Кіріспе

Аспан сферасындағы горизонтқа параллель шеңбер. Альмукантар (кейде альмукантарат немесе альмакантара деп те жазылады) – аспан сферасындағы горизонтқа параллель шеңбер. Бір альмукантарда жатқан екі жұлдыздың биіктігі бірдей болады. Бұл термин еуропалық астрономияға Райхнаулық монах астрономы Герман Контрактұлы енгізген, ол араб тілінен ("алмукантар, күн сағаты", көпше түрі: ) латыншаға аударған, бұл сөз "арка, көпір" деген мағынаны білдіреді.

Алмукантар қызметкерлері

Алмукантарлық таяқ – күннің шығу және бату уақытын анықтап, осы арқылы компастың амплитудасын және оның өзгеруін табуға арналған құрал. Әдетте, алмұрт ағашынан немесе қуыстан жасалады, доғасы 15° - 30° аралығында болады және бұл артқы штативтің бір түрі. Күн, жақтауы (жанындағы суретте В) көкжиектің көлеңкесін (А) түсіреді. Көкжиектің көлеңкесінде алыстағы көкжиекті көруге мүмкіндік беретін ойық немесе тесік болады. Бақылаушы көкжиек пен көлеңкені көкжиектің бір нүктесінде түйістіретіндей етіп, оларды туралайды және көру сызығын көкжиекпен сәйкес келтіру үшін бақылау жақтауын (С) орнатады. Күннің биіктігі – жақтаудың көлеңкесі мен бақылау жақтауы арасындағы бұрыш (B A C).

Күндік алмукантар

Күнді қамтитын альмукантарлық жазықтық аэрозольдердің көп рет шашырауын сипаттау үшін пайдаланылады. Күннің екі жағындағы бірнеше бұрыштарда өлшемдер спектрарадиометр немесе фотометр арқылы жылдам жүргізіледі. Күн альмукантарынан аэрозольдердің қасиеттерін анықтау үшін бірнеше модель бар. Ең маңыздыларын Олег Дубовик әзірлеген, олар NASA AERONET желісінде және Теруюки Накаджиманың (SkyRad деп аталатын) жиынтығында қолданылды.