Кіріспе

Американдық спринтер

Шон Кроуфорд (14 қаңтар 1978 жылы туған) – зейнеткер американдық спринтші. Ол 100 метр және 200 метр қашықтықтарында өнер көрсеткен. 200 метрлік спринтте Кроуфорд 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында алтын медаль, ал 2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында күміс медаль жеңіп алды. Алғашқыда ол жарыста 4-ші орын алған, бірақ 2-ші және 3-ші орын алған спортшылардың дисквалификациялануынан кейін күміс медальға ие болды. 2013 жылдың 17 сәуірінде Кроуфорд допингке қарсы сынақтан қашып қалғаны үшін екі жылға жарыстан шеттетілді. Оның жаттықтырушысы Боб Керси Кроуфордтың 2012 жылғы АҚШ Олимпиадалық іріктеулерінен кейін зейнеткерлікке шыққанын мәлімдеді, ал АҚШ Track & Field ұйымы 2013 жылы оның зейнеткерлікке шығу туралы өтінімін қабылдағанын хабарлады.

Өмірбаян

Кроуфорд Оңтүстік Каролина штатының Ван-Уик қаласында дүниеге келген. Ол Клемсон университетіне түсу алдында Индиан Лэнд орта мектебінде оқыды, онда он бір All-America құрметіне және үш ұлттық чемпионатқа ие болды. 2001 жылы Кроуфорд 200 метрлік жабық ғимараттағы әлем чемпионатында жеңіске жетті. Содан кейін ол әлем чемпионатына қатысты, онда 200 метрлік жүгіруде Сент-Китс және Невис өкілі Ким Коллинзбен бірдей қола медальді бөлісті. "Жақсылық ойындары" барысында ол осы жылы екінші алтын медалін жеңіп алды. Кроуфорд өзінің эксцентриктігімен және назарсыздығымен танымал болды. 2002 жылы Милан қаласында өткен жарыста ол 200 метрлік қашықтықта жүгірген кезде көру қабілетін шектеген "Операның шайыры" маскасын киді, нәтижесінде өз жолағынан шығып, дисквалификацияланды. 2003 жылдың қаңтарында Кроуфорд Fox телеарнасының "Адам vs. Хайуан" шоуында басты рөлде ойнады, онда ол 100 метрлік қашықтықта зебра мен жирафқа қарсы жарысты. Алғашқы жарыста ол жирафты оңай жеңді. Зебрамен болған жарыс өте тартысты болды. Зебраның қате старт алғанын айыптап, ол зебрамен қайта жарысты, старттан бірінші болып шығып, көшбасшылықты алды. Бұл зебраның жылдамдығын арттырып, 9.957 секундта аяқтауына себеп болды, ал Кроуфордтың уақыты 10.86 секундты құрады. Кейін ол ESPN журналына: "Зебраға айтыңыз, мен оны жеңе алатынмын" деп мақтанды. 2004 жылғы жазғы Олимпиадаға іріктеу кезеңінде Кроуфорд 100 метрлік қашықтықта 9.93 секундтық жеке рекордты көрсетіп, үшінші орынды иеленді, осылайша командаға ілікті. Жеңімпаз Морис Грин және екінші орын алған Джастин Гатлин одан озып кетті. Жеті күннен кейін ол 200 метрлік қашықтықта 19.99 секунд көрсетіп, бірінші орынды жеңіп алды, Гатлинды еңсерді; Бернард Уильямс үшінші орынды алды. Маусым айында Кроуфорд Орегон штатының Юджин қаласында 9.88 секунд көрсетіп, 100 метрлік қашықтықтағы жеке рекордын жаңартты. 2004 жылғы Афинада өткен жазғы Олимпиадада Кроуфорд 100 метрлік финалда 9.89 секунд көрсетіп, төртінші орынды иеленді, бірінші орын алған Джастин Гатлиннен 0.04 секунд қалып қойды. Бұл тарихта төрт жүгірушінің 9.90 секундтан төмен көрсеткіштерді көрсеткен алғашқы жарысы болды. Кроуфорд 200 метрлік қашықтықта 19.79 секунд көрсетіп, алтын медальді жеңіп алды. Ол АҚШ-тың 4 × 100 метрлік эстафета командасының құрамында күміс медальді жеңіп алды. 2008 жылғы жазғы Олимпиадаға ол 200 метрлік қашықтықта іріктеуден өтті, 100 метрлік қашықтықта іріктеуден өтпегеннен кейін сынақтарда екінші орынды иеленді. Ол 200 метрлік финалда төртінші орынды алды, бірақ кейіннен екінші орынға көтеріліп, күміс медальді жеңіп алды, себебі оның елдесі Уоллес Спирмон мен Нидерланд Антиль аралдарының өкілі Чуранди Мартина екеуі де жолақтан шығулары үшін дисквалификацияланды. Бастапқыда тек Спирмон дисквалификацияланды, бұл АҚШ-ты наразылық білдіруді қарастыруға итермеледі, бірақ жарыстың бейнежазбаларын қарау Мартинаның қосымша бұзушылықтарын көрсетті. 28 тамызда Кроуфорд спорттық рухта Мартинаға медалін сыйлады. 2009 жылдың 6 наурызында Спорттық төрелік соты Нидерланд Антиль аралдарының Ұлттық Олимпиада комитетінің Мартинаның дисквалификациясына қарсы апелляциясын қабылдамады. Кроуфорд 2009 жылы АҚШ-тың ашық ауадағы жеңіл атлетика чемпионатында 200 метрлік қашықтықта жеңіске жетті және 2009 жылғы жеңіл атлетикадан әлем чемпионатында АҚШ-ты өкілдік етуге лайықты болды. Ол жарыстың финалында 19.89 секунд көрсетті, бұл маусымдағы ең жақсы уақыты, бірақ екінші орын алған Панамалық Алонсо Эдвардтан (19.81 секунд) және үшінші орын алған Уоллес Спирмоннан (19.85 секунд) төртінші орынды иеленді. Бірінші орынды алған Усейн Болт 19.19 секунд көрсетіп, жаңа әлемдік рекорд орнатты. 2013 жылдың 17 сәуірінде Кроуфорд допинг сынағынан қашқандығы үшін екі жылға жарыстардан шеттетілді.