылы тағы бір офицерлік үй салынды, сондай-ақ қаржы жетіспеуінен аяқталмаған тағы бір ғимараттың негізі қаланды. Бұл ғимарат 1879 жылдың ақпанында мектеп және шіркеу ретінде аяқталды. Бұл Форт Кончода салынған соңғы тұрақты құрылым болды. 1879 жылы форт сегіз ротадан тұрды. 1877 жылға қарай құрылысқа АҚШ армиясы жалға алған жерге 1 миллион доллар жұмсалды. 1889 жылдың сәуірінде форт аумағында отыз тоғыз тұрақты ғимарат болды.
4-ші атқыштар полкінің базасы
Форт Кончоның құрылған алғашқы жеті айында, оның гарнизоны – 1869 жылғы Соғыс департаментінің есептерінде көрсетілгендей, Техастағы 3672 әскердің 129-ы – құрылыс жұмыстарымен айналысты. Бұл жергілікті Техас газеттері тарапынан көп сынға түсті; 1860-шы жылдардың соңына қарай шекара қарай ығысты. Осы уақытта, құрылыс жұмыстарынан бөлек, гарнизон Сан-Антонио – Эль-Пасо жолында күзеттік, барлау және мал және керуендерді сүйемелдеу жұмыстарын жүргізді. АҚШ армиясының мәліметтеріне сәйкес, Техаста аз ғана шайқас болды. Әскердің гарнизондары нашар және үзірлі түрде жабдықталғандықтан, олардың белсенсіздігі және осыған байланысты сын-пікірлер 1871 жылға дейін жалғасты. Алайда, сол наурыз айында Техас департаменті құрылғаннан бастап, Техастағы АҚШ армиясының әрекеттері өзгерді. Шеридан жыл басында алдау және үнемі қозғалыс стратегиясын қабылдады, ал қыста, тайпалардың жылқылары әлсіреген кезде, жазалау экспедицияларын жүргізді. Шериданның жоспарының бір бөлігі ретінде Техас форттарының гарнизондары қосалқы бекеттер құрды. Олардың ішінде қайтадан басып алынған Чадборн форты және Орта Кончодағы Шарлотта лагері болды. 1871 жылдың 25 ақпанында полковник Рональд С. Маккензи 4-ші кавалерияның басшылығын қабылдады. Ол бір айдан кейін полк штабын Форт-Ричардсонға көшірді, бірақ Форт-Кончода бірнеше роталарын қалдырды. Бұл роталар 1871 жылдың мамыр айынан қыркүйек айына дейін Киова тайпасына қарсы нәтижесіз науқанға қатысып, қараша айында Форт-Кончоға оралды. 1871 жылдың қалған бөлігінде Команчи және Киова тайпаларының шабуылдары жиіледі, нәтижесінде көптеген экспедициялар ұйымдастырылды, бірақ олар сирек жаңа тайпа өкілдерімен кездесті. Ерекше жағдай – сержант Уильям Уилсон 1872 жылдың 26-29 наурызы аралығында жүргізген патруль, ол АҚШ армиясын Стакед жазықтарында су көзіне жетеледі және Мушэй шыңындағы үлкен Команчи елді мекенін анықтады. Маккензидің Форт Кончодағы басшысы Хэтч, Уилсонның жаңалығын баяндады, ал капитан Наполеон Б. Маклаухленнің келесі патрулі оны растады. Маккензи мен Хатч Техас департаментінің басшысы, бригадир генерал Кристофер К. Огурмен кездескеннен кейін, Маккензи мен Маклаухлен, D және I роталарын басқарып, 17 маусымда өздерінің орналасқан жерлерінен шықты. Келесі айларда 4-ші кавалерия Оңтүстік жазықтарын зерттеді және 29 қыркүйекте Солтүстік бұлақ шайқасында Команчи тайпасымен шайқасты. Сол шайқастың нәтижесінде 4-ші кавалерия 124 әйел мен баланы тұтқынға алды, олардың 116-сы 21 қазанда Форт-Кончоға қайтарылды. Тұтқындар квартирмейстердің қорасында ұсталды және 1873 жылдың 14 сәуірінде Техас департаменті оларды босатуға бұйрық бергенге дейін сол жерде қалды. Олар 24 мамырда 11-ші жаяу әскерінің сүйемелдеуімен Форт-Кончодан шығып, 10 маусымда Форт-Силлге жетті. 1874 жылдың 27 маусымында 200-ден астам тайпа жауынгерлері Адоб қабырғаларында кемпінг құрған бизон аулаушылар тобына шабуыл жасап, Қызыл өзен соғысын бастарды. Огур бұған жауап ретінде Маккензи мен 4-ші кавалерияны шілдеде Форт-Кончоға қайтаруға бұйырды. Тамыз айына қарай Миссури әскери бөлімінің қолбасшысы Шеридан Оңтүстік жазықтарына әрқайсысы 3000-нан астам сарбаздан тұратын бес экспедициялық күшті жіберді. Маккензи басқаратын оңтүстік күш 1874 жылдың 23 тамызында Форт-Кончодан 4-ші кавалерияның сегіз ротасымен, 10-шы жаяу әскердің төртеуімен және 11-ші жаяу әскердің біреуімен шықты. Келесі жылы Маккензи Команчи тайпасын Пало-Дюро каньонындағы олардың базасына дейін қуып жетіп, 28 қыркүйекте оны жойды. Оның күштері қыста аймақты күзетуді жалғастырды, Команчи тайпасының жабдықталуын қайта құруына жол бермей, оларды резервацияға қайтаруға мәжбүрледі.
10-шы атқыштар полкінің базасы
1875 жылға қарай Форт Кончо Техастағы АҚШ армиясының маңызды базаларының біріне айналды, бірақ жыл басында 4-ші кавалериялық полк Оңтүстік жазықтарындағы тайпаларды олардың резервацияларында ұстап тұру үшін Форт Силлге ауыстырылды. Олар Форт Кончода полковник Бенджамин Гриерсон басқаратын, толығымен қара түсті әскерлерден құралған 10-шы кавалериялық полкпен алмастырылды. Ол 1875 жылдың 17 сәуірінде Форт Кончоға келді және полк штабын орнатты. Форт Кончо, Стоктон, Дэвис, Квитман және Кларк бекіністері мен олардың іріктеу пункттерінде орналасқан 10-шы кавалериялық полк шекараны күзетуге, керуендер мен қоныс аударушыларды сүйемелдеуге және әскери жорықтарға қатысты. 1877 жылдан бастап, аштықтан зардап шеккен жазықтық тайпалары бұқа аулаушыларын өлтіре бастады және ақтардың қоныстарын шабуылдады. Жауап ретінде Гриерсон капитан Николас М. Ноланды және 10-шы полктің бір ротасын шабуылдаушыларды басып тастауға жіберді. Нолан шілдеде жолға шықты, бірақ 10-шы кавалериялық полктің А ротасынан төрт сарбаздың қазасына ұласты, басқа ештеңеге қол жеткізбеді. 1879 жылдың соңында Гриерсонға Охо Калиенте және Мескалеро апачилерінің басшысы Викторионың Транс-Пекос аймағына кіргені туралы хабар жетті. Ол 1880 жылдың 23 наурызында Форт-Стантон резервациясындағы Мескалеро апачилерін қарусыздандыру үшін 10-шы кавалериялық полктің бес ротасы мен 25-ші жаяу әскердің бөлігінің басшылығымен Форт Кончодан аттанды. Гриерсонның әскерлері сәуір айының басында апачи шабуылдарымен шайқасты, содан кейін 12 сәуірде Форт-Стантонға жетті. Жаңбыр салдарынан қарусыздандыру 16 сәуірге дейін кешіктірілді және Мескалеро апачилері қару-жарақтарының көп бөлігін алып қашып кеткен кезде сәтсіз аяқталды. Гриерсон 16 мамырда Форт Кончоға оралды, бірақ апачилар аймақта пайда болған жағдайда 10-шы кавалериялық полктің М ротасын Солтүстік Кончоның басында қалдырды. 1880 жылдың 17 маусымында Нолан және 10-шы кавалериялық полктің батальоны Гриерсонның бұйрығымен Форт Силлден Форт Кончоға оралды. Он күннен кейін Гриерсон Ноланды Гвадалупе тауларын күзетуге жіберді, ал өзі 10 шілдеде Форт Кончодан аттанды. Гриерсон Викторионы жаз бойы қуды, осылайша ол Рэтл Спрингсте жеңіліп, Мексикаға қуылды, онда Викторионың тобы 1880 жылдың 15 қазанында Мексика армиясы тарапынан жойылды. 10-шы кавалериялық полк 1882 жылдың шілдесінде батысқа қарай Форт-Дэвиске толығымен көшірілді.
Тексастан кейінгі үнді соғыстары және әрекетсіздігі
1881 жылғы 27 қаңтарда Техас рейнджерлері Техастағы американдық үндістер соғысының соңғы шайқасында Викторионің тобынан қалғандарын жеңіп, талқандады. 1882 жылы 10-шы кавалерия подполковник Альфред Л. Хоуф басқаратын 16-шы жаяу әскермен Форт Кончода ауыстырылды. Хоуф пен полк штабы сол тамызда фортқа келгенге дейін он күн бұрын Кончо өзені тасып, Бен Фиклин қаласын қиратты және Сан-Анджелоға ауыр зақым келтірді. Осының салдарынан 16-шы жаяу әскері алғашқы аптасын гуманитарлық көмек көрсетуге жұмсады. Қалпына келгеннен кейін Сан-Анджело гүлденді, ал Форт Кончо нашар күтімге байланысты құлдырады. 1882 жылдан бастап форттың толық жабылуына дейін ол негізінен Техастың басқа жерлеріне ауысуды күтіп отырған әскерлер үшін база ретінде пайдаланылды. 1883 жылғы маусымда АҚШ армиясы Маккаветт фортын тастап кеткеннен кейін, оның гарнизоны Форт Кончоға көшірілді. 1880-ші жылдардың ортасына қарай, шаруалар айналағы жазықтарды тікенді сыммен қоршады; заң бойынша сымды кесуге тыйым салынғандықтан, сарбаздар жолдарды патрульдеуге шектелді. Девис және Гриффин форттары сияқты көптеген шекаралық бекіністер тасталып кетті немесе жабылуын күтті. 1887 жылғы ақпанда 16-шы жаяу әскері Форт Кончодан Форт Блисске көшіп кеткеннен кейін, жергілікті тұрғындар Форт Кончо да тасталады деп ойлады. 1888 жылдың басында 8-ші кавалерия Техас штабының түкпір-түкпірінен Форт Кончоға жиналды, ал маусым айында Оңтүстік Дакота штатының Форт-Мид қаласына аттанды. Олардың кетуімен 19-шы жаяу әскерінің К ротасы ғана Форт Кончода қалды. 1889 жылғы 20 маусымда К ротасының сарбаздары форттың үстінен туды соңғы рет түсіріп, ертесі күні таңертең кетіп қалды.
Сан-Анджело, Техас қаласымен қарым-қатынасы
1870 жылы кәсіпкер Бартоломей Дж. Девитт Кончо фортының ар жағындағы, Кончо өзенінің бойындағы жердің жартысын сатып алды. Ол бұл жерді қала салу үшін учаскелерге бөлді, ол кейіннен Сан-Анжело деп аталды. Қала құру жобасы табысты болмады және учаскелер төмен бағаға сатылды. 1875 жылға қарай Сан-Анжелода салон мен сауда орындары жиналды. Қала мен Форт-Кончо гарнизоны арасындағы қарым-қатынас шиеленісті болды және көбінесе ашық жаулыққа ұласты. Форт Кончоның қара терілі әскери қызметшілері мен қала тұрғындары арасындағы зорлық-зомбылық жиі орын алды және 1882 жылы 10-шы кавалерия дивизиясы 16-шы жаяу әскер дивизиясымен ауыстырылғанға дейін жалғасты. Әсіресе 1882 жылғы су тасқынынан кейін гарнизонның жергілікті халқына көрсеткен гуманитарлық көмегі ұзақ жылдар бойы сақталған ашу-ызаны басуға көмектесті. Форт Кончо Сан-Анжелоның алғашқы дамуы үшін өте маңызды болды. Гарнизонның болуы саудагерлер мен қоныс аударушыларды тартты және қала экономикасын әртараптандыруға мүмкіндік берді. Форттың дін қызметкерлері қаладағы алғашқы уағыздаушылар мен педагогтар болды, ал оның медициналық қызметкерлері, әсіресе хирург Уильям Нотсон, сонымен қатар бейбіт тұрғындарды да емдеді. Нотсонның азаматтық көмекшілерінің бірі Сэмюэл Л. С. Смит Сан-Анжелоның алғашқы дәрігері болды және 1910 жылы қаланың алғашқы азаматтық ауруханасын ашуға көмектесті. Фортқа қызмет көрсеткен саудагерлермен жасалған келісімшарттар бойынша олардың барлығы Сан-Анжелода қоныстанды және қаланың құрылысшыларының қатарына енді.
Сақтау
1889 жылы бекініс жабылғаннан кейін, ол коммерциялық және тұрғын үй учаскелеріне бөлінді, ал ғимараттары тиісінше жаңартылды немесе бұзылды. 3-ші және 4-ші казармалар бірнеше тұрғын үйлермен алмастырылды, ал офицерлердің үйлері жекеменшік үйлер ретінде сақталды. Бекініс ішінде және оның айналасында қосымша ғимараттар салынды, соның ішінде 1907 жылы парад алаңында салынған мектеп. Алайда, 1905 жылы жергілікті беделді адамдар бекіністі сақтап қалуға тырысты. Форт Кончоға жабдық жеткізуге келісімшарт жасасқан саудагерлердің бірі, Дж. Л. Миллспоу қаланың оны сатып алуын ұсынды, бірақ бұл әрекет сәтті болмады. Сол жылы К. А. Брум 1905 жылы «Форт Кончо Риэлти» компаниясын құрып, қалаға бекініс аумағындағы меншігін сатты. Бекініс аумағының шығыс бөлігінің үштен бірі сақталды және 1913 жылы «Санта-Фе» теміржол компаниясы оны қалаға сыйға берді. Он бір жылдан кейін, Америка революциясының қыздары бекіністі сақтау үшін қаражат жинады және оны Техас штатының тарихи орны деп жариялап, ескерткіш тақтатасты орнатты. 1927 жылы жергілікті тұрғын Женевра Вуд Карсон Том Грин округінің сотындағы бөлмені жергілікті тарихқа арналған көрмеге иеленді және ол «Форт Кончо мұражайының» негізін қалады. Мұражай соттың басқа бөлмелеріне кеңейгеннен кейін, Карсон оны 1930 жылдың 8 тамызында Форт Кончоның бас кеңсесіне көшірді. Карсон ғимаратты иесінен сатып алу үшін 6000 доллар (инфляцияға сәйкес түзетілген) жинауға тырысты, бірақ 1935 жылы ол 3000 доллар (инфляцияға сәйкес түзетілген) қабылдады, оны жинауға қол жеткізген еді. Сол жылы Сан-Анджело қаласы мұражайдың ішінара басқару жауапкершілігін өз мойнына алды, оны Карсон зейнеткерлікке шыққанға дейін 1953 жылға дейін басқарған директорлар кеңесі басқарды. Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде мұражайға бөлінетін қаржы қысқартылды, бірақ 1939 жылы төрт ғимарат сатып алынды. 1940 жылдардың соңында қосымша сатып алулар жасалды, 1950 жылдары Техас құрғақшылығы муниципалды ресурстарды қайтадан қысымға алды. 1955 жылы мұражай Сан-Анджело қаласының бөліміне айналды, бірақ сол онжылдықта тек бір ғимарат сатып алынды; «Форт Кончо мұражайы» сол кезде бекініс аумағының шамамен төрттен бірін ғана бақылады. 1960 жылдары Сан-Анджело қаласы «Форт Кончо мұражайын» федералды және штаттық үкіметтерге беруге тырысты, бірақ екеуі де Техастағы басқа бекіністерге басымдық берді. 1961 жылдың 4 шілдесінде Форт Кончо Ұлттық тарихи ескерткіштер ауданы деп жарияланды, ал 1966 жылдың 15 қазанында Ұлттық саябақтар қызметі (NPS) оны тарихи орындардың ұлттық тізіміне енгізді. NPS 1961 және 1967 жылдары жоспар дайындады. 1980 жылы «Форт Кончо мұражайы» Остиндегі, реставрацияға маманданған «Bell, Klein and Hoffman» архитектура фирмасымен бірлесіп, бекіністің қалған аумағын сатып алу және оның 19 және 20 ғасырлардағы өзгерістерін бұзу үшін үш кезеңдік жоспар жасады. Мұражай бұл жоспарды 1981 жылы іске асыра бастады, оған 900 000 доллардан астам қаражат жұмсалды. Бұл қаражат Тарихи сақтау қоры арқылы NPS-тен сәйкес гранттар арқылы жиналды. Содан кейін парад алаңы мектепті жаңа кампусқа көшіру арқылы мұражайдың толық бақылауына көшті. NPS 1985 жылдың маусым айындағы зерттеуі бекіністің жағдайының жақсы екенін көрсетті, бірақ кейінірек салынған бірнеше ғимараттар әлі де оның аумағында болды. 1986 жылдың 1 қаңтарында Техас тарихи комиссиясы оны Техас штатының көнелік ескерткіші деп атады. 1989 жылы аудан 16 түпнұсқа ғимараттан, 6 қайта құрылған ғимараттан және бір нығайтылған қираған үйден тұрды. 2015 жылы анонимді демеуші «Форт Кончо мұражайына» 2 миллион доллар (инфляцияға сәйкес түзетілген) сыйға берді. Екі жылдан кейін мұражай сыйлық ақшаны және басқа да түсімдерді 2018 жылы келушілер орталығын кеңейтуге және 3-ші және 4-ші казармаларды қайта құруға жұмсайтынын мәлімдеді. Алайда, 2020 жылдың желтоқсанына дейін ешқандай комиссия жасалмады, ол кезде Сан-Анджело қаласы 14 ғимаратқа жақын арада жөндеу жұмыстары жүргізілетінін және қайта құрылған 3-ші казарма мен 4-ші казарманың асханасы мұражайға несие ретінде ғылыми-зерттеу кітапханасын орналастыратынын хабарлады.
YFZ ранчосына шабуылға қатысу
2008 жылдың 3 сәуірінде, Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің фундаменталистік тармағының мүшелерінен зорлық көрген деген шағым түскеннен кейін, Техас штатының билігі YFZ ранчосына рейд жасады. Билік ертеңінен бастап ранчодағы балаларды алып, 5 сәуірде Форт-Кончоға орналастырды. 7 сәуірде Техас штаты балаларға қамқорлық құқығын алды, ал жеті күннен соң бес жастан үлкен балаларымен бірге барлық әйелдерді Сан-Анджелодағы Фостер коммуникациялар Колизеонына көшірді. 2 маусымда Техас Жоғарғы Соты балаларды тәркілеу заңсыз деп шешім шығарды және балалар мемлекеттік қамқорлықтан босатылды.
Жері мен сәулеті
2019 жылдың тамызына қарай, Форт-Кончо тарихи ауданы 25 ғимараттан және 40 000 экспонаттан тұратын мұражай жинағынан құралды. Ауданның шекарасын солтүстікке қарайғы темір жол мен Шығыс Авеню А, батысқа қарайғы Оңтүстік Оукс көшесі, оңтүстікке қарайғы офицерлер үйлерінің артындағы қоршау және шығысқа қарайғы әкімшілік ғимараттардың артындағы сервистік жол белгілейді. Бұл қамалға жыл сайын 55 мың адам келеді. Мектеп және шіркеу 1879 жылдың 22 ақпанында құрылысы аяқталып, пайдалануға берілді, ол әскери тарихында салынған соңғы тұрақты құрылыс болды. Шіркеу офицерлердің үйлері сияқты салынған, бастапқыда ол тағы бір екі пәтерлі үй болуы жоспарланған. Ас үйдің іргесін салуға ғана қаржы жеткілікті болды, сондықтан ғимарат қазіргі мектеп және шіркеу ретінде аяқталды. АҚШ әскері кеткеннен кейін, ғимарат мектеп ретінде, кейде жеке тұрғын үй ретінде пайдаланылды. 1946 жылы Форт-Кончо мұражайы мектепті сатып алып, жақын жердегі Гудфеллоу әуе күштері базасындағы АҚШ әскери қызметкерлері жинаған қаражат есебінен қалпына келтірді.