Кіріспе

Америкалық футболшы Панайотис Александр Лалас (Алексис Лалас; 1970 жылғы 1 маусымда туған) – американдық зейнеткер футболшы, негізінен қорғаушы ретінде ойнаған. Лалас 1994 жылғы ФИФА әлем чемпионатына АҚШ ерлер құрамасының құрамында қатысқандығымен танымал, онда ерекше ұзын сақалы мен шашымен команданың ең жарқын ойыншыларының бірі болды. Әлем чемпионатына қатысқаннан кейін Лалас Италияның «Серия А» лигасында «Кальцио Падова» клубының құрамында алғашқы американдық болып көзге түсті. Кейін Лалас 1996 жылы АҚШ-қа оралып, жаңа құрылған МЛС-те «Жаңа Англия Революциясы» клубының құрамында ойнады. Лалас Эквадордың «Клуб Спорт Емелек» клубында, сондай-ақ МЛС командалары «Метростар» және «Канзас Сити Визардс» командаларында доп теуіп, бірақ оның ең табысты кезеңі «Лос-Анджелес Галактика» клубында болды. Ол осы клубтың құрамында КОНКАКАФ Чемпиондар кубогын, Ламар Хант АҚШ ашық кубогын және МЛС кубогын жеңіп алды, содан кейін 2002 жылы карьерасын аяқтады. Лалас физикалық күшімен және төзімділігімен ерекшеленетін ойын стиліне ие болды. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Лалас «Сан-Хосе Эртквейкс», «Нью-Йорк Ред Буллз» және «Лос-Анджелес Галактика» клубтарының бас менеджері қызметін атқарды. 2006 жылы Ұлттық футбол залына енгізілді. Қазіргі уақытта Fox Sports телеарнасында сарапшы болып жұмыс істейді. Сондай-ақ, ол 2022 жылы Катарда өткен әлем чемпионатына тілші ретінде қатысты.

Ерте өмір

Лалас АҚШ-тың Мичиган штатындағы Бирмингем қаласында грек әкесі Деметриос Лалас пен американдық анасы Энн Хардинг Вудворттың отбасында дүниеге келген. Оның әкесі профессор болған, кейін Грекияның ұлттық обсерваториясының директоры қызметін атқарды, ал анасы көптеп жарияланған ақын. Лалас өзінің ана тілі – ағылшын және грек тілдерінен өзге испан және итальян тілдерін де біледі. Лалас үйленген және екі баласы бар. Оның кіші інісі Грег Лалас – бұрынғы кәсіби футболшы, қазір United Soccer League-тің бас маркетинг директоры.

Жоғары мектеп

Лалас Мичиган штатының Блумфилд Хиллс қаласындағы Кранбрук Кингсвуд мектебінде оқыды. Ол он бір жасқа дейін футбол ойнамай тұрып, өзінің шеберлігін осыншалық деңгейге жеткізді ki, оқушылар арасында 1987 жылы Мичиган штатының үздік футболшысы деп танылды. Футболдан басқа, ол мектеп хоккей командасының құрамына кіріп, капитаны болды, және команда штаты бойынша өткен чемпионатта жеңіс оді. Лалас 1987 жылы Онтарио хоккей лигасының жасөсперімдер драфтына тіркелді, бірақ оны таңдамады.

Колледж

Лалас Ратгерс университетінде оқыды, онда 1988 жылы талқыға қатысып, бірнеше көктемгі матчтар мен жабық турнирде ойнағаннан кейін 1988 жылдан 1991 жылға дейін ерлер футбол командасында өнер көрсетті. Рутгерстегі төрт маусымда «Скарлет Найтс» командасымен ол 1989 жылы NCAA Final Four және 1990 жылы Ұлттық чемпионат финалына жетті. Лалас 1989 және 1990 жылдары үшінші команданың үздік америкалық футболшысы деп танылды. 1991 жылы ол бірінші команданың үздік америкалық футболшысы атағын алды және Герман Трофиі мен Миссури Атлетикалық клубының «Жыл ойыншысы» сыйлығына ие болды. Орта мектепте ойнағандай, Лалас жоғары оқу орнында да хоккеймен айналысты, 1989 жылы команданың ең көп ұпай жинаған ойыншысы атанды. Лалас 1991 жылы Ратгерс университетін бітіруге ниеттенсе де, АҚШ ұлттық құрамасына басымдық берді. 2013 жылы Лаласқа қажетті пәндерді оқуға мүмкіндік беретін онлайн-сабақтар ұсынылғанда, білімін жалғастырды. Лалас 10 ай ішінде 12 сабақтан және 36 кредиттен өтіп, әзілдеп «26 жылдық жоспар» деп атаған оқуын аяқтады, 2014 жылдың мамыр айында ағылшын тілінен бакалавр дәрежесін және музыкадан қосымша мамандық алды. Колледжді бітіргеннен кейін және 1992 жылғы жазғы Олимпиададан кейін Лалас Калифорнияда бұрынғы «Арсенал» ойыншысы Боб МакНабпен жаттықты. Бұл 1992 жылдың қысында «Арсенал» клубында талқыға қатысуға мүмкіндік берді. Лалас бірінші командаға лайықты емес екені тез анықталды. Осыдан кейін Лалас Солтүстік Лондонға келгеннен кейін көп ұзамай резервтік командамен бірнеше жаттығудан кейін құрамнан шығарылды. Содан кейін Лалас Детройтке оралды және футболдағы болашағы туралы ойланып, бір ай күтті, содан кейін жаттықтырушы Бора Милутинович оны Калифорния штатының Миссион-Вьехо қаласында АҚШ құрамасына іріктеуге шақырды.

Халықаралық мансап

Лалас 1991-1998 жылдар аралығында АҚШ құрамасы сапында 96 матч өткізіп, 9 гол соқты. Оның алғашқы матчы 1991 жылғы 12 наурызда Мексикамен 2:2 есебімен тең аяқталды. Екінші матчына төрт күннен кейін Канадаға қарсы 2:0 есебімен жеңіс туды. Екі ойынды да бастап ойнаған Лалас, 1993 жылғы 30 қаңтарда Даниямен 2:2 тең түскен кезде Фернандо Клавхионың орнына қосылғанға дейін тағы бір матчқа қатыспады. Келесі матчы 1993 жылғы 23 наурызда Сальвадормен 2:2 есебімен тең аяқталды. 1993 жылдың соңына дейін құраманың тұрақты ойыншысы болғанымен, 1994 жылдың басына дейін АҚШ орталық қорғанысындағы негізгі құрамға іліге алмады. Ол 1994 жылғы ФИФА Әлем чемпионатындағы АҚШ-тың төрт матчының барлығында 90 минут бойы ойнады және символдық құрамаға іріктеліп, «All Star» атанымына ие болды. 1995 жылғы 11 маусымда Лалас өзінің клубы «Падовамен» өткізіп жатқан құлдыраудан сақтау плей-офф матчынан тікелей ұшып келіп, 1995 жылғы АҚШ кубогында Нигерияға қарсы жеңістің екінші жартысында ойнады. Ұлттық құрамаға қосқан үлесі үшін ол 1995 жылғы АҚШ-тың үздік футболшысы атанды. Сонымен қатар, ол Сауд Арабиясына қарсы өткен матчта гол соқты, онда АҚШ тарихындағы ең ірі қайта оралды (3:0 есебінен 4:3 есебіне дейін; Лалас АҚШ үшін алғашқы голды соқты). Лалас 1998 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында АҚШ құрамасының құрамында болғанымен, ешбір ойынға қатыспады. Оның соңғы матчы АҚШ-тың финалға дайындық матчы болды, 1998 жылғы 30 мамырда Шотландиямен 0:0 есебімен тең түскен кезде ол екінші жартысында Эрни Стюартты алмастырды. Лалас 1992 жылғы Испанияда өткен жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ Олимпиадалық футбол құрамасының құрамында болды. Ол сондай-ақ 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ Олимпиадалық футбол құрамасына жасы үлкен ойыншы ретінде шақырылды.

Ойын-сауық мансабынан кейін

Лалас 2004 және 2005 жылғы MLS маусымдарында «Сан-Хосе Жер сілкіністері» клубының президенті және бас менеджері болды. 2005-2006 жылдары «MetroStars / New York Red Bulls» клубының бас менеджері қызметін атқарды. Лалас 2006-2008 жылдары «LA Galaxy» клубының президенті болды, осы кезеңде клуб Дэвид Бекхэммен келісімшарт жасасты. «Galaxy» клубындағы жұмысынан кейін Лалас «Fox Sports» телеканалымен келісімшартқа отырғанша, алты жыл «ESPN» телеканалында комментатор болып жұмыс істеді. Ол сондай-ақ «EA Sports» компаниясының «FIFA 16» және «FIFA 17» ойындарындағы екі нұсқасында 86 рейтингі бар орталық қорғаушы картасы ретінде аңыз картасы болып пайда болды. Қазіргі уақытта Лалас сарапшы Дэвид Мосспен бірге американ футбол тақырыбына арналған «Союз жағдайы» подкастын жүргізеді.

Жеке өмір

Лалас республикашыл және 2024 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Рон ДеСантисті жақтады.

Музыкалық мансап

Лалас соңғы үш онжылдықта сегіз жеке альбом шығарды: Far from Close (1996), Ginger (1998), So It Goes (2010), Infinity Spaces (2014), Shots (2016), Sunshine (2018), Look at You (2019) және Melt Away (2022). Колледж кезінен бері рок музыкасына әуес болған Лалас, The Gypsies тобында ойнады және 1998 жылы Еуропалық тур кезінде Hootie & The Blowfish тобының алдында өнер көрсетті. The Gypsies тобы 1994 жылғы әлем чемпионатына орай Лалас шығарған, өзіндік өндірісті және өзіндік таралымды Woodland альбомында ұсынылған.

Халықаралық

Есептер мен нәтижелер тізімінде АҚШ-тың голдары бірінші болып көрсетіледі, ұпай бағаны әр Лалас голынан кейінгі есепті көрсетеді. + Алекси Лалас командасының халықаралық голдарының тізімі

No. Күні Орын Керісу Есеп Нәтиже Жарыс
1 8 мамыр 1993 Майами, АҚШ 1–0 1–2 Достық
2 9 маусым 1993 Фоксборо, АҚШ 2–0 2–0 1993 U.S. Кубогы
3 22 маусым 1993 Эквадор, Олимпико стадионы 2–0 3–3 1993 Америка Кубогы
4 17 шілде 1993 Даллас, АҚШ 1–0 1–0 1993 CONCACAF Алтын Кубогы
5 7 қараша 1993 Фуллертон, АҚШ 1–0 1–0 Достық
6 29 қаңтар 1994 Сиэтл, АҚШ 1–1 1–1 Достық
7 14 шілде 1995 Пасанду, Уругвай 2–0 3–0 1995 Америка Кубогы
8 8 қазан 1995 Вашингтон, АҚШ 1–3 4–3 Достық
9 1 ақпан 1997 Гуанчжоу, Қытай 1–0 1–1 Достық
10 17 маусым 1997 Джексонвилл, АҚШ 1–0 2–1 Достық