Кіріспе

Регби одағының басқарушы органы

Жаңа Зеландия Регбисі (NZR) – Жаңа Зеландиядағы регби одағының басқарушы органы. Ол 1892 жылы Жаңа Зеландия Регби Футбол Одағы (NZRFU) ретінде құрылды, бұл Жаңа Зеландиядағы алғашқы провинциялық одақтар құрылғаннан 12 жыл кейін болды. 1949 жылы ол Халықаралық Регби Футбол Кеңесіне қосылды, қазір ол Дүниежүзілік Регби ретінде белгілі, ол әлемдегі регби одағының басқарушы органы. 2006 жылы атауынан "Футбол" деген сөз алынып тасталды. Жаңа Зеландия Регби бренді 2013 жылы қабылданды. Ресми түрде ол "Жаңа Зеландия Регби Одағы Incorporated" деген атпен тіркелген қоғам. Ұйымның NZR Конституциясында көрсетілген негізгі мақсаттары – Жаңа Зеландия бойынша регбиді насихаттау және дамыту; Жаңа Зеландияда және шетелде матчтар мен турларды ұйымдастыру және оларға қатысу; Дүниежүзілік Регбиде Жаңа Зеландияны өкілдік ету; Жаңа Зеландияның ұлттық командаларын құру және басқару; спортқа қатысуды ынталандыру. NZR штаб-пәтері Веллингтонда, Жаңа Зеландияда орналасқан, сондай-ақ Оклендте кеңсесі бар.

Құрылымы

Жаңа Зеландия регбиі шамамен 90 адамнан тұратын штатқа ие, олардың көпшілігі Веллингтон мен Окленд қалаларында орналасқан, бірақ Жаңа Зеландияның барлық аймақтарында жұмыс істейді. НЗР бастапқыда провинциялық одақтардың делегаттарынан құралған комитетпен басқарылды, бірақ 1894 жылы Веллингтон қаласындағы жеті мүшелі басқару комитетімен алмастырылды. Әкімшілік жауапкершілік бастапқыда құрметті хатшыларға, ал 1907 жылдан бастап хатшыларға жүктелді. Бұл 43 жылдан кейін екі құрылымды құру арқылы кеңейтілді: басқарушы NZRU кеңесі және атқару комитеті. 1986 жылы басқарушы кеңестің мүшелерін сайлау үшін үш географиялық аймақ құрылды, ал атқару комитеті әкімшілік комитетімен ауыстырылды. 1990 жылдан бері NZRU бас директормен басқарылуда. 1996 жылы NZRU басқарушы кеңесі тәуелсіз мүшелер мен сайланған маори өкілін қоса кеңейтілген басқармамен алмастырылды. 2015 жылы географиялық аймақтар жойылды, соның салдарынан басқармадағы бос сайлау орындарына Жаңа Зеландияның кез келген провинциялық одағынан түскен үміткерлер, тұрғылықты жеріне байланыссыз, қатыса алатын болды. Жаңа Зеландияда өткізілген алғашқы регби матчы 1870 жылдың мамыр айында Нельсон қаласында Нельсон колледжі мен Нельсон футбол клубы арасында өтті. Ойын тез тарады және 1875 жылдың қыркүйегінде Дунединде Окленд клубтары мен Дунедин клубтары арасында алғашқы провинцияаралық матч өтті. 1879 жылы Кентербери мен Веллингтонда алғашқы провинциялық одақтар құрылды.

Тәрбие және алғашқы жылдары

Эрнест Хобен, NZRU-ның ең жақтас қорғаушысы және бірінші хатшысы, ұлттық одақтың құрылуының басты күші болды. Хобеннің еңбегін құрметтеу үшін Веллингтондағы NZRU кеңсесіндегі «Эрнест Хобен бөлмесінде» қазір барлық 26 провинциялық жейделер, өткен «All Blacks» командаларының суреттері және Жаңа Зеландия регби тарихындағы барлық «All Blacks» ойыншыларының есімдері көрсетілген. 1892 жылдың 16 сәуірінде Веллингтонда өткен отырыста Жаңа Зеландия регби одағы құрылды. Оның алғашқы мүшелері – Окленд, Хоукс-Бей, Манавату, Марлборо, Нельсон, Оңтүстік Кентербери, Таранаки, Вайарарапа, Вангануи және Веллингтон провинциялық одақтары. Сол кезде Оңтүстік аралдағы үш ірі провинциялық одақ – Кентербери, Отаго және Саутленд – NZRU-ның орталық билігіне қарсылық көрсетті. 1893 жылы NZRU қара жейдені ұлттық ойын формасы ретінде ресми қабылдады және Австралияға сапар үшін алғашқы NZRU санкциялаған ұлттық команданы іріктеді. Дегенмен, 1884 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльске сапарлаған Жаңа Зеландия командасы да Жаңа Зеландия командасы ретінде мойындалды, ал оның ойыншылары «All Blacks» деп аталды. 1895 жылы Буш, Кентербери, Хоровануа, Отаго, Поверти-Бэй, Саутленд және Батыс жағалау одақтары қосылғаннан кейін NZRU барлық Жаңа Зеландия регбишілерін біріктіретін толыққанды ұйым деп есептелді. Алайда, Жаңа Зеландияның регби картасы келесі онжылдықтарда бірнеше рет өзгертілді. 1921 жылғы жылдық мәжілісте NZRU өзінің алғашқы өмірлік мүшесін, 1905 жылғы «Originals» All Blacks командасының менеджері және 1904 жылы тағайындалған NZRU-ның алғашқы төрағасы Джордж Диксонды сайлады. Тағы бір жаңалық – провинциялық делегаттар жылдық мәжіліске дейін жиналып, алдағы маусымға өкілдік ойындарын ұйымдастырып, ұлттық үйлестірудің жаңа деңгейін енгізді.

Облыстық регби

1976 жылы провинциялық одақтар арасындағы матчтарды ұйымдастыруға көмектесу үшін Ұлттық провинциялық чемпионат құрылды. Ол алғашқы жылы екі дивизионнан тұрды, бірақ 30 жылдық тарихы барысында форматы бірнеше рет қайта ұйымдастырылды. Атап айтқанда, 1992 жылы үздік команданы анықтау үшін бонус ұпайлар жүйесі енгізілді. Окленд командасы NPC тарихында ең табысты команда болып есептеледі, олар 16 чемпионатты жеңіп алған, соның ішінде 2005 жылғы соңғы чемпионатты да. Чемпионат аяқталған кезде NZRU-ның қарауында үш дивизион мен 27 одақ болды. 2006 жылы чемпионат Air New Zealand Cup және Heartland Championship турнирлерімен алмастырылды. Ең жоғары лигада 14 команда өнер көрсетті, оның ішінде Марлборо және Нельсон Бейс регби одақтарының бірігуінен құрылған жаңа «Тасман Макос» командасы да бар еді. Ал Heartland Championship турнирінде 12 команда бақ сынасты. 2010, 2016 және 2021 жылдардағы демеушілердің өзгеруіне байланысты Air New Zealand Cup турнирі ITM Cup, Mitre 10 Cup болып өзгерді және қазір Bunnings NPC деп аталады.

Барлығы қара нәсілділер

"Олл Блэкс" – Жаңа Зеландияның регбиден ұлттық бірінші командасы және 100 жылдан астам уақыттан бері әлемдегі ең үздік командалардың қатарында. Олардың аты және қара түсті ойын формасы регби жанкүйерлері мен регбимен айналыспайтындарға әлем жүзінде танымал. Алғашқы Жаңа Зеландия командасы 1884 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльске сапарға шығу үшін таңдалды. Команда өз алаңында Веллингтон XV командасына қарсы алғашқы матчын өткізді, содан кейін Австралияда өткен сегіз матчта сегіз жеңіске жетті. Отаголық Джеймс Аллан, 1884 жылғы команда сапында сегіз матч өткізген, "Олл Блэк No 1" атағын алды. 1893 жылы алғашқы ресми NZRU санкциялаған Жаңа Зеландия командасы Австралияға 11 матчтық турнеге таңдалды. Команда тек бір рет, Сиднейде Жаңа Оңтүстік Уэльске қарсы жеңіліске ұшырады. 1894 жылы ресми Жаңа Зеландия командасы өз алаңында алғаш рет қонақ командаларды қабылдады, Крайстчерчте Жаңа Оңтүстік Уэльске қарсы өткен матчта қонақтар 8–6 есебімен жеңіске жетті. Екі жылдан кейін Жаңа Зеландия Веллингтонда Квинслендті жеңіп, қонақ командаға қарсы алғашқы жеңісін тіркеді. Жаңа Зеландияның 1905–06 жылғы Ұлыбритания, Франция және Солтүстік Америкаға жасаған туры Жаңа Зеландия регби тарихындағы ең маңызды тур деп есептеледі. Команда барлығы 35 матч өткізді, оларды жеңген жалғыз команда Уэльс болды. Әсіресе Ұлыбританияда команданың сенімді, тартымды және жеңіл жеңістері колониялардағы және әсіресе Жаңа Зеландиядағы регбидің сапасы туралы күшті мәлімдеме жасады. Сонымен қатар, 1905–06 жылғы тур "Олл Блэкс" лақап атын қалыптастырды, өйткені қара киім киген команданың даңқы кеңінен тарады. Бүгінде бұл команда "Originals" деп танылады – олар Жаңа Зеландия регбиінің күші мен шеберлігін көрсеткен алғашқы команда, регбиді Жаңа Зеландияның мәдени сәйкестендігінің бір бөлігіне айналдырған және алғашқы рет "Олл Блэкс" деп аталған команда болды. 1924–25 жылдары "Олл Блэкс" 32 матчтық турнеге Ұлыбритания, Франция және Канадаға аттанды. 1905–06 жылғы "Originals" командасынан озасып, бұл команда барлық 32 матчта жеңіске жетті, соның ішінде Ирландия, Уэльс, Англия және Франциямен өткен тест-матчтарда жеңіске қол жеткізді және "Жеңілмейтіндер" лақап атын алды. 1956 жылы "Олл Блэкс" Оңтүстік Африкаға қарсы алғашқы тест-сериясын жеңіп алды. Спрингбокс – "Олл Блэкс" командасының ең үлкен дәстүрлі қарсыласы және олар "Олл Блэкс" командасына ең ауыр жеңілістерді сыйлады. 1978 жылы "Олл Блэкс" алғашқы рет "Grand Slam" жеңімпазы атанды. Жаңа Зеландия сияқты Оңтүстік жарты шар командалары үшін "Grand Slam" төрт үй одағына – Англия, Ирландия, Шотландия және Уэльске – қарсы бір тур барысында жеңіске жеткенін білдіреді. Команда 2005 жылы екінші, 2008 жылы үшінші рет "Grand Slam" жеңіп алды. 1987 жылы "Олл Блэкс" Жаңа Зеландия мен Австралияда өткен Регби әлем чемпионатында Францияға қарсы жеңіске жетті. Жаңа Зеландия 2011 жылы Регби әлем чемпионатында Францияға қарсы 8–7 есебімен жеңіске жеткеннен кейін, ал 2015 жылы Твикенхэмде Австралияға қарсы 34–17 есебімен жеңіске жетті. Соңғы жеңіс "Олл Блэкс" командасын Регби әлем чемпионатының титулын қорғаған және үш рет әлем чемпионы атанған алғашқы командаға айналдырды.

Кәсіби кезең

1995 жылы Оңтүстік Африкада өткен Регби әлем чемпионатынан кейін халықаралық регби кәсіби деңгейге көтерілді, IRB аматорлық ережелерін жойды. Алғаш рет NZRU Жаңа Зеландия регбишілерімен келісім шарттары жасасты. NZRU Австралия және Оңтүстік Африка ұлттық одақтарымен бірлесіп SANZAR құрамын құрды, ол Оңтүстік жарты шардағы маңызды регби жарыстарының телеарналарға көрсету құқықтарын сатты және кәсіби регбидің қалыптасуына коммерциялық негіз қалауға көмектесті. 2016 жылы Аргентина толық құрамына мүше болып қосылғаннан кейін SANZAAR деп аталған SANZAR, қазір де маңызды регби ұйымы болып табылады және Регби Чемпионатын (бастапқыда Үш Ұлттар турнирі) және Супер Регби жарысын ұйымдастырады.

Ұлттық құрамалар

NZRU-ның бағынуында бірнеше команда бар.

Әйелдер

Black Ferns – Жаңа Зеландияның ұлттық әйелдер регби құрамасы. Sevens – Жаңа Зеландияның ұлттық әйелдер регби жетілік командасы.

Төрешілер

Жаңа Зеландия регби одағының Heartland матчтарынан ITM кубогы мен Супер Регбиге дейінгі деңгейлерде төрешілік қызмет атқарған бірнеше келісімшартты төрешілері бар. Төрешілерді іріктеу, матчтарға тағайындау және келесі деңгейге өту жүйесі өте жоспарлы, көптеген төреші жаттықтырушылары, сарапшылары және менеджерлері олардың өнерлерін жетілдіруге көмектеседі. Дегенмен, кәсіби келісімшартта тек 5 төреші жұмыс істейді: Глен Джексон, Брендон Пиккерилл, Бен О'Кифф, Пол Уильямс, Ник Бриант және Майк Фрейзер. Бұл кәсіби төрешілер SANZAAR арқылы Супер Регби матчтарына тағайындалады, сондай-ақ кейбіреулері тестілік матчтарда да төрешілік етеді.

Облыстық одақтар

NZRU Солтүстік аралдан 17 провинциялық одақ пен Оңтүстік аралдан 9 провинциялық одақтан тұрады.