Кіріспе

Оңтүстік Африкалық-Америкалық физик Аллан МакЛеод Кормак (23 ақпан 1924 жыл - 7 мамыр 1998 жыл) – 1979 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын (Годфри Хансфилдпен бірге) рентгендік компьютерлік томография (КТ) саласындағы жұмысы үшін жеңіп алған Оңтүстік Африкалық-Америкалық физик. Кормак ешқандай ғылыми салада докторлық дәрежесіне ие болмағандықтан, бұл маңызды және ерекше жетістік болды.

Ерте өмір және білім

Кормак 1924 жылғы 23 ақпанда Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласында дүниеге келді. Ол Кейптаундағы Rondebosch Boys' High School мектебінде оқыды, онда дебаттар және теннис командаларында белсенді қатысты. 1944 жылы Кейптаун университетінде физика ғылымдары бакалаврі дәрежесін, ал 1945 жылы сол институтта кристаллография мамандығы бойынша ғылым магистрі дәрежесін алды. 1947-1949 жылдары Кембридж университетінде докторантурада оқыды. Кембриджде болашақ әйелі, американдық физика студенті Барбара Сивимен танысты.

Мансап

Барбараға үйленгеннен кейін, ол 1950 жылдың басында Кейптаун университетіне лекция оқуға оралды. 1956–57 жылдары Гарвардта демалыста болғаннан кейін, олар АҚШ-қа көшуге келісті, ал Кормак 1957 жылдың күзінде Тафтс университетінде профессор болды. Кормак 1966 жылы АҚШ азаматы атанды. Негізінен бөлшектер физикасымен айналысса да, Кормақтың рентген технологиясына деген қосымша қызығушылығы оны компьютерлік томографияның (КТ) теориялық негізін жасауға жетеледі. Бұл жұмыс 1956 жылдың басында Кейптаун университеті мен Грот Шур ауруханасында басталып, 1957 жылдың ортасында демалыстан оралғаннан кейін қысқа мерзімге жалғасты. Оның нәтижелері 1963 және 1964 жылдары «Journal of Applied Physics» журналында екі мақала түрінде жарияланды. Бұл мақалалар 1971 жылы Хаунсфилд пен әріптестері алғашқы КТ сканерін жасағанға дейін, Кормақтың теориялық есептеулерін іске асырғанша, көп қызығушылық тудырмады. Олардың тәуелсіз еңбектері үшін Кормак пен Хаунсфилд 1979 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын бөлісіп алды. Қызықтысы, екеуі де әлемнің әртүрлі бөліктерінде бірлесіп жұмыс істемей, бір-біріне ұқсас құрылғыны жасады [3]. Ол Мюнхендегі Халықаралық ғылым академиясының мүшесі болды. 1990 жылы ол Ұлттық ғылым медалімен марапатталды.

Өлім

Кормак 74 жасында Массачусетс штатының Винчестер қаласында рактан қайтыс болды. 2002 жылдың 10 желтоқсанында ғалым ретіндегі еңбегі үшін және компьютерлік томографияны (КТ) бірлесіп ойлап тапқаны үшін Мапунгубве орденімен марапатталды.