Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс-американдық компьютер ғалымы (1923–2008)
German American computer scientist (1923–2008)
Джозеф Вайзенбаум (8 қаңтар 1923 – 5 наурыз 2008) – неміс-американдық компьютер ғалымы және MIT профессоры. Вайзенбаум сыйлығы мен Вайзенбаум институты оның құрметіне аталған.
Joseph Weizenbaum (8 January 1923 – 5 March 2008) was a German American computer scientist and a professor at MIT. The Weizenbaum Award and Weizenbaum Institut are named after him.
Өмір және мансап
Ол Германияның Берлин қаласында еврей ата-анасының отбасында дүниеге келген. 1936 жылғы қаңтарда нацистік Германиядан қашып, отбасымен бірге АҚШ-қа көшіп келді. 1941 жылы Мичиган штатының Детройт қаласындағы Уэйн мемлекеттік университетінде математиканы оқуға түсті. 1942 жылы ол оқуын тоқтатты және АҚШ Әскери Әуе күштерінде метеоролог болып қызмет етті, себебі "жау шетелдік" статусы бойынша криптологиялық жұмысқа қабылданбады. Соғыстан кейін, 1946 жылы, ол Уэйн мемлекеттік университетіне оралып, 1948 жылы математика бакалаврі, ал 1950 жылы магистр дәрежесін алды. МТИ-де жұмыс істеуден басқа, Вайзенбаум Гарвард, Стэнфорд, Бремен университеті және басқа да университеттерде академиялық қызметтер атқарды.
Born in Berlin, Germany to Jewish parents, he escaped Nazi Germany in January 1936, immigrating with his family to the United States. He started studying mathematics in 1941 at Wayne State University, in Detroit, Michigan. In 1942, he interrupted his studies to serve in the U. S. Army Air Corps as a meteorologist, having been turned down for cryptology work because of his "enemy alien" status. After the war, in 1946, he returned to Wayne State, obtaining his B. S. in Mathematics in 1948, and his M. S. in 1950. In addition to working at MIT, Weizenbaum held academic appointments at Harvard, Stanford, the University of Bremen, and other universities.
MIT-те психология симуляциясы
1966 жылы ол Жорж Бернард Шоудың «Пигмалион» пьесасындағы наив қыздың есімімен аталған ELIZA деп аталатын салыстырмалы түрде қарапайым бағдарламаны жариялады, ол пайдаланушымен әңгімелесе алатын. ELIZA Вейзенбаумның өзі жасаған SLIP бағдарламалау тілінде жазылған. Бағдарлама жауап беру үшін сөйлемдерге үлгілерді сәйкестендіру қағидаларын қолданды. (Бұндай бағдарламалар қазір чат-боттар деп аталады.) «ДОКТОР» деп аталатын сценариймен басқарылатын бұл бағдарлама адамдармен эмпатиялық психологпен әңгімелескендей әсер қалдыратын әңгімеге қатыса алатын. Вейзенбаум оның әңгімелесу стилін Карл Роджерстен үлгі алды, ол пациенттерді терапевтермен тиімді қарым-қатынас жасауға ынталандыру үшін ашық сұрақтарды қолдануды енгізді. Ол көптеген пайдаланушылардың бағдарламасын қабылдап, оған жүрек жағдайларын айтқанына таң қалды. Көптеген адамдар бұл бағдарламаны ойлайтын машиналардың алға басушысы деп санады, бұл жаңылыс түсінік Вейзенбаумның кейінгі жазбаларында түзетуге тырысты.
In 1966, he published a comparatively simple program called ELIZA, named after the ingenue in George Bernard Shaw's Pygmalion, which could chat to the user. ELIZA was written in the SLIP programming language of Weizenbaum's own creation. The program applied pattern matching rules to statements to figure out its replies. (Programs like this are now called chatbots.) Driven by a script named DOCTOR, it was capable of engaging humans in a conversation which bore a striking resemblance to one with an empathic psychologist. Weizenbaum modeled its conversational style after Carl Rogers, who introduced the use of open ended questions to encourage patients to communicate more effectively with therapists. He was shocked that his program was taken seriously by many users, who would open their hearts to it. Many hailed the program as a forerunner of thinking machines, a misguided interpretation that Weizenbaum's later writing would attempt to correct.
Компьютерлер мен жасанды интеллект туралы қорқыныш
Ол жасанды интеллекттің салдары туралы философиялық тұрғыдан ойлана бастады, кейіннен оның басты сыншыларының біріне айналды. MIT-тің "The Tech" басылымына берген сұхбатында Вайзенбаум өзінің алаңдаушылықтарын кеңейтіп, оларды жасанды интеллекттің ғана емес, жалпы қоғам мен оның болашағына қатысты екенін түсіндірді, оның негізгі қорқынышы компьютердің өзінен туындады. Оның пікірінше, компьютер өзінің ең қарапайым деңгейіндегі консервативті күш және технологиялық жаңалық болғанымен, ол әлеуметтік прогреске бөгет жасайды. Вайзенбаум өз пікірін негіздеу үшін Bank of America банкімен жұмыс істеген тәжірибесін келтірді, компьютер банктерге үнемі артып келе жатқан чектермен жұмыс істеуге мүмкіндік берді, әйтпесе банк ұйымдарында орталықтандыруды жою сияқты радикалды өзгерістер жасауға тура келер еді. Осылайша, компьютер индустрияның тиімділігін арттырса да, жүйені түбірімен өзгертуге кедергі келтірді. Вайзенбаум компьютерлердің әскери салаға тигізер теріс әсерлері туралы да алаңдады, компьютерді "әскерилердің туындысы" деп атады.
He started to think philosophically about the implications of artificial intelligence and later became one of its leading critics. In an interview with MIT's The Tech, Weizenbaum elaborated on his fears, expanding them beyond the realm of mere artificial intelligence, explaining that his fears for society and the future of society were largely because of the computer itself. His belief was that the computer, at its most base level, is a fundamentally conservative force and that despite being a technological innovation, it would end up hindering social progress. Weizenbaum used his experience working with Bank of America as justification for his reasoning, saying that the computer allowed banks to deal with an ever expanding number of checks in play that otherwise would have forced drastic changes to banking organization such as decentralization. As such, although the computer allowed the industry to become more efficient, it prevented a fundamental re haul of the system. Weizenbaum also worried about the negative effects computers would have with regards to the military, calling the computer "a child of the military."
Әскери қызмет туралы пікір
Компьютерлік ғылымның маманы көбінесе қорғаныс саласында жұмыс істейтініне сенгені туралы сұраққа жауап бергенде, Вайзенбаум риториканың, әсіресе эвфемизмнің, қоғамдық пікірге тигізетін әсері туралы өз пікірін толық түсіндірді. Ол "әскери" және "қорғаныс" терминдері ұйымдар мен олардың іс-қимылдарын нақты бейнелемейді деп есептеді. Өзін бейбітшіл деп санамайтынын, қару-жараққа мұқтаж жағдайлар болатынын мойындады, бірақ "қорғаныс" терминін "өлтіру және бомбалау" деп атау арқылы адамзаттың күшті жауап беруге асығу ықтималдығы төмендеуі мүмкін екенін айтты.
When asked about his belief that a computer science professional would more often than not end up working with defense, Weizenbaum detailed his position on the effect of rhetoric, specifically euphemism, on public viewpoints. He believed that the terms "the military" and "defense" did not accurately represent the organizations and their actions. He made it clear that he did not think of himself as a pacifist, believing that there are certainly times where arms are necessary, but by referring to defense as killings and bombings, humanity as a whole would be less inclined to embrace violent reactions so quickly.
Жеке өмір
1987 жылы Вайзенбаумның бес баласы болды: бірінші некесінен бір ұл және екінші некесінен төрт қыз. 1996 жылы Вайзенбаум Берлинге көшіп, бала кезінде өскен ауданының жанында тұрды. Вайзенбаум Берлиндегі Вайссензе еврей зиратына жерленді. 2008 жылдың 18 наурызында Берлинде оны еске алу рәсімі өтті.
As of 1987, Weizenbaum had five children: one son from his first marriage and four daughters from his second. In 1996, Weizenbaum moved to Berlin and lived in the vicinity of his childhood neighborhood. Weizenbaum was buried at the Weißensee Jewish cemetery in Berlin. A memorial service was held in Berlin on 18 March 2008.
Мұра
Вейзенбаум туралы неміс деректі фильмі "Вейзенбаум. Жұмыстағы бүлікші.", 2007 жылы шықты және кейін ағылшын тіліне дубляждалды. 2010 жылы Вейзенбаум және жасанды интеллект этикасы туралы "Plug & Pray" деректі фильмі жарық көрді. Интердисциплинарлық неміс интернет институты (Желді қоғам үшін Вейзенбаум институты) Джозеф Вейзенбаумның құрметіне аталды.
A German documentary film on Weizenbaum, "Weizenbaum. Rebel at Work. ", was released in 2007 and later dubbed in English. The documentary film Plug & Pray on Weizenbaum and the ethics of artificial intelligence was released in 2010. The interdisciplinary German Internet Institute (Weizenbaum Institute for the Networked Society) was named after Joseph Weizenbaum.