1840-шы жылдардағы Калифорниядағы қанды оқиға: "Ашкөздік" фильмі

Кіріспе

1999 жылғы фильм

Ұлыбритания
Америка Құрама Штаттары 1840 жылдардағы Калифорнияда өтетін бұл фильмді Антония Бёрд режиссерлік етіп, Еуропада түсірді. Фильм кассада сәтті болмады және 12 миллион долларлық бюджетінің көп бөлігін қайтара алмады. Дегенмен, шығуына байланысты алғашқы пікірлер әртүрлі болғанына қарамастан, ол кейіннен культты фильм ретінде танылды. Ravenous-тың өндірісі қиындықтарға толы болды. Словакияда түсірілімдер басталмай тұрып, бюджет және түсірілім кестесіне қатысты мәселелер әлі де шешілмей тұрды. Алғашқы режиссер Милчо Манчевский өндіріс басталғаннан үш апта өткен соң қызметтен босатылып, актер Роберт Карлайлдың ұсынысымен Антония Бёрд онымен ауыстырылды. Майкл Найман мен Деймон Албарн фильмнің музыкасын жазды, ол өзінің ерекше және жаңашыл циклдерді, аспаптарды және музыкалық құрылымды пайдалануымен көп қызығушылық тудырды. Сценарист Тед Гриффин Доннер тобының оқиғаларымен және 1870 жылдары Сан-Хуан тауларында қарға батып, бес серігін жеп аман қалған Альферд Паккер деген нақты адамның тарихын біріктіретін сценарий жазды. Алайда, фильмнің сюжеті адам жегіштікті пайдалану арқылы тағдырға деген ашық сын ретінде де қызмет етеді. Адам етін жеуге деген тоқпайтын аштыққа айналдыру арқылы, осы құмарлық 19 ғасырда Америка шекарасын қоныстандыруға тырысқандардың экспансионистік көзқарастарына тән билік пен байлыққа ұмтылысымен теңестіріледі. Бұл фильм Джон Спенсердің кинотеатрлардағы соңғы жұмысы болды.

Сюжет

Мексика-Америка соғысы кезінде АҚШ армиясындағы екінші лейтенант Джон Бойд, шайқаста батылдығын жоғалтып, бөлімшесі қырғынға ұшырағанда өлі болып көрінеді. Оның денесі, басқа өлгендермен бірге, арбаға салынып, мексикалық шекарадан арғы жаққа сүйреледі. Бойдқа сәтімділік орайлы тиіп, мексикалықтардың бас штабын басып алуға мүмкіндік туады. Оның батырлығы оған капитан шені беруге негіз болса да, генерал Слаусон жеңіске қалай қол жеткізілгенін білген соң, Бойдты Сиерра-Невада тауындағы Форт-Спенсерге, алыс әскери бекетке жер аударып жібереді. Фортты шаршаған, бірақ мейірімді полковник Харт басқарады және түрлі мінезді адамдардан құралған құрамға ие: ізгі ниетті қарауылшы Тоффлер, есірткіге тәуелді қарауылшы Кливс, мас майор Нокс және қатыгез қарауылшы Рейх, сондай-ақ үнді мұхитының барлаушысы Джордж және оның қарындасы Марта. Бойд гарнизонға келгеннен кейін көп ұзамай, мұздаған күйде келген Колхун есімді белгісіз біреу келіп, вагондық тобының тауда қалай жоғалып кеткенін айтады. Оларға полковник Айвс Тынық мұхитына қысқа жолмен жететінін уәде берген, бірақ оның орнына, оларды үш ай бойы қарға тосылған өтпес жолға бұрып, тұтқынға түсіріп алған. Аштықтан зардап шеккен Колхун мен оның серіктері каннибализмге жүгінген, ал Айвс кісі өлтіруге барады деген айыптау тағылады. Тірі қалғандарды іздеу және Айвсты ұстау үшін құтқару тобы жиналады. Джордж кетіп бара жатқандарға вендиго туралы мифті еске салады: жауларының етін жеген адам олардың күшін иеленеді, бірақ адам етіне тоймас ашкөздікпен қарғысқа ұшырайтын жынға айналады. Әскерлер Айвстың үңгіріне жеткенде, Бойд пен Рейх тергеу жүргізеді. Олар бес сүйектің қанды қалдықтарын табады және Колхунның өзі бәрін өлтіргенін түсінеді. Колхун Джорджты, Тоффлерді және полковник Хартты жеңіп алады. Бойд пен Рейх өлген Хартты Колхунды ұстау үшін қалдырып кетеді. Бойдтың батылдығы тағы да әлсірейді және Рейх Колхунға жеңіледі. Бойд қапаздан секіріп құтылуға тырысады, бірақ аяғы сынды. Ол Рейхтың денесінің жанындағы шұңқырға тығылып, тірі қалу үшін оны жейді. Соңында, қатты жарақаттанған Бойд фортқа оралғанда, генерал Слаусон мен кавалерия жасағының күшейтілгенін көреді. Кливс пен Марта (жабдықтау миссиясында болғандықтан және Колхунмен кездеспегендіктен) оның айтқан ертегісіне сенбейді, ал Кнокс есіне ештеңе еске түсіре алмайды және Бойдты қолдаудан бас тартады. Үңгірге жасалған екінші экспедиция Колхунның денесін немесе оның іздерін таба алмайды. Фортқа уақытша командир тағайындалады, бірақ Бойдтың үрейіне орай, ол полковник Айвс болып шығады, Бойд оны Колхун деп біледі. Олар Бойдқа сенбейді, өйткені Колхунның үңгірдегі ұрыс кезінде алған жараларының белгілері жоқ. Колхун Бойдқа бұрын туберкулезбен ауырғанын, бірақ үнді барлаушысы оған вендиго туралы мифті айтқаннан кейін, оны өлтіріп, етін жеп, ауруын емдеген процесті «тек сынап көруі керек» болғанын жасырын айтады. Колхун енді фортты жолаушыларды жеу үшін база ретінде пайдалануды жоспарлап отыр, өйткені, тағдырдың көрінісі сияқты, көшіп келушілердің де өзі сияқты міндеті бар. Бойд Кливстің құпия түрде өлтірілгенінен кейін көп ұзамай кісі өлтіруге күдікті болады. Ол тізбекке байланғанда, Ноксты Колхунның күтпеген одақтасы, полковник Харт өлтіргенін көмектеспей қарайды. Колхун Хартты оның адамдарын жеу арқылы құтқарып, оның көмегін алған. Бірақ Колхун сияқты ол да адам етіне тәуелді болып кеткен. Колхун Бойдты жаралайды, оны таңдау жасауға мәжбүр етеді: жеу немесе өлу. Ақырында Бойд мойынсұнып, Нокстан жасалған сорпа жейді. Алайда, Бойд генерал Слаусонды алдау үшін екі адамға қосылудың орнына, Хартты оны босатып, Колхунды өлтіруге көндіреді. Харт солай істейді, бірақ сонымен бірге өлтіруді сұрайды, өйткені ол енді каннибал ретінде өмір сүргісі келмейді. Бойд бұған келіседі. Бойд пен Колхун бір-біріне ауыр жарақаттар тигізіп, күреседі, олардың жазылу қабілеттері оларды қолдайды. Ақырында Бойд Колхунды үлкен аю тұзағына түсіріп, екеуін біріктіреді. Колхун Бойдқа, егер ол бірінші өлсе, оны жейтінін айтады, бірақ егер ол бірінші өлсе, Бойд Колхунның алдындағы таңдауды жасауы керек болады; жеу немесе өлу. Генерал Слаусон оралады, және оның көмекшісі қираған фортты аралап қарап отырғанда, генерал отқа қайнаған ет пісірілгеннен дәм татып, ләззат алады. Осы уақытта Колхун Бойдты өлімге ұшыратуды жалғастырады, ол жарақатынан қайтыс болады. Марта екі ер адам бар қораны табады және есікті ашып, қайтыс болған Колхун мен өліп бара жатқан Бойдты бірге көреді. Ол есікті қайғылы күлімсіреумен жабады және кетіп қалады. Бойд Колхунды жемейді және қайтыс болады.

During the Mexican–American War, Second Lieutenant John Boyd, who is fighting in the United States Army, finds his courage failing him in battle and plays dead as his unit is massacred. His body, along with the other dead, is put in a cart and hauled behind Mexican lines. A stroke of luck gives Boyd the opportunity to capture the Mexican command post. His heroism earns him a captain's promotion, but when General Slauson learns of the cowardice through which victory was achieved, he posts Boyd into exile at Fort Spencer, a remote military outpost high in the Sierra Nevada commanded by the weary but genial Colonel Hart, and staffed by a motley array of misfits: the pious Private Toffler, the drug addicted Private Cleaves, the drunken Major Knox and the ferocious Private Reich, in addition to the Native American scout George and his sister Martha. Shortly after Boyd joins the garrison, a frostbitten stranger named Colqhoun arrives and shares a hellish tale about how his wagon train became lost in the mountain because a Colonel Ives had promised the party a shorter route to the Pacific Ocean. Instead, he led them on an impassable route resulting in the party getting trapped by snow for three months. Wracked by starvation, Colqhoun and his fellow travellers were reduced to cannibalism, while he alleges that Ives resorted to murder. A rescue party is assembled to retrieve any survivors and capture Ives. George warns those who are leaving about the Wendigo myth: anyone who consumes the flesh of their enemies takes their strength but becomes a demon cursed by an insatiable hunger for more human flesh. When the soldiers reach Ives' cave, Boyd and Reich investigate. They discover the bloody remains of five skeletons, and realize that it was Colqhoun himself who murdered everyone. Colqhoun quickly overwhelms George, Toffler and Colonel Hart. Boyd and Reich leave a dying Hart behind to run down Colqhoun. Boyd's courage begins to fail him again and Reich is bested by Colqhoun. Boyd escapes the massacre by jumping off a cliff but breaks his leg. He hides in a pit next to the body of Reich whom he eventually eats to stay alive. When a delirious and severely traumatized Boyd finally limps back to the fort, he finds it has been reinforced by General Slauson and a detachment of cavalry. Cleaves and Martha (who were on a supply mission and had not met Colqhoun) do not believe his wild tale, while the hung over Knox cannot recall and refuses to back Boyd up. A second expedition to the cave finds no bodies or any trace of Colqhoun. A temporary commander is assigned to the fort but to Boyd's horror, it is Colonel Ives, who Boyd realizes is Colqhoun. The men still refuse to believe Boyd because Colqhoun bears no sign of the wounds inflicted on him during the fight at the cave. Secretly, Colqhoun tells Boyd that he used to suffer from tuberculosis but when a Native scout told him the Wendigo myth, then he "just had to try" by murdering him and eating his flesh, a process that cured his disease. Colqhoun now plans to use the fort as a base to cannibalize passing travellers because, like the notion of manifest destiny, the migrants had a calling just like himself. Boyd is soon suspected of murder after Cleaves is mysteriously killed. While chained up, he watches helplessly as Knox is murdered by Colqhoun's unexpected ally: Colonel Hart. Colqhoun had saved Hart by feeding him his own men in order to gain his assistance. But like Colqhoun, he is now hopelessly addicted to human flesh. Colqhoun mortally wounds Boyd, forcing him to make a choice: eat or die. Eventually, Boyd gives in and eats a stew made from Knox. However, rather than join the two men in their conspiracy to convert General Slauson, Boyd convinces Hart to free him so he can kill Colqhoun. Hart does so, but also asks to be killed because he no longer wants to live as a cannibal. Boyd agrees to this. Boyd and Colqhoun fight, inflicting grievous wounds on each other, as their recuperative powers sustain them. Eventually, Boyd forces Colqhoun into a large bear trap that pins them both together. Colqhoun taunts Boyd by telling him that he will eat him if he dies first, but if he dies first Boyd will have to make the same choice Colqhoun made him make before; eat or die. General Slauson returns, and while his aide looks around the dilapidated fort, the general tastes the meat stew left simmering on the fire and enjoys it. Meanwhile Colqhoun continues to taunt Boyd before succumbing to his wounds, leaving Boyd struggling for life. Martha finds the barn with the two men inside and opens the door seeing the deceased Colqhoun and the dying Boyd together. She closes the door with a sad half smile, and walks away. Boyd does not eat Colqhoun and dies.

Даму

"Ravenous" фильмінің сценарийі – Тед Гриффин бір апта ішінде студияға сатқан үш сценарийдің бірі болды. Сценарий Доннер тобының оқиғасынан, сондай-ақ американдық алтын іздеуші және бұрынғы Одақ армиясының сарбазы Альферд Пакердің тарихынан шабыттанды. Ол жол серіктерінің тобын өлтіріп, оларды жеп, құқық қорғау органдарына өзін-өзі қорғау және тірі қалу үшін жасағанын айтты.

Түсірілім

Фильм Татра тауларында (Словакия) және Мексиканың Дуранго қаласында түсірілді. Өндіріс басталмастан бір апта бұрын Манчевский жаңа сюжеттік тақталар ұсынды, олар үшін тағы екі апта түсіру қажет болар еді. Fox 2000 ақырында қосымша бір аптаға келісті, бірақ Манчевский продюсерлермен өндіріс мәжілісіне қатысудан бас тартқанына наразылық білдірді. Манчевский Fox 2000 компаниясының басшысы Лора Зискиннің өзі таңдаған техниктеріне тыйым салғанын және оның тілегіне қарсы актерлерді таңдағанын айтып, өндірісті тым қатаң бақылағанын мәлімдеді. Сценарист Тед Гриффин түсірілім барысында "үнемі түзетулер" жасауға дайын болды.

Өндірістен кейінгі

Бёрд соңғы театралды нұсқасында оның келісімінен тыс енгізілген элементтер болғанын айтты, мысалы, дауыстық түсіндірме және түсіндірме цитаталар. Бёрд бұл элементтердің қажетсіз екенін ойлады және фильмді Еуропа нарығы үшін қайта монтаждауға ниеттенді. Бёрд: "Еуропалық ретінде, Калифорнияның ерте тарихын зерттеп, осы тақырыпта фильм түсіргенде, мен осы жерде болған көптеген оқиғаларға еуропалықтардың кінәлі екеніне сенемін. Роберт Карлайлдың кейіпкері соны көрсетеді. Еуропалықтар геноцид жасады. Менің ойымша, Американың жақсы тұстары үшін біз (еуропалықтар) жауапты емеспіз". Найман мен Албарн американдық патриоттық әндерді және ескі методист әндерін (соның ішінде "американ музыкасының әкесі" атанған Стивен Фостердің әндерін) қасақана бұрмалап, әуеннен шығарды.

Сыни қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында фильм 66 шолуға негізделген 52% рейтингке ие, ал орташа бағасы 6/10. Сайттың сын тұжырымы: "Ravenous канибализм қорқынышын Ескі Батыс ортасына әкелуге тырысады, нәтижесінде екі түрлі жанрдың әуелендерін қанағаттандыра алмайтын тең емес қоспа туындайды". Роджер Эберт фильмді төрт жұлдыздың үшеуімен бағалап, "оқиғасы түсініксіз қанға айналғанда да фильмнің жасалуын тамашалайтын фильм" деді. Ол фильмнің "сюжетке қарағанда атмосфераға көбірек қызығушылық танытатынын" атап өтті, бірақ Бёрд "нағыз режиссер екенін және генералдың қайнап тұрған қазанның сорпасын дәм татып жатқан көрінісі сияқты сахналарға бейім екенін көрсетеді" деп мойындады. Көрермендер, әсіресе АҚШ-та, фильмнің мазмұнына байланысты шатасқандығы айтылды. Rolling Stone журналында Дэвид Эрлих: "Ravenous Америка Құрама Штастарын әркімге орын бар дастарқан деп ойлайтын фантазияны қиратады. Бұл "көшпенді тағдырдың" түрлі қорқыныштарды жасыратын эвфемизм ретінде қолданылатын ландшафт. Прогресс жабайылықсыз мүмкін емес екенін еске салады; шекара – Аштық ойындары, және ол әрқашан солай болды. Бұл жаңалық емес, бірақ фильм сізге жаңа ештеңе айтпайды, тек сіз ешқашан ұмыта алмайтын қорқынышты тәсілмен көрсетеді" деп жазды.