Кіріспе

Фармацевтикалық препарат
DISPLAYTITLE:Технеций (99mTc) сестамиби

Технеций (99mTc) сестамиби (INN) (әдетте сестамиби; USP: technetium Tc 99m sestamibi; саудалық атауы Cardiolite) – ядролық медицинада қолданылатын фармацевтикалық зат. Препарат – радиоизотопты технеций 99m-ге байланысқан алты (sesta=6) метоксиизобутилизонитрил (MIBI) лигандтарынан тұратын координациялық кешен. Анион белгісіз. Препараттың жалпы қолжетімділігі 2008 жылдың қыркүйек айының соңында басталды. MIBI арқылы жүзеге асырылатын пациенттің сканированиесі көбінесе "MIBI сканированиесі" деп аталады. Сестамиби көптеген митохондриялары бар және теріс плазмалық мембраналық потенциалына ие тіндерге сіңіріледі. Сестамиби негізінен миокардты (жүрек бұлшықетін) бейнелеу үшін қолданылады. Сондай-ақ, ол паратгормон аденомаларын анықтау үшін, паратгормон безінің радиобағытталған хирургиясы үшін және сүт безі қатерлі ісігі болу мүмкіндігін зерттеу үшін де қолданылады.

Жүректі бейнелеу (MIBI сканерлеу)

MIBI сканерлеуі немесе сестамиби сканерлеуі қазіргі кезде жүрек бейнелеуінің кең таралған әдісі болып табылады. Технеций (99mTc) сестамиби – липофильді катион, ол пациентке тамырға инъекцияланғанда миокардтағы қан ағынына пропорционалды түрде миокардқа таралады. Жүректің бір фотонды эмиссиялық компьютерлік томографиясы (SPECT) гамма-камераны пайдалану арқылы техноций 99m ыдырағанда шығаратын гамма-сәулелерін анықтау үшін жүргізіледі. Екі жиын сурет алынады. Бір жиын үшін 99mTc MIBI пациент тыныш күйде болғанда инъекцияланады, содан кейін миокардтың суреті түсіріледі. Екінші жиында пациент жүгіру жол таспасында жүгіру арқылы немесе фармакологиялық түрде жүктемеге ұшыратылады. Дәрі ең жоғары жүктеме кезінде инъекцияланады, содан кейін бейнелеу жүргізіледі. Алынған екі жиын сурет миокардтың ишемиялық және инфарктталған аймақтарын ажырату үшін салыстырылады. Бұл бейнелеу техникасының сезімталдығы шамамен 90% құрайды. Тыныш күйдегі суреттер тіндік зақымдануды анықтау үшін ғана пайдалы, ал жүктеме кезіндегі суреттер коронарлық артерия (ишемия) ауруының болуын көрсетеді.

Дипиридамолмен (Персантин MIBI сканирі)

Дипиридамол дәрісімен (оның бір тауарлық атауы – Persantine) қолданылғанда, MIBI сканері көбінесе Persantine MIBI сканері деп аталады.

Паратиреоидты бейнелеу

Бастапқы гиперпаратиреоз кезінде төрт паратиреоид бездің біреуі немесе бірнешеуі аденома деп аталатын қатерсіз ісікке шалдығады немесе гомеостаздық бұзылыстар нәтижесінде гиперплазияға ұшырайды. Паратиреоид безге 99mTc MIBI тамырға инъекция жасалғаннан кейін сіңіріледі, ал пациенттің мойны гамма-камерамен суретке түсіріліп, барлық бездердің орналасқан жері көрсетіледі. Шамамен 2 сағаттық "жуу" уақытынан кейін екінші сурет алынады, және гамма-камерамен аномальді бездердің оксифильді жасушаларындағы 99mTc-ті сақтап қалған митохондриялар көрінеді. Бұл бейнелеу әдісі бастапқы гиперпаратиреоз кезінде паратиреоид бездерінің 75-тен 90 пайызына дейін аномалияларды анықтай алады. Эндокриндік хирург содан кейін аномальді безді алып тастау үшін мақсатты паратироидектомияны (дәстүрлі хирургияға қарағанда аз инвазивті) жүргізе алады.

Паратиреоидты операцияны радиожүргізу

99mTc MIBI енгізілгеннен кейін, гиперфункциялық қалқанша бездерінде жиналады. Хирург операция кезінде гамма сәулелеріне сезімтал зондты қолданып, алып тастамас бұрын гиперфункциялық қалқанша безді анықтай алады.

Қалқанша безінің бейнелеуі

Бірнеше жағдай бойынша хабарламалар 99mTc MIBI сканированиесі амиодарон шақырылған тиреотоксикоздың түрлерін ажыратуға көмектесетінін көрсетті. Қалқанша безі MIBI-ді сіңірудің жеткіліксіздігі стероидтермен емдеуге жауап беретін тиреоидит түрімен (2A типті АИТ) сәйкес келеді.

Сүт қуысының кескінін алу

Препарат сондай-ақ сүт безінің түйіндерін бағалауда қолданылады. Қатерлі сүт тіндері 99mTc MIBI-ді қатерсіз ауруларға қарағанда әлдеқайда көп және жиірек шоғырландырады. Осылайша, сүт безі аномалияларын сипаттау шектеулі болуы мүмкін. Сцинтимаммографияның сүт безі қатерлі ісігіне жоғары сезімталдығы және ерекшелігі бар, екеуі де 85%-дан жоғары. Соңғы кезде радиологтар сүт безінің молекулалық бейнелеуі (МБИ) сканері үшін 99mTc сестамибидің төмен дозасын (шамамен) қолданады, бұл сүт безі қатерлі ісігін анықтау үшін жоғары сезімталдық (91%) және жоғары ерекшелік (93%) береді. Алайда, бұл препараттың қатерлі ісікті тудыру қаупін арттырады, сондықтан ол пациенттердің жалпы сүт безі қатерлі ісігін тексеру үшін қолайлы емес. Соңғы сілтемеде көрсетілген доза Dilon бір басты жүйесімен беріледі, ол бір ғана камераны пайдалануға байланысты жоғары дозаны талап етеді (яғни камера көбірек тінді көре алуы керек). Ал қалған екі коммерциялық MBI жүйесінде қолданылатын доза, негізінен, мамографиялық немесе томосинтездік зерттеуге тең. Пациенттерге радиациялық дозаны мүмкіндігінше төмен ұстау үшін МБИ көбінесе тығыз сүт тіні бар әйелдерге ғана шектеледі, онда сканерлеудің медициналық пайдасы радиациялық әсер ету қаупінен басым. Осы себеппен, қолданылатын белсенділік деңгейі төмен сақталады. Бұл бейімді суреттерге әкелуі мүмкін, бұл өз кезегінде маммографияның нақты нәтиже бермеуіне себеп болуы мүмкін. Зерттеушілер технологияны жақсарту, сканерлеу параметрлерін өзгерту және пациенттерге дозаны азайту үшін жұмыстарын жалғастыруда.