Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Литвадағы спорттық дәстүрлер мен іс-шараларға шолу
Overview of sports traditions and activities in Lithuania
Литвадағы спорт 1990 жылы ел тәуелсіздік алғаннан кейін Дене тәрбиесі және спорт департаменті басқарады. Литва үкіметі мектептердегі дене тәрбиесін және елдегі спорттық әкімшілікті басқару үшін департамент құрды. Келесі бірнеше жылда литвалық спорт ұйымдары халықаралық басқару органдарына (Халықаралық Олимпиада комитеті қоса алғанда) мүшелікке қосылды (немесе қайта жаңартылды). Литва Альбертвильдегі қысқы Олимпиада ойындарына қатысып, содан бері барлық қысқы және жазғы Олимпиада ойындарына қатысуда. Литвада 80-ге жуық олимпиадалық және олимпиадалық емес спорт федерациясы бар, оларды біріктіру үшін 1993 жылы Литва спорт федерациялары одағы құрылды. Барлық литвалықтардың дене тәрбиесі мен салауатты өмір салтын насихаттау мақсатында "Баршаға спорт" ұйымы құрылды. Литвада ең танымал спорт түрлері баскетбол, футбол, жеңіл атлетика және велоспорт. Кәсіби спортшылар мен жаттықтырушылар Литва дене тәрбиесі академиясында білім алады.
Sport in Lithuania is governed by the Physical Education and Sports Department following the country's independence from the Soviet Union in 1990. The Lithuanian government established the department to manage physical education in the schools and sports administration in the country. Over the next few years, Lithuanian sports organizations established (or re established) membership in international governing bodies (including the International Olympic Committee). Lithuania participated in the Winter Olympics in Albertville and has participated in every Winter and Summer Olympics since. There are nearly 80 Olympic and non Olympic sports federations in Lithuania, and the Lithuanian Union of Sports Federations was founded in 1993 to unite them. An organization, "Sports for All", was established to promote physical education and a healthy lifestyle for all Lithuanians. Among the most popular sports in Lithuania are basketball, football, athletics and cycling. Professional athletes and trainers are educated at the Lithuanian Academy of Physical Education.
Регби
Регби Литваға 1960-шы жылдары Каунас және Вильнюс қалаларындағы командалар арқылы енгізілді. Соңғы 20 жыл ішінде солтүстік Шяуляй қаласы Литва регбиінің астанасы атанды, және Литваның ең күшті екі командасы осы қалада орналасқан. "Шяуляй Вайрас Жупожа" командасы ұлттық чемпион, ал "Шяуляй Балтрекс" командасы соңғы 10 жыл бойы (2006 жылдан басқа) күміс жүлдегер атанды. Литва ұлттық құрамасы Еуропа регбиінің 2А дивизионында өнер көрсетеді. Әлемдік регби жұлдызы Лоринас Типелис те Литва құрамасының құрамында ойнайды, ол 18 рет қатарынан халықаралық жарыстарда жеңіске жетіп, әлемдік рекордты жасады. Бұл тізбек 2006 жылы басталды және 2010 жылы, Литва әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде жоғары рейтингтегі Украинаға есе жібергенде аяқталды. Литва IRB рейтингінде 39-шы орында тұр. Елде 13 регби клубы бар, оларда 1600-нан астам ойыншы (820 ересек) бар. Регби жетілігі де танымал; Литваның регбиден жетілікті ұлттық құрамасы Еуропа чемпионаттарында сәтті өнер көрсетеді. Литва әйелдерінің регбиден жетілікті ұлттық құрамасы Еуропа рейтингісінің төменгі деңгейлерінен жоғарылап келеді.
Rugby union was introduced in Lithuania during the 1960s, with teams in Kaunas and Vilnius. During last 20 years, the northern city of Šiauliai has become the capital of Lithuanian rugby, with the two strongest teams in Lithuania located there. The Šiauliai Vairas Jupoja team are national champions, and the Šiauliai BaltRex have been runners up for the last 10 years (except 2006). The Lithuanian national team competes in European rugby division 2A. World rugby star Laurynas Tipelis also plays for the Lithuanian national team, which holds a world record of 18 consecutive international wins. The streak began in 2006 and ended in 2010, when Lithuania lost its World Cup qualifier to higher ranked Ukraine. Lithuania is ranked 39th in the IRB rankings. There are 13 rugby clubs in the country, with more than 1600 players (820 seniors). Rugby sevens is also popular; the Lithuanian rugby sevens national team is a successful participant in the European championships. The Lithuanian women's rugby sevens national team is progressing from the lower tiers of the European ranks.
Жеңіл атлетика
Литва спортшылары 11 Олимпиадалық, 7 Әлем чемпионатында және 14 Еуропа чемпионатында медаль жеңіп алды. Ең табысты литвалық спортшы – дискіні лақтырушы Виргилий Алекна, екі дүркін Олимпиада чемпионы және екі дүркін әлем чемпионы. Олимпиада алтын медалін жеңіп алған тағы бір дискіні лақтырушы – Ромас Убартас. Соңғы жылдары литвалық спринтерлер өркендеп келеді. 2010 жылы екі литвалық спринтер, Мартинас Юргилас және Ритис Сакалаускас, 100 метрлік жүгіруде жаңа ұлттық рекорд орнатты. Алға қойған мақсатына жеткен спринтер Лина Гринчикайте 2009 жылғы Жазғы Универсиадада және 2009 жылғы 23 жасқа дейінгі Еуропа чемпионатында алтын медаль жеңіп алды. Литвада ұзақ қашықтыққа жүгіруде де үлкен жетістіктер бар. Соңғы жылдары ең сәтті ұзақ қашықтыққа жүгірушілер Александр Антиповас және Живиле Балчиунайте болды. Сонымен қатар, әйелдер көпқырлы сайыстарда да жоғары деңгейде медальдар жеңіп алды.
Lithuanian athletes have won 11 Olympic medals, 7 at the World championships and 14 at the European Championships. The most successful Lithuanian athlete is discus thrower Virglijus Alekna, two time Olympic gold medalist and two time world champion. Another Olympic gold medal discus thrower is Romas Ubartas. In recent years, Lithuanian sprinters have been on the ascendancy. In 2010 two Lithuanian sprinters, Martynas Jurgilas and Rytis Sakalauskas, set new national records for the 100 metre dash. A top woman sprinter, Lina Grinčikaitė, won gold medals at the 2009 Summer Universiade and the 2009 European Athletics U23 Championships. Lithuania also has a tradition of excellence in distance events. The most successful distance runners in recent years have been Aleksandras Antipovas and Živilė Balčiūnaitė. In addition, women heptathletes have medalled at a high level.
Велоспорт
Литвалық велосипедшілер беделді велосипед жарыстарында және әлем чемпионаттарында жақсы нәтижелерге қол жеткізді. Литвалық әйел велосипедшілердің жетістіктері ерекше атауға лайық. Литвалық әйелдер 1991 жылдан бастап халықаралық велосипед спортында өзінің орнын тапты. Сол жаздағы әйелдер арасындағы жарыста Зита Урбонайте және Диана Чепелиенė (жалпы есепте үшінші орын алған) көшбасшылардың қатарында болды. Литваның ең үздік велосипедшілерінің ішінде егіз апалы-сіңлілер Йоланта мен Раса Поликвичиуте (2001 жылғы жол жарысының әлем чемпионы), Эдита Пучинскайте (1999 жылғы жол жарысының әлем чемпионы) және Диана Жилиуте (1994 жылғы жастар арасындағы жол жарысының әлем чемпионы, 1998 жылғы жол жарысының әлем чемпионы және 2000 жылғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері) болды. Литвада қыздарға арналған күшті жасөспірімдер бағдарламасы бар, ол Паневежис қаласында жыл сайын өткізілетін халықаралық жарыспен аяқталады. Осы бағдарламадан көптеген жас литвалық велосипедшілер шықты (әсіресе әлемдегі үздік велосипедшілердің бірі – Модеста Вжесняускайте). Литваның әйелдер трек велоспорты құрамасы әлем және Еуропа чемпионаттарында үнемі медальдар жеңіп алады. Соңғы жылдары ең табысты трек велосипедшісі Симона Крупекайте болды.
Lithuanian cyclists have achieved good results in prestigious cycling tours and the World Championships. The achievements of Lithuanian women cyclists are especially noteworthy. Lithuanian women made their mark on the international cycling scene beginning in 1991. Among the leaders were Zita Urbonaitė and Diana Čepelienė (who took third place in GC) in the Women's Challenge that summer. Among the best Lithuanian cyclists were twin sisters Jolanta and Rasa Polikevičiūtė (2001 world road race champion), Edita Pučinskaitė (1999 world road race champion) and Diana Žiliūtė (1994 world junior road race champion, 1998 world road race champion and 2000 Olympic road race bronze medalist). There is a strong junior program in cycling for girls in Lithuania, culminating in an annual international race in Panevėžys. A number of young Lithuanian riders have emerged from this program (particularly Modesta Vžesniauskaitė, one of the top riders in the world). Lithuania's women's track cycling team regularly wins medals at the world and European championships. In recent years, the most successful track cyclist has been Simona Krupeckaitė.