Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Шотланд-неміс астрономы (1805–1879)
Scottish German astronomer (1805–1879)
Иоганн фон Ламонт, FRSE (1805 жылдың 13 желтоқсаны – 1879 жылдың 6 тамызы), туған кезде Джон Ламонт аталған, шотланд-неміс астрономы және физигі болған.
Johann von Lamont, FRSE (13 December 1805 – 6 August 1879), born John Lamont, was a Scottish German astronomer and physicist.
Өмірбаян
Ламонт Шотландияның Абердинширдегі Инвериге жақын Корримулзиде дүниеге келген. Роберт Ламонттың (Эрл Файфтың орманшысы) және Элизабет Юэннің ұлы, оның білімі Брэмар маңындағы Инверидегі жергілікті мектепте басталды. 1817 жылы әкесі қайтыс болды, ал Джон Германияның Регенсбург қаласында Санкт-Джеймс монастырына (Шотландияның бенедиктин колледжіне) оқуға жіберілді. Ол астрономия саласында жұмыс істей бастады және Богенхаузен обсерваториясына қосылды, 1835 жылы оның директоры болды, 1830 жылы философия докторы ғылымын қорғады және 1852 жылы Мюнхен университетінде астрономия профессоры атанды. Обсерваторияда ол 35 000-ға жуық жазбадан тұратын жұлдыздар каталогын жасау жұмысын бастады. 1845 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының құрметті мүшесі болып сайланды. Оның ең маңызды еңбегі Жердің магниттігіне арналған. Ол Бавария мен Солтүстік Германияда, Францияда, Испанияда және Данияда магниттік зерттеулер жүргізді. 1850 жылы магниттік онжылдық кезеңді (он жылдық цикл) және Жердегі электр тогының магнит өрісін жабатын электр "тізбегін" ашты. Бұл Генрих Швабе ашқан он бір жылдық күн дақ циклымен шамалас келеді. Ол Уран мен Сатурнның серіктерінің орбиталарын есептеп, Уранның массасының алғашқы мәнін анықтады. Кездейсоқ түрде ол 1845 жылы және 1846 жылы екі рет Нептунды байқады, бірақ оны жаңа планета деп танымады. Ол 1879 жылдың 6 тамызында Мюнхенде, үйленбеген және баласыз қайтыс болды. Оның көптеген байлығы ғылым саласындағы шәкіртақылар құруға жұмсалды. Ламонт (ай кратері).
Lamont was born at Corriemulzie near Inverey in Aberdeenshire, Scotland. The son of Robert Lamont (forester to Earl Fife) and Elizabeth Ewan, his education began at the local school in Inverey, near Braemar. In 1817 his father died and John was sent to be educated at St James' monastery (Scots Benedictine College) at Regensburg, Germany. He began to work in astronomy and joined the Bogenhausen Observatory, became its director in 1835, took his doctorate of philosophy in 1830 and became professor of astronomy in 1852 at Munich University. At the observatory he undertook the task of creating a star catalog that had about 35,000 entries. In 1845 he was elected an Honorary Fellow of the Royal Society of Edinburgh. His most important work was on the magnetism of the Earth. He performed magnetic surveys in Bavaria and northern Germany, France, Spain, and Denmark. He discovered a magnetic decennial period (ten year cycle) and the electric current in the Earth closing the electric "circuit" creating the magnetic field in 1850. This roughly matched the eleven year sunspot cycle discovered by Heinrich Schwabe. He calculated the orbits of the moons of Uranus and Saturn, obtaining the first value for Uranus' mass. By chance he observed Neptune in 1845 and twice in 1846, but did not recognize the object as being a new planet. He died, unmarried and without children, in Munich, Germany, on 6 August 1879. His considerable wealth was used to found scholarships in sciences. Lamont (lunar crater).