Кіріспе
Уэльс регби одағының басқару органы – Уэльс регби одағы (WRU; Undeb Rygbi Cymru), World Rugby халықаралық басқарушы органы мойындаған Уэльс еліндегі регби спортын басқарушы ұйым. WRU Уэльстегі регби ісін ұйымдастыруға жауапты, 320 мүше клуб, Уэльс ұлттық құрамасы және Ұлттық лигалар мен кубоктарды қадағалайды. WRU президенті (Терри Кобнер), төрағасы (Ричард Коллиер Кейвуд) және бас директоры (Аби Тиерни) басшылық етеді.
The Welsh Rugby Union (WRU; Undeb Rygbi Cymru) is the governing body of rugby union in the country of Wales, recognised by the sport's international governing body, World Rugby. The WRU is responsible for the running of rugby in Wales, overseeing 320 member clubs, the Welsh national team and National Leagues and Cups. The WRU is headed by the President (Terry Cobner), chairman (Richard Collier Keywood) and CEO (Abi Tierney).
Тарих
Уэльс регби одағының тамыры 1875 жылдың қыркүйегінде Оңтүстік Уэльс футбол одағының (SWFU) құрылуында жатыр; «Батыс Англияның және аймақтағы маңызды клубтармен матчтар ойнау ниетімен» құрылған. Регби ережелері қабылданған кодекс болады. 1878 жылы Оңтүстік Уэльс футбол клубының орнын спортты көбірек реттеуге және халықаралық ойынға клубтардан өкілдерді іріктеуге тырысқан Оңтүстік Уэльс футбол одағы алмастырды. SWFU нашар ұйымдастырылған, және Оңтүстік Уэльс командасы мен түрлі ағылшын клубтары арасындағы матчтарды ұйымдастырғанмен, олар жиі матчтардың келіспеушілігіне тап болды және энергия жетіспеушілігіне кінәланды. 1880 жылы Ньюпорт Атлетик клубының хатшысы Ричард Маллок мәселені өз қолына алуға шешім қабылдады және SWFU-ның қолдауысыз Англияға қарсы халықаралық матч ұйымдастырды. Матч 1881 жылдың 19 ақпанында өтті және Англия жеті голмен, бір құлатылған голмен және алты ойынмен жеңіске жетті. Бұл ауыр жеңіліс WRU құруға әкелетін одан әрі реформалардың бастауы болды. Қазіргі уақытта Уэльс регби одағының ресми құрылған күні туралы әртүрлі пікірлер бар. 1880 жылдың наурыз айында Суонси қаласындағы Тенби қонақ үйінде тоғыз команда жаңа одақ құру ниетімен кездесті. Бұл командалар Кардифф RFC, Чепстоу RFC, Хаверфордвест RFC, Лландафф RFC, Лланнелли RFC, Неат RFC, Ньюпорт RFC, Понтипридд RFC және Суонси RFC болды деп есептеледі. Бұл кездесуді қабылдауға кедерес – жазбаша дәлелдің жоқтығы, тек ауызша айтылымдар ғана бар. 1881 жылдың 12 наурызында он бір клуб Касл қонақ үйінде, Неат қаласында Уэльс регби одағы ретінде танылатын одақты құру үшін кездесті. Уэльстің алғашқы халықаралық регби матчындағы жеңіліс салдарынан Муллок бұл кездесуді ұйымдастырып, тұрақты халықаралық матчтарды ұйымдастыратын одақ құрды. Уэльс футбол одағының (WFU) негізін қалаушы клубтары, бастапқыда белгілі болғандай, Суонси C & FC, Понтипул RFC, Ньюпорт RFC, Мертир RFC, Лланнелли RFC, Бангор RFC, Брекон RFC, Кардифф RFC, Лампетер RFC, Лландовири RFC және Лландейло RFC болды. Қызығы, Уэльстің ең көне регби клубы – Неат RFC кездесу Неат қаласында өткеніне қарамастан, қатыспаған. Бұл клубтың қатысуын тіркемеу комитеттің қателігі ме, әлде Неат RFC шынымен қатыспады ма, белгісіз. SWFU-ның бас комитет мүшелерінің екеуі, Джон Льюэллин мен Сэм Кларк Неат қаласының тұрғындары болған және WFU құрылуы олардың одағын таратып жібергені, Неат өкілінің болмауының себебі ретінде қабылданады. WRU 1886 жылы Шотландия және Ирландиямен бірге Халықаралық регби футбол кеңесінің (қазіргі World Rugby) құрылтайшы мүшесі болды, ал 1887 жылы одаққа ресми қол қою кезінде Уэльстің өкілдері Муллок пен Хорас Лайн болды. 1934 жылы ғана қазіргі атауы – Уэльс регби одағы қабылданды.
Жауапкершілік
WRU Уэльстің регбиін басқаруға жауапты, оның ішінде 320 мүше клуб, Уэльстің ұлттық құрамасы және Ұлттық лигалар мен кубоктар. Уэльс регби одағы ерлер мен әйелдер үшін барлық жастағы жаттықтырушылар, төрешілер және ойыншыларды дамытуда маңызды рөл атқарады. Сондай-ақ, олар Уэльстің регби одағының үйі, Кардиффтегі 74 500 орындық Миллениум стадионына ие, "қазіргі Уэльстің символы". Ұлттық құрамадан кейін Уэльстегі ең жоғары деңгейдегі өкілдік – бұл төрт аймақ, олардың негізіндегі клубтардың жоғары деңгейі жатыр, бірақ олар кеңірек аумақты қамтиды. Бұл аймақтар 2003 жылы WRU Уэльстің кәсіби регби одағының жоғары лигасынан тоғыз клубты Ирландияның сәтті провинциялары мен Оңтүстік Африка, Австралия және Жаңа Зеландиядағы Super Rugby франшизалары үлгісінде бес аймаққа азайтқанда құрылды. WRU командаларды төрт аймаққа дейін азайтуды жоспарлаған, бірақ Кардифф және Лланнелли өздерінің жеке мәртебесін сақтап қалу үшін сәтті күресті. Бір жыл өткен соң Celtic Warriors аймағы таратылды, ал қалған төрт аймақтық клуб – Cardiff Blues, Scarlets, Ospreys және Newport Gwent Dragons. Олар Pro14, European Professional Club Rugby (Чемпиондар лигасы және Challenge Cup) және Anglo-Welsh Cup турнирлерінде ойнайды. Әр аймақ өз аймағындағы клубтардан ойыншыларды шақыруға құқылы. Бұл жоғары деңгейдегі клубтар 14 командадан тұратын Уэльс премьер-лигасында өнер көрсетеді. 2008 жылдың тамызында WRU басшысы Роджер Льюис ұйым Солтүстік Уэльсте орналасқан бесінші Уэльс аймағын қайта құру туралы ұсынысты қарастырып жатқанын растады. Льюис 2004 жылы Celtic Warriors клубын жабу туралы шешім қабылдағанына өкіндігін мойындады. 2008 жылдың қыркүйегінде жаңа Солтүстік Уэльс регби даму командасы жарияланды, ол Урексемде орналасуы мүмкін еді; ақырында команда RGC 1404 деп аталды және Урексемнің орнына Колвин-Бейде орналастырылды. Сол айда Лланнелли Скарлетс өз атауын жай ғана Скарлетс деп өзгертті, өйткені жаңа атау олардың Лланнеллиден тыс аймақты жақсырақ көрсетеді деп сенді.
Регби қызметтері туралы келісім
Қазіргі Регби қызметтері туралы келісім (немесе RSA) 2014 жылдың 28 тамызынан бері қолданыста болады және алты жыл бойы одақ пен төрт Уэльс аймағы (Кардифф Блюз, Ньюпорт Гвент Драгондар, Осперис және Скарлеттер) арасында күшіне енеді. RSA аймақтарға жылына 8,7 миллион фунт стерлинг қаражат бөледі, бұл қаражат Уэльстің құзырлы ойыншыларына жұмсалуға кепілдік беріледі, сонымен қатар күрделі қаржыландыру жүйесі арқылы WRU-дан RSA мерзімі ішінде қайтарылатын қосымша 3,6 миллион фунт стерлинг несиелік мүмкіндіктер ұсынылады. Әр аймақ жаңа RSA-ға қол қойған кезде бір реттік 500 000 фунт стерлинг төлем алады. Жаңа келісім сонымен қатар ойыншыларға Ұлттық екішартты келісімшарт (NDC) жасауға мүмкіндік береді, яғни одақ NDC ойыншысының жалақысының 60%-ын, ал олардың аймағы 40%-ын төлейді. Олар маусым және қараша айларында World Rugby халықаралық ойыншыларды жіберу мерзімінен тыс болса да, Уэльстің барлық басқа матчтарына қатысуға дайын болады. WRU жыл сайын 13 жоғары деңгейдегі халықаралық матч өткізу құқығын сақтайды, ал Алты ұлт және күзгі серия ойындарына дайындық үшін құрама команданың жаттығуына 13 күндік рұқсат беріледі. Жаңа келісімде ұлттық құраманың бас бапкері, қазіргі Уоррен Гатланд, Ұлттық екішартты келісімшартты кімге беру керектігін шешетін жалғыз адам болады, сонымен қатар Уэльстегі ойыншыларды ғана іріктеуді көздейтін ұзақ мерзімді мақсат қойылады. Аймақтық құрамалардағы шетелдік ойыншылардың саны ең көп дегенде алтыға дейін шектелген, ал әр аймаққа үш жылдан кейін Уэльс құрамасына іріктеуге болатын екі «қажырлы еңбек еткен» ойыншыға рұқсат беріледі (2020 жылдың 31 желтоқсанынан бастап бұл мерзім бес жылға дейін ұзартылады).
Сын
2008 жылы Уэльс тілі қоғамы WRU-ға "уэльс тіліне қатысты ұмтылыстың жетіспеушілігін" көрсете отырып хат жазды және кейін мәселені талқылау үшін бірнеше кездесу өткізді. BBC Wales телеарнасына берген мәлімдемесінде WRU өкілі веб-сайтын қарап шығып жатқанын және сайтта уэльс тілінің көбірек қолданылатынын мәлімдеді. Уэльс регби одағының қазіргі логотипі Уэльс принцінің қауырсындарына негізделген. Кейбіреулер қауырсынды "ағылшын тәжімен" байланыстыратындықтан, WRU-ға "Уэльске көбірек қатысты" логотип пайдалану туралы көптеген шақырулар түсті. Тәуелсіздік үшін күресетін YesCymru тобы үш қауырсынның орнына пияз, нарцисс және арфа суретін қолданып, WRU логотипінің үлгісін жасады. Сондай-ақ, уэльс айдаһарын пайдалану ұсынылды. Одақтың меценаты – қазіргі Уэльс принці, принц Уильям. 2007 жылы Принц Уильям кубогының аты Уэльсте дау тудырды, нәтижесінде 1000-нан астам қол қойған петициялар оны марқұм Рей Грейвеллдің есімімен атауды талап етті.