Кіріспе

күрес қимылы Бейсболда слайд – базаға жүгіруші ретінде әрекет ететін ойыншының, базаға жақын келгенде денесін жерге түсіріп, базаға сырғанап жету әрекеті. Сырғанау бейсбол мен софтболда базаға жүгірудің аса маңызды бөлігі саналады. Базаға жүгіруші түрлі тәсілдермен сырғанау арқылы тегтен қашу, базаны аса басып өтуден сақтану, немесе базаны қорғап тұрған ойыншымен қақтығыстан немесе байланыстан аулақтау сияқты мақсаттарға жете алады. Ойыншылар нақты жағдайда сырғанаудың тиімділігін анықтайды. Ересектер де сырғанаудың жоғары жарақат алу қаупін ескере отырып, оның ойнауға тұрарлықтығын бағалауы мүмкін. Ойыншылар көбінесе аяқтарымен сырғанады, бірақ кейде баспен сырғанау тәсілін де қолданады. Қатаң айтқанда, баспен сырғанау – бұл сырғанауға қарағанда көбірек секіруге ұқсайды, бірақ «сырғанау» термині жиі қолданылады. Бұл баламалы тәсіл 1880 жылдардың ортасынан бері Мэйджор лигасында қолданылып келеді, және Америка Ассоциациясының «Сент-Луис Браунс» командасы арқылы танымал болды. Дегенмен, тіпті Мэйджор лигасында да, Пит Роуз 1960 жылдары оны танымал еткенге дейін бұл сирек кездесетін еді. Басымен сырғанау кәсіби бейсболдың барлық деңгейіндегі ойыншылар арасында кең таралған, бірақ әуесқойлар деңгейінде көбінесе шектеледі.

Таг ауттан аулақ болу

Базамен қатар қорғаныс ойыншысы базаны қорғағанда, жүгірушіге белгі қою мүмкіндігі бар ойындарда, жүгірушінің денесі жерде жатқанда қорғаныс ойыншысы үшін белгі салуға ең қолайлы нысана болады. Бұл қорғаныс ойыншысына жүгірушіні шығарып алу үшін белгіні уақтылы қоюды сәл қиындатады.

Базаны басып өтуден аулақ болу

Сырғанау жүгірушіге денесі мен жердің арасындағы үйкеліс арқылы алға қарай жылдамдығын тоқтатуға көмектеседі, осылайша базаға тигеннен кейін оның одан асып кету қаупін азайтады. Бұл маңызды, себебі көп жағдайда жүгіруші базадан қол үзген жағдайда белгілену қаупіне тап болады (ең көп кездесетін ерекшелік – соққы беруші жүгіруші бірінші базаға алғашқы рет жеткен кезде, екінші базаға өтуге тырыспай, дереу бірінші базаға оралуы мүмкін). Жүгіруші базаға мүмкіндігінше жылдам жету және одан асып кетуден сақтану қажеттіліктерін теңестіруі керек болғандықтан, сырғанау жүгірушіге жылдам тоқтауға мүмкіндік береді, бұл базаны басып өту қажет болмайынша, базалық жүгірушіге ең жоғары жылдамдықпен мүмкіндігінше ұзаққа дейін жүгіруге мүмкіндік береді.

Қорғаушы ойыншыға кедергі жасау (түсіру слайды)

Кейде сығанақтау қарсыластың қорғаныс ойыншысының ойынға кедергі келтіру құралы ретінде қолданылуы мүмкін. Мысалы, егер қос ойын болу мүмкіндігі болса және екінші базаға жақындап келе жатқан жүгіруші бұрыннан шығарылған болса, ол бірінші базаға доп лақтыруға ниеттенген қорғаныс ойыншысына қарай сығанақтауға тырысуы мүмкін. Егер қорғаныс ойыншысы бірінші базаға доп лақтыруға дайындалғанда екінші базадан алшақтаса, жүгіруші тікелей қорғаныс ойыншысына қарай сығанақтауы мүмкін, тіпті бұл оны екінші базадан алшақтатуды білдірсе де. Бұл қорғаныс ойыншысының ойынды аяқтау мүмкіндігіне тікелей физикалық байланыс арқылы немесе оның назарын аудару арқылы, байланысқа қаулығу арқылы кедергі келтіреді. Ойынды кедергілеу мақсатында ғана жасалған сығанақтау "аут слайды" деп аталады. Бейсбол ережелерінде аут слайдының нақты жағдайы заңды ма, жоқ па, деген шешімді төреші қабылдайды, әдетте жүгіруші сығанақтау кезінде жақындап келе жатқан базаға қаншалықты жақын екеніне сүйенеді. Егер жүгіруші аут слайды жасауға тырысқанда базадан тым алыс кетсе, төреші бұл сығанақтауды заңсыз кедергі деп танып, қосымша аут жариялауы мүмкін. Жалпы (бірақ абсолютті емес) ереже бойынша, егер жүгіруші қорғаныс ойыншысына қарай және базадан алшақтаса да, егер жүгіруші сығанақтау кезінде денесінің бір бөлігімен базаға тие алатын болса, онда сығанақтау заңды деп есептеледі. Керісінше, мұндай жағдайларда қорғаушы ойыншыға "көршілік ойын" жиі беріледі.

Қате атқаннан болатын соқтығысуды немесе жарақаттануды болдырмау

Әсіресе жас ойыншылар үшін дұрыс сырғанау техникасы жүгіруші мен қорғаушының соқтығысуына жол бермейді және жүгірушінің қате лақтырылған доптан зардап шегуіне алдын алады. Сондықтан көптеген жасөспірімдер бейсбол лигалары балаларға жас кезінен дұрыс сырғанау техникасын үйретуді және егер ойын тартысты болса, кез келген базаға (бірінші базадан басқа) аяқтарымен сырғанауды ұсынады. Бұл ұғым ересектердің әуесқой бейсбол/софтбол лигаларында көбірек дау тудырады, себебі жас ұлғайған сайын сырғанаудан жарақат алу қаупі артады.

Жылжымалы қозғалыс жылдамдығына әсер ету

MythBusters телесериалы қатысушылардың базаға қарай жүгіру жылдамдығын сырғанағанда және сырғанамай жүгіргенде тексерді. Нәтижесінде, жүгірушінің базада тоқтауы қажет болған жағдайларда, тік тұрудың орнына базаға сырғанағанда бір секундтық артықшылық пайда болатыны анықталды, бұл жылдам тоқтаудың маңызды екенін көрсетеді. Алайда, тоқтау қажеттілігі болмағанда, бейсбол ортасындағы басым пікір, тік жүріп, базаға ең жоғары жылдамдықпен жеткенде, жүгіруші сырғанағаннан гөрі жылдам жетеді. Осыған байланысты, ойын барысында тегтелу қаупі немесе базаны өткізіп жіберу қаупі болмаған жағдайларда (мысалы, допты соққаннан кейін бірінші базаға қарай жүргенде және ешкім тег жасауға тырыспағанда), ойыншыларға көбінесе сырғанамау кеңес беріледі. Бірақ, бұл қалыпты көзқарас баршаға бірдей қабылданбайды, сондықтан кейбір ойыншылар сырғанаудың оларды базаға жылдам жеткізетініне сеніп, кері кеңеске қарамастан, сырғанауды таңдауы мүмкін.

Сырғалақтануға байланысты қауіптер

The American Journal of Sports Medicine журналында жарияланған бір зерттеуде NCAA I дивизионындағы жеті софтбол және үш бейсбол командасы қадағаланды, және сырғанағанда алған жарақаттардың жалпы көрсеткіші 1000 сырғанауға 9,51 құрады. Зерттеуде софтбол ойнаушылары бейсбол ойнаушыларына қарағанда шамамен екі есе көп жарақат алған. Жарақаттардың 11% (37-ден 4-еуі) ойыншының 7 күннен астам жарысқа қатысуын тоқтатты. Бейсбол туфлілерінің табанында тік кірерліктері болғандықтан, тік кірерліктерімен сырғанау базаны қорғайтын ойыншыға жарақат алу мүмкіндігін арттырады. Осы фактіні білу жиі қорғаныстағы ойыншының алдағы сырғанаудан болатын соқтығысқа қатысты қорқуын күшейтеді, соның салдарынан ойын жасауға тырысқанда оның назары шашырап, ойынға жиілеу қателіктер енгізеді.