Кіріспе

Berliet – француз автомобиль өндірушісі, автобустар, жүк көліктері, әскери техника және басқа да көлік түрлерін шығарған. 1899 жылы құрылған. 1944 жылдан 1949 жылға дейінгі бес жылдық кезеңнен басқа, ол 1967 жылға дейін жеке меншікте болды, содан кейін Citroën компаниясының құрамына кірді. 1974 жылы Renault компаниясы оны сатып алып, 1978 жылы Saviem компаниясымен біріктіріп, жаңа Renault Trucks компаниясын құрды. Berliet таңбасы 1980 жылға қарай тоқтатылды.

Ерте тарих

Мариус Берлиет 1894 жылы автомобильдермен тәжірибе жүргізе бастады. Бір цилиндрлі автомобильдердің кейбірі 1900 жылы екі цилиндрлі модельмен толықтырылды. 1902 жылы Берлиет Лиондағы Audibert & Lavirotte зауытын иеленді. Берлиет төрт цилиндрлі автомобильдерді құрастыруға кірісті, оларда ұяшық тәрізді радиатор және ағаш орнына болат шасси қолданылды. Келесі жылы, заманауи Mercedes көлігіне ұқсас модель ұсынылды. 1906 жылы Берлиет өзінің моделін өндіруге арналған лицензияны американдық локомотив компаниясына сатты. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Berliet 8 CV-ден 60 CV-ге дейінгі модельдерді ұсынды. Басты модельдерде төрт цилиндрлі қозғалтқыштар болды (тиісінше 2412 см³ және 4398 см³), сондай-ақ 9500 см³ көлемді алты цилиндрлі модель де болды. 1539 см³ (12 кВ) модель 1910 және 1912 жылдар аралығында өндірілді. 1912 жылдан бастап алты цилиндрлі модельдер тек жеке тапсырыс бойынша ғана жасалды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыс сұраныстың күрт өсуіне алып келді. 1915 жылы жаңа бас зауыт салу мақсатымен Венисьо мен Сент-Прист арасында жер сатып алынды. 1914 жылы өндіріс көлеміне қосылған 25 000 дана 4/5 тонналық Berliet жүк көліктерін француз әскері тапсырыс берді. 1916 жылы күн сайын зауыттан 40 дана шығып тұрды. Renault лицензиясы бойынша, Berliet осы кезеңде снарядтар мен соғыс машиналарын да өндірді. Жұмыс істейтін жұмысшылардың саны 3150-ге жетті. 1917 жылға қарай жылдық айналым соғыс басталғаннан бері төрт есеге артты. Berliet соғыс кезінде елге үлкен қызмет еткен 5 тонналық CBA жүк көлігіне ерекше назар бөлді. 1925 жылғы ассортимент мынадай болды:

Нарықты күшейту

1927 жылы жаңа алты цилиндрлі модельдер шықты. 1928 жылдың қазан айында, Уолл-стрит құлағаннан тура он екі ай бұрын, батыс елдерінің экономикасындағы күрт төмендеуге себеп болған кезде, Париж автосалонындағы Berliet стендісінде 1929 жылға ұсынылған төрт автомобильдің үшеуі алты цилиндрлі қозғалтқыштармен жабдықталған болатын. 1929 жылғы модельдер қатары келесідей еді: Berliet Dauphine 11CV, 1,990cc (11CV) қозғалтқышпен жабдықталған. 1939 жылы Berliet автомобильдердің корпусын жасауды тоқтатты, ал 1939 жылдың бірінші жартысында жасалған соңғы бірнеше жүз Berliet Dauphine автомобильдері Peugeot 402 машинасының корпусын, арнайы жасалған Berliet капотымен және радиатор торымен пайдаланды.

Екінші дүниежүзілік соғыс және оның салдары

1939 жылы жолаушылар автомобильдерін шығару тоқтатылды, ал Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін компания тек жүк көліктерін ғана өндірді, кейін автобустар да қосылды. Дегенмен, 1940 жылдың маусым айында немістер зауытты басып алғанда, онда 20-дан астам жаңа седан автомобильдері болған, олар дереу пайдалануға жіберілді. Азаттыққа қол жеткеннен кейін, 1944 жылдың соңынан 1945 жылдың басына дейін қолдағы бөлшектерден шамамен 50 седан жиналды, ал 1946 жылы Женева агенттері соңғы 15 седанды аяқтады. Компания 1949 жылы отбасына қайтарылды, бірақ сол жылдың басында негізін қалаушының қайтысынан кейін Мариус Берлиеттің ұлы Польге берілді. Berliet GLR жүк көлігі соғыстан кейінгі алғашқы жаңа өнім болды. Роберт Пакстонның 1975 жылғы «Виши Франциясы: ескі гвардия және жаңа тәртіп: 1940-1944» кітабында Лиондағы Berliet жүк машиналары зауытының тағдыры көрсетілген, ол немістер үшін 2330 жүк көлігін жасап шығарғанына қарамастан, Мариус Берлиеттің отбасының меншігінде қалды. Одан кейін француз үкіметі тек Renault зауыттарын ғана толыққанды иеленді. 1957 жылы Cummins V12 қозғалтқышымен жабдықталған T100 6X6 шығарылды. Еуропа мен Солтүстік Африка үшін 6WD дөңгелекті жүк көлігі немесе 6X6 жол тракторы ретінде қол жетімді болған бұл модель Париждің сыртындағы Курбевои зауытында 10 айдың ішінде жобаланды, 1958 жылы екінші және 1959 жылы тағы екі T100 дайын болды. Кейіннен Бельгияның Hooglede қаласындағы MOL Trucks атты жеке компания 1970-ші жылдардағы BERLIET модельдерінің кейбір дизайн құқықтарын сатып алып, орта және үлкен 4X4, 6X6 және 8X8 жүк көліктері мен жол тракторларынан тұратын өз MOL модельдерін шығара бастады. Олардың дизайны мен инженериясы толығымен бұрынғы Berliet агрегаттарына негізделген.

Citroën, Renault және олардың жойылуы

1967 жылдың тамызында Berliet компаниясы Citroën компаниясының меншігіне көшкені хабарланды, Berliet акционерлері өздерінің Berliet акцияларына орнына Citroën акцияларын алды. 1966 жылы, Berliet тәуелсіз компания ретіндегі соңғы жылы, шамамен 17 000 бірлік өндірілді.