Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ароматты спирт
Aromatic alcohol
Бензил спирті (сондай-ақ α-крезол деп те аталады) – C6H5CH2OH формуласына ие ароматты спирт. Бензил тобы көбінесе "Bn" деп қысқартылады (бензоил үшін қолданылатын "Bz" деп шатастырмау керек), сондықтан бензил спирті BnOH деп белгіленеді. Бензил спирті – түссіз, жеңіл жағымды ароматты иісі бар сұйықтық. Ол полярлығы, төмен уыттылығы және төмен бу қысымы болғандықтан еріткіш ретінде пайдалы. Бензил спирті суда орташа мөлшерде еруге қабілетті (4 г/100 мл) және спирттер мен диэтил эфирімен жақсы араласады. Алкоголь тобынан протон алынғанда түзілетін анион бензилат немесе бензилоксид деп аталады.
Benzyl alcohol (also known as α cresol) is an aromatic alcohol with the formula C6H5CH2OH. The benzyl group is often abbreviated "Bn" (not to be confused with "Bz" which is used for benzoyl), thus benzyl alcohol is denoted as BnOH. Benzyl alcohol is a colorless liquid with a mild pleasant aromatic odor. It is a useful as a solvent for its polarity, low toxicity, and low vapor pressure. Benzyl alcohol has moderate solubility in water (4 g/100 mL) and is miscible in alcohols and diethyl ether. The anion produced by deprotonation of the alcohol group is known as benzylate or benzyloxide.
Табиғи құбылыстар
Бензил спирті көптеген өсімдіктерде табиғи түрде түзіледі және көбінесе жемістер мен шайларда кездеседі. Ол жасмин, гиацинт және иланг-иланг сияқты түрлі эфир майларында да табылады. Бобрдың касторлық бездерінен алынатын кастореумда да кездеседі. Бензил эфирлері де табиғатта кездеседі.
Benzyl alcohol is produced naturally by many plants and is commonly found in fruits and teas. It is also found in a variety of essential oils including jasmine, hyacinth and ylang ylang. It is also found in castoreum from the castor sacs of beavers. Benzyl esters also occur naturally.
Қолданбалар
Бензиль спирті бояулар, балауыздар, шеллак, бояулар, лактар және эпоксидті шайыр жабындары үшін жалпы мақсаттағы еріткіш ретінде қолданылады. Сондықтан ол бояуды кетіруге арналған құралдарда, әсіресе қоспаның боялған беттерге жабысуын күшейту үшін үйлесімді тұтқырлықты арттырушылармен біріктірілгенде қолданылуы мүмкін. Ол сабын, парфюмерия және тағамдық хош иістендіргіштер өндірісінде қолданылатын әртүрлі эстерлер мен эфирлердің алғыр заттары болып табылады. Мысалы, бензил бензоаты, бензил салицилаты, бензил цинаматы, дибензил эфирі, бензил бутил фталаты. Оны жергілікті анестетик ретінде, әсіресе адреналинмен бірге қолдануға болады. Ол бояу еріткіші ретінде жүнді, нейлонды және былғарыны бояу процесін жақсартады.
Benzyl alcohol is used as a general solvent for inks, waxes, shellacs, paints, lacquers, and epoxy resin coatings. Thus it can be used in paint strippers, especially when combined with compatible viscosity enhancers to encourage the mixture to cling to painted surfaces. It is a precursor to a variety of esters and ethers, used in the soap, perfume, and flavor industries. E. g. benzyl benzoate, benzyl salicylate, benzyl cinnamate, dibenzyl ether, benzyl butyl phthalate. It can be used as a local anesthetic, especially with epinephrine. As a dye solvent, it enhances the process of dying wool, nylon, and leather.
Денсаулық сақтау саласындағы қолдану
Бензил спирті бактериостатикалық сақтағыш ретінде төмен концентрациядағы тамырға егілетін дәрілерде, косметикада және сыртқа қолданылатын дәрілерде қолданылады. Бензил спиртінің жоғары пайыздық мөлшерін қолданғанда сақ болу қажет, себебі инъекциялық құралымдағы ерітіндіде сақтағыш ретінде қолданғанда бензил спиртінен бензальдегид түзіледі. Ulesfia сауда маркасымен сатылатын бензил спирті 2009 жылы АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) тарапынан 6 айлық және одан үлкен жастағы адамдардағы бас құрттарын емдеу үшін 5% ерітінді ретінде бекітілді. Ол құрттың спиракулаларына әсер етеді, олардың жабылуына кедергі келтіреді. Бензил спирті канцерогенді емес деп есептеледі және тератогендік немесе репродуктивтік әсерлері туралы деректер жоқ.
Benzyl alcohol is used as a bacteriostatic preservative at low concentration in intravenous medications, cosmetics, and topical drugs. Some caution is necessary if a high percent of benzyl alcohol is used as benzaldehyde arises from benzyl alcohol when used as preservative in an injectable formulation solution. Benzyl alcohol, sold under the brand name Ulesfia, was approved by the U. S. Food and Drug Administration (FDA) in 2009, as a 5% solution for the treatment of head lice in people 6 months of age and older. It affects the louse's spiracles, preventing them from closing. Benzyl alcohol is not considered to be a carcinogen, and no data are available regarding teratogenic or reproductive effects.