Кіріспе

Ұшақ қозғалтқыштары

PowerJet SaM146 – Францияның Snecma (Safran) және Ресейдің NPO Saturn компанияларының бірлескен кәсіпорнымен шығарылған турбовентиляторлы қозғалтқыш. Өнімділігі жоғары итеру күшіне ие СаМ146, Sukhoi Superjet 100 ұшағында қолданылады. Snecma қозғалтқыштың негізгі бөлігіне, басқару жүйесіне (FADEC), беріліс механизмдеріне (қосымша беріліс қорабы, аралық беріліс қорабы), қозғалтқыштың жалпы интеграциясына және ұшу сынақтарына жауапты. NPO Saturn Sukhoi Superjet 100 өңірлік ұшағындағы төмен қысымды бөлімнің құрамдас бөліктеріне және қозғалтқышты орнатуға, сондай-ақ жердегі сынақтарды жүргізуге жауапкершілік тартады.

Жобалау және әзірлеу

SaM146 – Францияның Safran Aircraft Engines компаниясы мен Ресейдің United Engine Corporation (UEC) компаниясының бірлескен кәсіпорны. Бірлескен кәсіпорын шеңберінде UEC-тің қозғалтқыштарды жобалау және өндіру жөніндегі еншілес компаниясы Saturn желдеткіш, төмен қысымды турбина және төмен қысымды компрессорды қамтитын суық бөлімнің жобалау және өндірілуіне, сондай-ақ SaM146 қозғалтқышының жалпы құрастырылуы мен сынақтан өтуіне жауапты. Керісінше, Safran Aircraft Engines-тің жауапкершілік аймағы, оның еншілес компаниясы Snecma арқылы, қозғалтқыш ядросының немесе ыстық бөлімінің жобалауын және өндірісін қамтиды – бұл жоғары қысымды компрессорды, жоғары қысымды турбинаны, жану камерасын, қосымша беріліс қорабын, электрондық қозғалтқыш басқару жүйесін және электр стансасын интеграциялауды қамтиды. SaM146 қозғалтқышы мен оның өндіріс процесі EASA және IAC AR ережелеріне сәйкес сертификатталған. SaM146 қозғалтқышының жеткізілімі мен сатылғаннан кейінгі барлық қызметтерін PowerJet компаниясы жүзеге асырады. SaM146 ядросының дизайны негізінен CFM56 негізінде жасалған. Ядроны Snecma компаниясы өзінің M88 әскери қозғалтқышы тәжірибесіне және DEM21 ядролық демонстрациялық жобасына сүйене отырып, алты сатылы компрессормен және бір сатылы, жоғары қысымды турбинамен (белсенді қақпақ ұшының аралықтарын бақылаумен) және басқа да заманауи конструкциялық ерекшеліктерімен (мысалы, бір бөліктен жасалған қақпақ дискілері) әзірледі. SaM146 бір сатылы жоғары қысымды турбинаны пайдаланады және қазіргі және болашақтағы экологиялық стандарттарға сәйкес жаңа дизайн ретінде әзірленді, соның ішінде 2008 жылы күшіне енетін ICAO Әуе қатынасы қоршаған ортаны қорғау комитетінің алтыншы сессиясының (CAEP VI) ережелері. SaM146 62-77,8 кН (6200-7700 кг) күш береді. 2003 жылдың сәуірінде Sukhoi Civil Aircraft Company компаниясы 75 және 95 орындық нұсқада шығарылатын Superjet 100 өңірлік ұшағы үшін SaM146 қозғалтқышын таңдады. 2010 жылдың 23 маусымында EASA PowerJet компаниясын SaM146 қозғалтқышы үшін сертификаттағанын хабарлады. 2010 жылдың тамызында Ресей сертификатын алды. SaM146 қозғалтқышымен жабдықталған Sukhoi SuperJet 100 ұшағы бірнеше әуе компанияларында қолданылады: Interjet (Мексика), Aeroflot, Moskovia Airlines, Yakutia Airlines, Gazpromavia, Centre South, UTair Aviation (Ресей), Lao Central Airlines (Лаос) және Sky Aviation (Индонезия). 2017 жылдың тамызына қарай UEC – Saturn (United Engine Corporation) компаниясында Sukhoi SuperJet 100 (SSJ100) ұшағы үшін 300-ші ресейлік-француздық SaM146 қозғалтқышы құрастырылып, Sukhoi Civil Aircraft Company компаниясына жеткізілді. Бүгінгі күнге дейін SaM146 қозғалтқыштары 700 000-нан астам ұшу сағатын өткізді. 2018 жылы SaM146 қозғалтқышындағы мәселелерге байланысты Red Wings және Yakutia компаниялары SSJ100 ұшақтарын өз флотынан алып тастады. 2018 жылдың қыркүйегінде Beriev Be 200 амфибиялық ұшағының халықаралық сатуға арналған SaM146 қозғалтқышының нұсқасымен қайта жабдықталуы жоспарланды, бұл EASA немесе FAA типтік сертификаттары жоқ Progress D 436 қозғалтқыштарының орнына қойылды. 2018 жылдың желтоқсанында қозғалтқыш Еуропаның авиациялық органдарынан 120 минуттық ETOPS мақұлдауын алды. SSJ100 ұшағының сенімділігінің төмендеуі Sam 146 қозғалтқышының жану камерасының 2000-4000 сағаттан кейін жұмыс істемеуіне байланысты туындады. Өндіруші осы мәселені шешу үшін жану камерасын өзгерту бойынша жұмыс істеп жатыр. Ресейдің Украинаға басып кіруінен кейін жағдай өзгерді, өйткені Ресейге қатысты халықаралық санкциялар ұшақтарды, ұшақ бөлшектерін және технологияларды Ресейлік ұйымдарға сатуды, жеткізуді, беруді немесе экспорттауды тыйым салады. 2022 жылдың наурыз айының соңында PowerJet SaM146 қозғалтқышына бөлшектерді, техникалық қолдауды, қозғалтқышты күтіп-ұстауды немесе жөндеу қызметтерін ұсыну туралы келісімшарын тоқтатты.