Кіріспе

Даниялық-америкалық компьютер ғалымы Пер Бринч Хансен (13 қараша 1938 – 31 шілде 2007) операциялық жүйелер, бір уақытта орындалатын бағдарламалау және параллельді және таратылған есептеулер саласындағы еңбектерімен белгілі болған Даниялық-америкалық компьютер ғалымы.

Ерте өмір және білім

Пер Бринч Хансен Данияның Копенгаген қаласымен қоршалған Фредериксберг қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Йорген Бринч Хансен, азаматтық инженер болып жұмыс істеді, топырақ механикасы саласындағы жетекші сарапшы болды, кейін Дания Техникалық университетінде профессорлық қызметке қабылданды. Оның анасы, Эльзебет Бринч Хансен (құрметті аты – Ринг), даниялық композитор Олуф Рингтің қызы болды және күйерге тұрмысқа дейін шаштараз болып жұмыс істеді. Бринч Хансен Ск. Йоргенс гимназиясын бітіріп, содан кейін Дания Техникалық университетінде электр инженерияны оқыды, онда "әлі де дамудың бастапқы кезеңінде" болатын сала іздеді, себебі "егер бір пән оқытылса, онда түбірлі үлес енгізу үшін кеш болар" деп сенді. Англиядағы IBM-нің Хёрсли зертханасында жеті апталық студенттік тағылымдамадан кейін, ол өзінің мансабын компьютерлерге арнауға шешім қабылдады. Бастапқыда компьютер құрастыруға баса назар берген, бірақ IBM 7030 Stretch жобасы туралы кітапты оқығаннан кейін, компьютер ұйымын бағдарламашының көзқарасынан сипаттағаннан кейін, компьютерлік архитектор болуға деген қызығушылығы артып, бағытталды. Эдсгер Дикстра оны семафорларды қолдана отырып процестерді синхрондауды түсіну үшін жіберді, содан кейін тыңайтқыш зауытын басқару үшін арналған RC 4000 нақты уақыт мониторын жасады. Питер Крафт пен әлі жас Чарльз Симоньи p-кодқа компиляцияланатын интерпретатор және деректерді тіркеу бағдарламаларын жазды. 1969 жылдың көктеміне қарай, RC 4000 көп бағдарламалық жүйенің жақсы құжатталған, сенімді нұсқасы жұмыс істеді.

Калифорния технология институты

1972 жылдың шілдесінде Бринч Хансен Калифорния технология институтының (Caltech) профессорлық-оқытушылық құрамына компьютер ғылымының доценті ретінде қосылды, онда ол бір мезгілде орындалатын процестер мен мониторлармен бағдарламалау тілін анықтау бойынша жұмыс істей бастады. 1974 жылдың сәуір айында ол Concurrent Pascal туралы техникалық есеп таратты. Кейіннен Бринч Хансен Concurrent Pascal-да үлгілік операциялық жүйелерді жазуды бастады, тілді бағалау мақсатында. 1975 жылдың мамырында ол Concurrent Pascal бағдарламаларын жасауға арналған бір пайдаланушылық операциялық жүйе – Solo-ны аяқтады. Содан кейін ол бастапқы RC 4000 нақты уақыт жоспарлаушысын Concurrent Pascal-да қайта жазды, оны жазуға үш күн, жүйелі түрде сынауға үш сағат машина уақыты кетті. 1978 жылы Бринч Хансен «Бір мезгілде орындалатын бағдарламалар архитектурасы» еңбегі үшін Даниядағы инженерлік және технологиялық ғылымдардағы ең жоғары академиялық дәреже – «Доктор Техника» дәрежесін алған алғашқы компьютер ғалымы болды. Кейін 1978 жылы Бринч Хансен микрокомпьютер желісінде орындалатын процестерді синхрондау үшін қашықтықтан процедура шақыруды ұсына отырып, «Үлестірілген процестер» тілінің тұжырымдамасын жариялады. 1978 жылы L. J. Sevins және Mostek компаниясынан Steve Goings Бринч Хансенді USC-де кездестірді, онда ол төмен құнмен жасалған көппроцессорлық архитектураны сипаттады. Mostek мұндай көппроцессорды іске асыру жобасын бастады, ал Бринч Хансен кеңесші ретінде жұмыс істеді. RC 4000 жобасында болғандай, Edison аппараттық құралдардың формалды сипаттама тілі ретінде де қолданылды. Mostek бастапқы 4 түйінді көппроцессорды іске қосты және Бринч Хансен PDP 11/55 компьютерінде портативті Edison компиляторын жазды, бірақ көп ұзамай United Technologies Mostek компаниясын сатып алып, жобаны тоқтатты. 1982 жылы Бринч Хансен Edison жүйесін IBM жеке компьютеріне (PC) көшірді, содан кейін үшінші кітабын жариялады – «Жеке компьютерді бағдарламалау». 1982 жылы Бринч Хансен USC-де алғашқы Генри Сальватори компьютер ғылымының профессоры болып тағайындалды. Даниялық GN Elmi компаниясы үшін көпкомпьютерлік операциялық жүйені жобалау кезінде Бринч Хансен жаңа тіл қажет деген қорытындыға келді, бұл жолы Хоардың CSP парадигмасының хабар алмасуын пайдаланды. Бринч Хансен IBM PC-да портативті іске асыруды жасады, бағдарламаларды SuperPascal тілінде қайта жазып, ол параллель алгоритмдер үшін толыққанды іске асырылған жарияланым тілі болды.

Соңғы жылдар

Кейінгі жылдары Бринч Хансен өзінің ең маңызды мақалаларының ретроспективасын жариялады, "Қарапайымдықты іздеу" (1996), мамандығы бағдарламалау емес студенттерге арналған бағдарламалау курсының оқулығы, "Java-дағы бағдарламалау: Барлығына арналған" (1999), операциялық жүйелердің эволюциясы туралы ретроспектива, "Классикалық операциялық жүйелер: Топтамалық өңдеуден үлестірілген жүйелерге дейін" (2001), және бір процестік бағдарламалаудың эволюциясы туралы ретроспектива, "Бір процестік бағдарламалаудың бастауы: Семафорлардан қашықтықтан процедура шақыруларға дейін" (2002). 2004 жылы ол өзінің веб-сайтында "Программашының өмірі: Компьютер саласының пионері" атты естеліктерін жариялады. 2007 жылдың 31 шілдесінде Бринч Хансен қатерлі ісік диагнозы қойылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды.

Операциялық жүйелер

RC 4000 көп бағдарламалау жүйесі операциялық жүйе ядросының қазіргі стандартты түсінігін және операциялық жүйе дизайнында механизм мен саясатты бөліп қарауды енгізді. Қазіргі заманғы микроядролық архитектуралар RC 4000-ның кеңейтілген ядролық архитектурасынан бастау алады. Қазір ACM Digital Library-де қолжетімді. Бринч Хансен Concurrent Pascal-ді пайдаланып, операциялық жүйелерді жоғары деңгейдегі тілдерде толыққанды жүзеге асыру мүмкін екенін және бұл даму еңбегін бір-екі рет кемітетінін көрсетті. Сонымен қатар, толық операциялық жүйелер жарияланып, толығымен түсіндірілуі мүмкін. Бринч Хансен осыны дәл осылай істеді, «Бір мезгілдегі бағдарламалар архитектурасы» еңбегі Рой Маддукс пен Харлан Миллсты былай деп мәлімдеуге әкелді:

Кітаптың екінші бөлігі шынымен таңғажайсып тұр. Мұнда толық операциялық жүйе көрінеді, бағдарламаның әрбір жолы зерделеуге ашық. Ешқандай жасырын нәрсе жоқ, және мұндай кең мысалдарды оқығаннан кейін оқырман өзіне ұқсас тапсырмаларды орындай алатынын және қалауынша жүйені өзгерте алатынын сезінеді. Біз бұрын ешқашан операциялық жүйені мұндай егжей-тегжейлі және өзгертуге ыңғайлы түрде көрсеткен емеспіз.