Кіріспе

Вьетнамдағы АҚШ әскери-теңіз күштері

Вьетнам соғысында Мобильді өзендік күш (MRF) (1967 жылдың мамыр айынан бастап), алғашқыда Меконг дельтасының мобильді су армиясы деп аталған, кейіннен "Өзендіктер" деп белгіленген, АҚШ армиясы мен АҚШ әскери-теңіз күштерінің бірлескен күші болды және "қоңыр су теңіз күштерінің" маңызды бөлігін құрады. Ол француз армиясының Бірінші Индокитай соғысындағы Динассо тәжірибесінен алынған сабақтар негізінде құрылды және әскерлер мен жабдықтарды тасымалдау және жауынгерлік операциялар жүргізу міндеттерін атқарды. Басты құрлықтағы базасы Донг Там базалық лагерінде орналасқан, ал Меконг дельтасының ірі өзендерінде жүзбелі базасы жұмыс істеді. Әскерлер мен теңізшілер жүзбелі базадан өзен қайықтарымен Вьетконгқа қарсы шабуылдарға шықты. 1968-1969 жылдар аралығында Дельтаның әртүрлі аймақтарында Мобильді өзендік топтар "Альфа" және "Браво" екі мобильді базасы бірдей жұмыс істеді. МРФ Тет шабуылында маңызды рөл атқарды.

Операциялардың тұжырымдамасы

Меконг дельтасының жылжымалы теңіз күштері бастапқыда Вьетнам соғысындағы Вьетконг жасақтарымен белсенді күресу үшін Меконг дельтасында кез келген ауа райында "соққы" беру қабілетін қамтамасыз ету мақсатында құрылған. "Соққы" күштері, қазіргі Әскери-теңіз күштерінің кемелерді тоқтату және күзету күштерінен (Операция Game Warden-нің өзендік күзет қайықтары және Операция Market Time-ның жағалау блокадасы) өзгеше және маңызды айырмашылықтары болды. Дельта өзендегі операциялар үшін қолайлы классикалық аймақ болды, мұндай жағдай Американдық Азамат соғысындағы Миссисипи дельтасындағы Одақтың теңіз күштерінде және Екінші дүниежүзілік соғыстағы Қытай-Америка операцияларында бұрын көрген емес. Дельтада сенімді автомобиль жолдары жетіспеді, барлық жолдар көпірлерде болжамды қиындықтарға толы болды, одан әрі, көптеген арналар, өзендер мен каналдар, жиі дауылды ауа райы әуе операцияларын шектеді, ал жер жағдайы көбінесе лайлы болды.

Тарихи тәжірибе

Одақтастар 1964-1965 жылдары АҚШ-тың «Қоңыр су флотын» ресми түрде құруға дейін де, одан кейін де көптеген өзен кемелерін пайдаланды. Ең бастысы – екінші дүниежүзілік соғыстан қалған АҚШ әскери-теңіз кемелері: LCM, LCVP, LSM, PGM, LSSL және т.б., сондай-ақ соғыстан кейінгі «Nasty» класындағы қарауылдық қайықтар. Ең танымал өзен кемелерінің бірі – толығымен темірден жасалған LCM, ол теңіз мониторына айналдырылып, бірінші Индокитай соғысы кезінде француздар, ал кейіннен АҚШ және Оңтүстік Вьетнам әскери-теңіз күштері қолданды. Дегенмен, француздар Вьетнамдағы соғысы (1945–1954) кезінде АҚШ-тан алған LCVP-дан үлкен шабыт алды, бұл LCVP АҚШ-тың коммунизмге қарсы күреске көмектесу бағдарламасының бір бөлігі ретінде жеткізілген болатын. Француздар LCVP дизайнын негізге алып, француз Индокитай соғысы кезінде өзендегі соғыс үшін салынған жаңа, және жалғыз «түпнұсқа» немесе толығымен жаңа қайық жасады – STCAN (STCN аббревиатурасының өзгеруі, ол АҚШ әскери-теңіз күштерінің BuShips бөліміне француз эквиваленті – Service Technique de Construction Navale дегенді білдіреді). Француз STCAN болаттан жасалған, ұзындығы шамамен 12 метр, «V» тәрізді корпусы бар, кемеге ұқсас алдыңғы бөлігімен, бір .50 калибрлі пулемет, үш .30 калибрлі пулемет және сегіз экипаж мүшесімен жабдықталған.

Жылжымалы өзендік күш құру

Меконг дельтасындағы мобильді өзендік күштер тұжырымы жаңа құрылған шабуылдық қайықтар тобын армияның жаяу әскер бригадасымен біріктірді. Күштің құрамында үш жаяу әскер батальоны, артиллерия батальоны және басқа да жауынгерлік және жауынгерлік-көмекші бөлімшелерден тұратын АҚШ армиясының күшейтілген бригадасы болды. Күш АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелерінде орналасады, оның ішінде 5 өздігінен жүретін казармалық кеме, 2 LST, 2 үлкен портовый буксир және 2 десанттық кемелерді жөндеу кемесі болады. Сонымен қатар, екі АҚШ Әскери-теңіз күштерінің өзенге шабуыл жасау тобы тактикалық су қозғалысын қамтамасыз етеді. Әрбір шабуыл тобы күшейтілген жаяу әскер батальонының жауынгерлік элементтерін тасымалдауға қабілетті. Зақымдалған кемелерді немесе қайықтарды құтқару үшін кішкентай құтқару кемесі қажет болады. Күшейтілген бригада қазіргі стандартты ROAD (Армия бөлімдерін қайта ұйымдастыру мақсаты) кестелері бойынша ұйымдастырылады, бірақ шектеулі түрде күшейтіледі. Кестелерде көрсетілген шатырлар, асханалар, 106 мм-лік қайтарымсыз мылтықтар, танкке қарсы сымды басқару зымырандары және артиллерияның негізгі тартқыштарынан басқа барлық дөңгелекті көліктер сияқты кейбір жабдықтар күштің талаптарынан алынып тасталады. Әрбір мылтық ротасындағы 90 мм-лік қайтарымсыз мылтықтардың саны алтыдан үшке дейін азайтылып, қару-жарақ отрядының жылдамдығы артырылады. 4,2 дюймдік минометтер күшпен бірге жүреді және қажет болған жағдайда сумен немесе әуемен далалық позицияларға жеткізіледі. Радиостанциялар кемеде орнатылады немесе қолмен тасымалданады. Пластикалық шабуылдық қайықтардың борттықтары ұсынылған кестелерде көрсетіліп, Вьетнамға келгеннен кейін оқытылады. Судағы әрбір бөлімшенің жеткілікті әскерлері сақтауға қалған жабдықтарды күтіп ұстау үшін құрлықтағы базада қалады. Жоспарда кемеге орнатылған контр-минометтік радарларды пайдалану және күтіп ұстау үшін тоғыз адамнан тұратын үш контр-минометтік радар бөлімін күшейту көзделген. Мобильді армиялық хирургиялық госпиталь тобы, АҚШ Әуе күштерінің тактикалық әуе бақылау тобы, оның ішінде алдыңғы әуе бақылаушылары, Вьетнам Республикасы армиясының байланыс тобы және қосымша ANPRC 25 радиостанциялары бригаданың негізгі бөлімшесінен тыс көздерден беріледі. Әрбір өзен шабуыл тобы, кейіннен өзен шабуыл эскадрильясы деп аталды, келесілерден тұрады: 52 бронетранспортер (ATC немесе "Танго"), 40 мм-лік зеңбірек және 81 мм-лік минометпен жабдықталған 10 монитор, 32 шабуылдық қолдау патрульдік қайықтары (ASPB), 5 монитор командалық және басқару қайықтары ретінде және 2 LCM 6 жанармай құю үшін. Құтқару күшіне: 2 2000 тонналық ауыр жүк көтеру кемесі, 2 YTB құтқару үшін, 2 LCU (десанттық кеме, көмекші) және 3 100 тонналық жүзетін құрғақ док кіреді.

Әскери-теңіз шабуыл жасақтары

Бастапқыда екі, ал соңында төрт Әскери-теңіз шабуыл жасағы құрылды: 9, 11, 13 және 15-ші өзен шабуыл жасақтары. АҚШ 9-шы жаяу әскер дивизиясының 2-ші (Өзен) бригадасы осы бөлімшелермен жұмыс істеуге бекітілді. Мың То маңындағы Сонг Хам Луоңның бір бөлігін тебу арқылы тұрақты құрлықтағы база құрылды және ол "Донг Там" деп аталды. Бұл MRF-тың (Теңіз өзендік күштерінің) әкімшілік штабына айналды. Дегенмен, Әскери-теңіз күштері казармалық кемелерді, жүзбейтін баржаларды (өздігінен қозғалмайтын) бөліп, армия және Әскери-теңіз күштерінің жеке құрамын орналастыруға, байланыс және штабтық қолдауды қамтамасыз етуге, Ammi понтондарында бекініп, қолдау көрсетуге, сондай-ақ кемелерді жөндеуге, қайта қаруландыруға және жабдықтап беруге мүмкіндік берді. MRB (Мобильді өзендік база) құрамына жөндеу кемелері (ARL) және жабдықтау кемелері (LST) де кірді. MRB кемелері тікұшақтардың қонуына да жабдықталған, әуеден жабдықтау және медициналық эвакуация (дәрігерлік көмек көрсету) жүргізуге, бортында медициналық көмек көрсетуге қабілетті болды. Осылайша, күштің баршасы Дельтаның негізгі өзендерімен еркін қозғалып, шабуыл операциялары үшін әскерді қайықтармен ең тар арналар мен каналдарға жіберуге мүмкіндік алды. Дельтаның төменгі ағысындағы күшті ағысқа қарсы тұрса, жылдамдық шектеуі шамалы болғандықтан (немесе одан да аз), бұл "ҚОЗҒАЛМАЛЫ" мүмкіндік Дельтаның ең шалқарына дейін қайықпен шабуыл жасауға мүмкіндік берді. Соңында, MRF құрамына армияның жүзбелі артиллериялық және минометтік баржалары да кірді, оларды Дельтаның кез келген жеріне жылжытып, жоспарланған шабуыл аймағын қолдау үшін орналастыруға болады. Әуеден қолдауды жаңадан құрылған Әскери-теңіз күштерінің HAL 3 (Жеңіл шабуылдық тікұшақ) эскадрильясы, "SEAWOLVES" атты, Донг Тамда орналасқан CTF 116 құрамасы қамтамасыз етті. Бұл, әскерді тасымалдау және атыс жүргізу кемелері сияқты, әр операцияға армия тағайындаған және Әуе күштерінің TAC әуе күштерінен сұраныс бойынша берілген әуеден қолдауға қосымша болды.