Кіріспе

Австралиялық әнші, әнші-күйші және музыкант (1943–2022)

Джудит Дюрхам (туған Джудит Мейвис Кок; 3 шілде 1943 – 5 тамыз 2022) – австралиялық әнші, әнші-күйші және музыкант, 1962 жылы Австралияның халық музыка тобы «The Seekers»-тің жетекші әншісі болған. Бұл топ Ұлыбритания мен АҚШ-та үлкен жетістіктерге қол жеткізген және 50 миллионнан астам жазбасын сатқан алғашқы австралиялық поп-музыка тобы болды. Дюрхам 1968 жылдың ортасында топтан шығып, жеке карьерасын бастады. 1993 жылы ол «The Seekers» тобымен мерзім-мерзім жазбалар жасап, концерттер берді, бірақ негізінен жеке орындаушы болып қала берді. 2015 жылдың 1 шілдесінде музыка мен түрлі қайырымдалық ұйымдарға қосқан үлесі үшін «Жылдың Викториялық азаматы» атағымен марапатталды.

Ерте өмір

Дюрхам Джудит Мейвис Кок 1943 жылғы 3 шілдеде Виктория штатының Эссендон қаласында Уильям Александр Кок, навигатор және Екінші дүниежүзілік соғыстағы бағыт көруші, және оның әйелі Хейзел (қыздығы Дюрхам) отбасында дүниеге келді. Ол туғаннан бастап 1949 жылға дейін Эссендон қаласының Маунт-Александер-роуд көшесінде тұрды. Жазғы демалыстарын Роузбудтағы Дурэм Плейстің батыс жағында орналасқан отбасының ағаш үйінде (кейін бұзылған) өткізді. 1949 жылы оның әкесі Тасмания штатының Хобарт қаласында жұмысқа қабылданды. 1950 жылдың басынан бастап отбасы Хобарттың Тароона қалашығында тұрды, онда Дюрхам Фахан мектебінде оқыды. 1956 жылы Мельбурнға қайтып келгеннен кейін Балвиндегі Грузин сотында тұрды. Ол Кьюдегі Руйтон қыздар мектебінде білім алып, содан кейін RMIT-ге түсті. Дюрхам бастапқыда пианист болуды жоспарлаған және Мельбурн консерваториясында классикалық фортепиано бойынша Австралияның музыкалық ассоциациясының (AMusA) біліктілігін алды. Оның әншілік мансабы 18 жасында Мельверндегі «Мемфис джаз клубында» Мельбурн университетінің джаз тобының жетекшісі Николас Рибуштан осы топпен бірге ән айтуға рұқсат сұрағанда басталды. 1963 жылы ол анасының қыздығын – Дюрхамды қолдана отырып, сол клубта Франк Трейнордың «Jazz Preachers» тобымен бірге өнер көрсете бастады. Сол жылы ол Франк Трейнордың «Jazz Preachers» тобымен бірге «W&G Records» лейблы үшін «Judy Durham» атты алғашқы EP-ін жазды.

Іздеушілер

The Seekers тобы Дурхам, Атол Гай, Брюс Вудли және ABC (Австралиялық радиокорпорациясы) радио продюсері Кит Потгерден тұрды. Потгердің лауазымы арқасында үшеуі бос уақытында демо-таспа жасай алды. Бұл таспаны W&G Records компаниясына берді, ол Jazz Preachers альбомын жазуға келісуден бұрын Дурхамның дауысының тағы бір үлгісін қалады. Бірақ W&G компаниясы 1963 жылы Seekers тобымен "Introducing the Seekers" альбомын шығаруға келісім жасады. Дегенмен, Дурхам Jazz Preachers тобымен "Muddy Water" ("Jazz from the Pulpit" альбомында жарияланған) және Бесси Смиттың "Trombone Cholly" әнінің бейімделген нұсқасы – "Trombone Frankie" әндерін жазды. 1964 жылдың басында Seekers тобы SS Fairsky кемесімен Ұлыбританияға аттанды, кемеде топ музыкалық сүйемелдеу жасады. Бастапқыда олар он аптадан кейін қайта оралуды жоспарлаған, бірақ агенттікке алғашқы альбомының көшірмесін жібергендіктен, Grade Agency арқылы тұрақты тапсырыстар ала бастады. 1964 жылдың 4 қарашасында EMI Abbey Road студиясында Seekers тобы "I'll Never Find Another You" әнін жазды. 1965 жылдың ақпан айында ән Ұлыбритания мен Австралияда бірінші орынға шықты. Топ "A World of Our Own", "Morningtown Ride" және "Someday, One Day" әндерімен де Top 10 тізіміне енді. "Georgy Girl" әні Америка Құрама Штаттарында Billboard чартында екінші, Cashbox чартында бірінші орынды иеленді. "The Carnival Is Over" әні бүгінгі күнге дейін Ұлыбританиядағы ең көп сатылған 50 синглдің қатарында. 1968 жылдың ақпан айында Жаңа Зеландиядағы гастроль кезінде Дурхам топқа Seekers тобынан кететінін хабарлады. Дурхам тобынан кеткенге дейін өткізген соңғы концерті 7 шілдеде BBC тікелей эфирінде болды, онда топ өзінің ең танымал хиттерін орындады.

Жеке мансап

Дюрхам 1968 жылдың тамызында Австралияға оралды, ал оның алғашқы жеке телешоуы «Джудит Дюрхаммен кеш» қыркүйек айында Nine Network арнасында көрсетілді. Жеке мансабында ол «For Christmas with Love», «Gift of Song» және «Climb Ev'ry Mountain» атты альбомдар шығарды. 1970 жылы ол «When You Come to the End of a Perfect Day» әнімен аяқталатын «Лондондағы Джудит Дюрхаммен танысу» телешоуын жасады, бұл әнді Кэрри Джейкобс Бонд (1862–1946) жазған. 1975 жылы Дюрхам «Алтын қыз» австралиялық телесериалының бір бөлімінде Сара Симмондс рөлінде ойнады, ол бурлеск стиліндегі әртіс еді. Бұл бөлім 1800 жылдардағы Австралия алтын кендерінде өтті, сонымен қатар Дюрхамның күйеуі Рон Эджворт фортепианода орындады. Ол алты ән орындады: «Oh Susanna», «When Starlight Fades», «Maggie Mae», «Rock of Ages», «There's No Place Like Home» және «The Lord Is My Shepherd». 1987 жылы Дюрхам Эджвортпен бірге Мельбурндағы The Troubadour сахнасында бірнеше концерттер берді, олар екеуі бірлесіп жазған әндерді орындады. Олар келесі жылы қайтадан келді. 1992 жылдың қаңтарында Дюрхам «Australia Land of Today» әнін шығарды, ол ARIA чарттарында 124-ші орынға жетті. 2003 жылы Дюрхам өзінің 60 жылдығын тойлау үшін Ұлыбританияда «The Diamond Tour» атты гастрольдік тур өткізді. Тур аясында Корольдік фестиваль залында концерт берілді, сондай-ақ концерттің CD және DVD нұсқалары шығарылды. 2006 жылы Дюрхам «Advance Australia Fair» әнінің музыкасы мен сөздерін жаңарту жұмысын бастады, бұл Австралияның ұлттық әнұраны. Абориген әнші-авторы Кутча Эдвардс әнге сөздер қосты, ал Дюрхам оны алғаш рет 2009 жылдың мамырында Федерация залында, Сент-Килда-роудта орындады. Ән CD-сингл ретінде жарық көрді. Дюрхам барлық табысын қайырымдылық секторына жұмсайтын «The Australian Cities Suite» альбомын жазды. Альбом 2008 жылдың қазан айында шықты. Бұл жоба Лорд-мэрдің қайырымдылық қорымен жұмыс істейтін қайырымдылық ұйымдарына, соның ішінде Victoria Orchestra және Австралияның Motor Neurone Disease Association (Дюрхам ұлттық демеуші болды) көмек көрсетуге бағытталған. 2009 жылдың 13 ақпанында Дюрхам «The Carnival Is Over» әнімен «RocKwiz Salutes the Bowl – Sidney Myer Music Bowl 50th Anniversary» концертінде Майер музыкалық алаңына күтпеген оралып келді. 2009 жылдың 23 мамырында ол өзінің «Up Close and Personal» альбомын таныстыру үшін Мельбурнда бір сағаттық «а капелла» концертін өткізді. 2011 жылдың қазан айында Дюрхам Decca Records компаниясымен халықаралық эксклюзивті келісімге қол қойды. Universal Music Australasia президенті Джордж Эш: «Джудит Дюрхамның Decca-ның керемет әртістерінің қатарына қосылуы – үлкен мәртебе. Decca Records каталогын безенген аңыздарды еске алғанда, Джудитті қарсы алуға одан артық жағдай жоқ, және біз оның жаңа жазбаларымен де, оның бай каталогымен де жұмыс істеуге өте қуаныштымыз» деді. 2018 жылдың маусым айында Дюрхамның 75 жылдығын тойлау үшін «So Much More» альбомында бұрын жарияланбаған 14 ән жинағы шықты.

Жеке өмір

1969 жылы 21 қарашада Дюрхам Мельбурндағы Шотланд шіркеуінде британдық пианист, өзінің музыкалық директоры Рон Эджвортқа тұрмысқа шықты. Эджворт сол турнеде «Треблетондар» тобымен бірге болған. Олар бала табудан бас тартты. Сондай-ақ ол алкоголь мен кофеин қолданбады. 1980 жылдардың ортасына дейін Ұлыбритания мен Швейцарияда тұрды, содан кейін Квинсленд штатының Нэмбур қаласында үй сатып алды. 1990 жылы Дюрхам, Эджворт және олардың турменеджері Питер Саммерс Кальдер тас жолында автокөлік апатына ұшырады. Екінші көліктің жүргізушісі оқиға орнында қаза тапты, ал Дюрхамның білезігі мен аяғы сынды. Оның жанкүйерлерінің жауабы Дюрхамды «Seekers» тобының басқа мүшелерімен күміс мерейтойлық концертке қайта қосылуды қарастыруға итермеледі. Осы кездесу кезінде Эджвортқа моторлық нейрон ауруы, сондай-ақ ALS диагнозы қойылды. Ол 1994 жылдың 10 желтоқсанында Дюрхамның қасында осы аурудан көз жұмды. 1990 жылдардың соңында Дюрхамды Джудит Дюрхамның жанкүйерлер клубының бұрынғы президенті қуғынға алды, ол оған 40-тан астам есік төсектерін және көптеген қаралағыш факстарды жіберді, соның ішінде 45 000 доллардан астам құны бар тағы бір есік төсегін жеткізуге уәде берді. Кейіннен ол басқа да қылмыстар үшін түрмеге қамалды. 2000 жылы Дюрхам жамбас сүйегін сындырып, Сиднейдегі 2000 жылғы Олимпиада ойындарының жабылу салтанатында «The Carnival Is Over» әнін орындай алмады. Алайда, ол осы әнді 2000 жылғы Паралимпиадада мүгедектер коляскасында отырып шырқады. 2013 жылдың мамыр айында «Seekers» тобының алтын мерейтойлық гастролі кезінде Дюрхам инсульт алды, бұл оның визуалды тіл мен музыкалық ноталарды оқу және жазу қабілетін нашарлатты. Сауығу кезеңінде ол осы дағдыларын қайта жаңартуға күш салды. Инсульттің оның ән айту қабілетіне ешқандай әсері жоқ.

Өлім

Дюрхам астмамен дүниеге келді және төрт жасында қызылша ауруына шалдығып, өмір бойы созылмалы өкпе ауруы – бронхиэктазиспен күресті. Дюрхам 2022 жылдың 5 тамызында 79 жасында Мельбурндағы Альфред ауруханасында осы аурудан қайтыс болды. 2022 жылдың 6 қыркүйегінде Виктория штаты Хамер залында оған мемлекеттік ескеру рәсімі өткізді. Дюрхам күйеуі Рон Эджвортпен бірге Спрингвейл ботаникалық зиратында жерленген.

Ерекше орындары

1965 – The Seekers New Musical Express Poll Winners Awards байқауында «Ең үздік жаңа топ» жүлдесін жеңіп алды және 11 сәуірде Уэмбли Империя бассейнінде Битлз, Роллинг Стоунз, Клифф Ричард және Дасти Спрингфилдпен бірге өнер көрсетті. Осы шоудан алынған архивтік кадрлар Seekers тобының 2014 жылғы 50 жылдық мерейтойлық гастрольдік бағдарламасына енгізілді. 1965 жылы маусым айында The Seekers АҚШ-та «Эд Салливан шоуында» «Біздің әлеміміз» және «Әлемге айта аласың» әндерін орындады. 1966 жылы қарашада The Seekers Лондон Палладиумында Корольдік командалық қойылымда Король ананың алдында өнер көрсетті. 1967 – The Seekers «Джорджи Герл» әнін орындап, «Эд Салливан шоуына» тағы бір рет қатысты. 1967 – The Seekers Канаданың Квебек штатындағы Монреаль қаласында өткен Expo 67 көрмесінде Австралияны өкілдік етті (олар АҚШ-тан Австралияға алғашқы спутниктік хабарлама арқылы Австралия теледидарында пайда болды). 1967 – Мельбурн, 12 наурыз, Сидни Майер музыкалық алаңы. The Seekers телеарна арқылы көрсетілген, шетелдегі жетістіктерін тойлаған концертте шамамен 200 000 адамның алдында өнер көрсетті.

Құрметтер мен марапаттар

1966 жылы Seekers (Джудит Дурхам, Атол Гай, Брюс Вудли, Кит Потгер) Лондондағы Top Of The Pops Awards-та 1965 жылғы үздік жаңа топ үшін Карл Алан сыйлығын алды. 1968 жылы Дурхам және The Seekers тобының басқа мүшелері бірлесіп және жеке-жеке 1967 жылдың Австралия азаматы атанды. 1995 жылғы Австралия күні құрметіне Дурхам, The Seekers тобының басқа мүшелерімен бірге Австралия орденінің медалімен марапатталды. 2001 жылы Дурхам генерал-губернатордан австралиялық қоғамға музыка арқылы қызмет еткені үшін ғасырлық медаль алды. 2003 жылы Rotary International Дурхамды қайырымдылық ұйымдары атынан атқарған кең ауқымды жұмысы үшін Пол Харрис Fellow мәртебесіне ие етті. 2006 жылы Дурхам және The Seekers тобының басқа мүшелеріне Мельбурн қаласының Лорд-мэрі Джон Со қала кілтін табыс етті. 2012 жылы Дурхам және The Seekers тобының басқа мүшелері Australia Post арнайы «Австралия музыкасының аңыздары» пошта маркасымен құрметтелді. 2014 жылғы Королеваның туған күніне орай Дурхам, The Seekers тобының басқа мүшелерімен бірге Австралия орденінің офицері (AO) дәрежесіне көтерілді. 2015 жылы Дурхам 2015 жылдың Виктория штатының үздік азаматы атанды.