Шри-Ланкалық крикетші Тилан Самаравера

Кіріспе

Шри-Ланка крикетшісі Тилан Тусара Самаравира (; 1976 жылдың 22 қыркүйегінде туған) – Шри-Ланканың бұрынғы халықаралық крикетшісі. Самаравира Шри-Ланка құрамасы сапында халықаралық крикетпен айналысты. Шри-Ланканың қиын жағдайлардағы шешім табушысы ретінде танымал және оның баяу темпте ойнауы үшін, ол 2009 жылы Пәкістандағы ұлттық команда автобусына жасалған террористік шабуылда жарақат алғаннан кейін "Оқ Самаравира" деп аталды. 80-нен астам матчтан кейін, тест матчтарында 48-ден жоғары орташа ұпай жинап, карьерасын аяқтады. 2011 жылғы Крикет әлем чемпионатында күміс жүлдегер атанған Шри-Ланка құрамасының құрамында болды.

Жеке өмір

Тилан Самаравира Коломбо қаласында дүниеге келген және білімін Коломбодағы Ананда колледжінде алған. Ол Эрандати Самаравираға үйленген және екі қызы бар: Осуни мен Сидхья. Оның ағасы, Дулип Самаравира, сонымен қатар тестілік крикеттен ойнаған, ол 1993 жылдан 1995 жылға дейін жеті тестілік матчта қатысқан. Оның жеңіштігі Батия Перера Шри-Ланканың А құрама командасынан өнер көрсеткен.

Ерте мансап

Тилан Ананда колледжінде мектептік крикетпен ойнады және мектептер арасындағы жарыстарда өнімді соққы беруші ретінде көзге түсті. Алғашында ол мектеп деңгейінде жетекші спиннер болған. 1984 жылы 72, ал 1985 жылы 64 қақпаны алып, Ананданың шабуылдық боулингін жетекшілік етті. 1994 және 1995 маусымдарында 1000 ұпай жинады. 1994 және 1995 жылдары «Шри-Ланканың жыл мектеп оқушысы-крикетшісі» атағын жеңіп алды.

Отандық мансап

2012 жылы Шри-Ланка премьер-лигасының тұңғыш маусымы алдында ол "Кандурата Уорриорс" құрамына қосылды. 2013 жылғы округтік чемпионат үшін Ворчестершир графтығының крикет клубымен келісім жасады.

Халықаралық мансап

Самаравира өзінің карьерасын біраз соққы бере алатын және Муттия Муралихаранның пайда болуына байланысты құрамаға жол таба алмаған офшпинер ретінде бастады. Бірінші сыныптық карьерасын негізінен алдыңғы қатардағы боулгер ретінде бастады, кейіннен отандық жарыста соққы беруді жетілдірді. 1998 жылы бірнеше бір күндік ойында ойнады, бірақ 2001 жылдың тамызына дейін тестілік крикетке қатыспады. 1998 жылдың 6 қарашасында Үндістанға қарсы бір күндік ойында дебют жасады, бірақ дебюттік ойынында ортаңғы қатарда соққы беру мүмкіндігіне ие болмады, себебі ол 10-шы нөмірлі соққы беруші ретінде тіркелген. Келесі екі бір күндік ойында ол 8-ші нөмірде, ал төртінші бір күндік ойында 11-ші нөмірде соққы берді. Өзінің көлеңкелі жаттықтырушысы Чандика Хатурусингамен соққы беру техникасын жетілдіргеннен кейін, ол алғашқы ойынында күшті Үндістанға қарсы жүз ұпай жинап, Шри-Ланкаға 2:1 есебімен серияны жеңуге көмектесті. Ол өзінің үй стадионында, Коломбодағы SSC-де келесі бес тестілік матчта тағы екі жүздік соқты, соққымен ойнауын жалғастырды. Халықаралық крикеттегі осы керемет бастама оның ортаңғы қатардағы орнын нығайтты, бұл орын Аравинда де Силва мен Хасан Тиллакаратне зейнеткерлікке шыққаннан кейін бос қалған еді. Ол көптеген шри-ланкалық жауынгерлер өзінің үздік формасының соңына жақындап қалған кезде халықаралық аренада алдыңғы қатардағы жауынгер ретінде көзге түсті. Алайда, ол екі жылдан кейін 2005 жылы Шри-Ланканың шектеулі оверлік құрамасына қайта оралды. Оның спин доптарын капитан сирек шақыртса да, ол алаңға шыққанда серіктестікті бұзушы ретінде танылды. Англиядағы нашар тестілік сериядан кейін, ол төрт иннингсте де екі цифрлі көрсеткішке жетпеді және құрамадан шығарылды. Ол Брисбенде Австралияға қарсы алғашқы тестіге шақырылғанға дейін Шри-Ланка А құрамасының капитаны болды. Ол 13 және 20 ұпай жинап, Хобарттағы екінші ойынға Кумар Сангакара оралғанда, тез арада құрамадан шығарылды. Осыдан кейін ол Кандидегі алғашқы тестілік матчта Англияға қарсы ойнауға шақырылған құрамаға кірмеді. Самаравира 2009 жылдың ақпан-наурызында Пәкістандағы тестілік серияға Шри-Ланка құрамасына қосылды. Бұл серия 2008 жылдың қарашасында Мумбайда болған шабуылдан кейін Үндістан құрамасы Пәкістандағы жоспарланған сериядан бас тартқаннан кейін өткізілді. Самаравира серияны керемет формада бастады, ол Қарачидегі бірінші тестіде 231 және Лахордағы екінші тестіде 214 еселенген жүздік соқты. Ол сондай-ақ Шри-Ланка үшін 5-ші нөмірде тестілік матчтардағы ең жоғары жеке ұпай жинау рекордын иеленді, ол Пәкістанға қарсы 231 ұпай жинады. Сондай-ақ, Тилан Самаравира 8-ші нөмірде тестілік жүздік соққан алғашқы шри-ланкалық және тестілерде 8-ші нөмірде (103*) Китхуруван Витанагемен бірге Шри-Ланка үшін ең жоғары ұпай жинаған рекордты ұстайды. 2009 жылы Пәкістанға жасаған тестілік турнесінде ол жүздік соққаннан кейін автоматтарымен мерекелегенімен ерекшеленді, бұл сол кездегі халықаралық крикеттегі ойыншы үшін жаңа мереке ретінде қарастырылды, дегенмен ол отандық жарыстарда осы мерекеге жиі көшкен. 2009 жылдың ақпанында ол Махела Джаяварденмен 437 ұпайдан тұратын рекордтық серіктестік құрды. Бұл тестілік крикеттегі төртінші викетке арналған әлемдік рекорд. Бұрынғы рекордты ағылшын жұбы Питер Мэй мен Колин Каудрей ұстаған, олар 1957 жылдың мамырында Вест-Индияға қарсы 411 ұпай жинаған. Бұл рекорд 6 жыл бойы сақталды, 2015 жылдың 11 желтоқсанында Вест-Индияға қарсы төртінші викетке 449 ұпай жинаған екі австралиялық Адам Вогс пен Шон Марш бұл көрсеткішті арттырды. 2009 жылғы маусымды жоғары деңгейде аяқтады, 11 тестілік матчта 72,58 орташа есеппен 1234 ұпай жинады. 2009 жылдың қыркүйегінде ол Коломбодағы Р. Премадаса стадионында Жаңа Зеландия ұлттық крикет құрамасына қарсы өзінің бірінші бір күндік жүздігін соқты, бір күндік дебютінен кейін шамамен он бір жыл өткен соң. 2010 жылы Бангладеште өткен 50 оверлік үш елдік серияда Үндістанға қарсы келесі бір күндік жүздігін соқты. Ол көбінесе субконтинентте 60 тестіде 54,11 орташа есеппен 4275 ұпай жинап, Азиядан тыс жерлерде 21 тестіде 35,96 орташа есеппен 1187 ұпай жинап, Азиядан тыс жерлердегі нәтижесі нашар болды. 2009 жылы Лахордағы шабуылдың құрбаны болғаннан кейін, ол бәсекеге қабілетті крикетке оралды және бастапқыда оралуға қиналды. 2011 жылы Австралияға қарсы өткен үй сериясында нашар формасынан кейін, ол Пәкістанға қарсы серияға Шри-Ланка құрамасынан шығарылды. Ол Оңтүстік Африкаға саяхатқа да қатыспады, бірақ Махела Джаявардене тізе жарақаты алғандықтан, ол соңғы сәтте шақырылды. Ол үш тестілік серияда екі жүздік соқты және карьерасында алғаш рет ICC Тестілік рейтингісіндегі үздік ондыққа енді. Ол 2011 жылғы Крикет әлем чемпионатында Шри-Ланка құрамасына шақырылды, бұл оның алғашқы және жалғыз әлем чемпионаты болды. Ол сондай-ақ 2011 жылғы Крикет әлем чемпионатының финалында ойнады және Махела Джаяварденемен төртінші викетке 57 ұпай қосып, маңызды рөл атқарды. Самаравира бір күндік крикетте 50 мен 99 арасында ешқандай соққысыз жүздік соққан ең көп ұпай жинаған рекордты иеленді, ол 50 мен 99 арасында ешқандай жеңілмеген иннингке ие болған жоқ. Ол бірде-бір бір күндік матчта 50-ден аспайтын ұпай жинамады. Ол есімдік жүздік соққанға қарамастан, бір күндік карьерасын бес ұпайсыз аяқтады. 2013 жылдың наурызында ол Бангладешке қарсы өткен үй тестілік сериясына шақырылмағаннан кейін халықаралық крикеттен зейнеткерлік жариялады.

Samaraweera started his career as an off spinner who could bat a bit and could not find a way into the side due to the emergence of Muttiah Muralitharan. He started his first class career mainly as a frontline bowler and later improvised his batting in domestic circuit. He managed a handful of ODI games in 1998 but did not play Test cricket until August 2001. He made his ODI debut against India on 6 November 1998 but he was not given the opportunity to bat in the middle order on his ODI debut as he was listed as no 10 batsman. In his next 2 ODI appearances, he batted at no 8 and in his fourth ODI match he batted as a tailender at no 11 position. Having worked on his batting considerably with his shadow coach Chandika Hathurusingha he got due reward by scoring century on debut against a strong Indian side helping Sri Lanka to win the series 2–1. He continued to star with the bat by scoring another two centuries in his next five Tests, all on his home ground, the SSC in Colombo. This stunning start to international cricket cemented his spot in the middle order, a spot which had holes to fill with the retirements of Aravinda de Silva and Hashan Tillakaratne. He emerged as a frontline batsman in international arena at a time when many Sri Lankan batsmen were nearing the end of their prime. However, he was in and out of Sri Lankan limited overs team as he made a comeback return to the ODI side in 2005 after two years. His off spin has been rarely called upon by his captain but when he comes on he has earned a reputation as a partnership breaker. After a poor Test series in England in which he failed to reach double figures in any of his four innings, he was dropped from the side. He was made captain of Sri Lanka A before earning a recall for the first Test against Australia in Brisbane. He scored 13 and 20 and was promptly dropped when Kumar Sangakkara returned to the side for the second game in Hobart. This was followed by his non inclusion in the squad to play England in the first Test in Kandy. Samaraweera was included in the Sri Lankan team to play the Test series in Pakistan in February – March 2009. This series was conducted after the Indian team withdrew from a scheduled series in Pakistan, following the November 2008 Mumbai attacks. Samaraweera started off the series in superb form, hitting consecutive double centuries – 231 in the first Test in Karachi and 214 in the second Test in Lahore. He too has the record for the highest individual score for Sri Lanka when batting at number 5 position in tests when he scored 231 against Pakistan. Also, Thilan Samaraweera was the first ever Sri Lankan to score a test century at number 8 position and holds the record for the highest score for Sri Lanka jointly with Kithuruwan Vithanage at number 8 position in tests (103*) During the test tour of Pakistan in 2009, he was highlighted for his machine gun celebration after scoring a century and it was considered as a quite new celebration by a player in international cricket at that time although he did it on numerous occasions in domestic circuit. In February 2009, he shared a record breaking partnership of 437 with Mahela Jayawardene. This is a world record for 4th wicket in Test cricket. The previous Test record was held by an English pair—Peter May and Colin Cowdrey—who put on 411 against West Indies at Birmingham in May 1957. The record stood for 6 years until surpassed on 11 December 2015 by two Aussies Adam Voges and Shaun Marsh with 449 for fourth wicket against West Indies. He ended the 2009 season on a high note with 1234 runs in 11 test matches at an average of 72.58. In September 2009, he scored his maiden ODI century against New Zealand national cricket team at R. Premadasa Stadium, Colombo, almost eleven years after his ODI debut. He scored his next ODI century against India during a 50 over Tri nation series in Bangladesh in 2010. He was often criticised of being a backyard bully mostly piling up runs in subcontinent amassing 4275 runs in 60 tests in Asia at an average of 54.11 and his record outside Asia was pity average scoring 1187 runs at an average of 35.96 in 21 tests. After being a victim of Lahore attack in 2009, he returned to competitive cricket and initially struggled to deliver on his comeback return. In 2011, after poor form with the bat during a home series against Australia, he was dropped from Sri Lanka's team for the series against Pakistan. He was also left out of the squad to tour South Africa, but was given a late call up to cover for Mahela Jayawardene due to a knee injury. He scored two centuries in the three Test series, and moved into the top ten of the ICC Player Rankings for Test batsmen for the first time in his career. He was selected to the Sri Lankan team for the 2011 Cricket World Cup which was also his first and only World Cup appearance. He also appeared in the final of the 2011 Cricket World Cup and he played a crucial role by adding 57 runs for the fourth wicket with Mahela Jayawardene. Samaraweera holds the record for scoring the most runs in ODI cricket with only scoring centuries without even dismissed between 50 and 99, he never had scores of unbeaten innings between 50 and 99. He has scored 2 ODI hundreds without a single ODI fifty. He also ended his ODI career without hitting a six despite two centuries to his name. In March 2013, he announced his retirement from international cricket after being overlooked for a home Test series against Bangladesh.

Лахор шабуыл

Самарвира 5 әріптесімен бірге 2009 жылдың 3 наурызында Пәкістанның Лахор қаласындағы Каддафи стадионына Шри-Ланка құрамасын тасымалдап келе жатқан автобусқа шабуыл жасалғанда жарақат алды. Ол жамбас жарақатымен ауруханаға түсті. Самарвира олардың арасында ең ауыр жарақат алған ойыншы болды. Тиланның сол жамбасына ауыр жарақат алды, себебі террорист атып жіберген оқ оның тізесінен өтіп, денесінің ішінде 30 сантиметрге дейін еніп кеткен. Шабуыл кезінде автобусты күзетіп тұрған алты полицей және екі бейбіт азамат қаза тапты. Ол операция жасатып, екі апта ауруханада жатып, шамамен 4 айға крикеттен үзіліс жасады. Дәрігерлер оған енді крикет ойнай алмауы мүмкін екенін айтты, бірақ ол шабуылдан кейін туындаған қиындықтар мен психикалық жарақатты жеңіп өтті. Ол 2009 жылғы Лахор терактісінің әсерінен әлі де мазасыз екенін айтты. Ол операциядан кейін 2009 жылдың маусымында крикетке қайта оралды. Коломбодағы Навалока ауруханасында 2,5 сағаттық операция жасалғаны хабарланды және ол халықаралық крикеттен зейнетке кетуге мәжбүр болуы мүмкін деген алаңдаушылық туды.

Жаттықтырушылық мансап

2016 жылдың қыркүйегінде Англияға қарсы үйдегі Тест сериясы алдында Бангладеш құрамасының соққы беру жөніндегі кеңесшісі болды. Ол Крикет Австралияда Шри-Ланкаға жасаған Тест-турне кезінде Австралия құрамасының кеңесші бапкері ретінде жұмыс істеді. 2017 жылғы ICC Чемпиондар лигасына дейін Бангладеш үшін соққы беру жөніндегі кеңесші қызметін атқарды, бірақ Чемпиондар лигасынан кейін BCB оның келісімшартын ұзартпады. 2017 жылдың қарашасында ол 2019 жылғы ICC Крикет әлем чемпионатыға дейін Шри-Ланканың соққы беру бапкері болып тағайындалды. Алайда, 2018 жылы Шри-Ланканың Жаңа Зеландиядағы Тест сериясы аяқталғаннан кейін ол Шри-Ланканың соққы беру бапкері лауазымынан бас тартты. 2018 жылғы Жаңа Зеландия туры аймағында ол Кусал Мендистің жеке тәлімгері ретінде танылды және Тилан Кусал Мендистің Веллингтондағы Тест матчына қосылмауына көз жеткізді. 2018 жылы ол Үндістан Премьер-лигасында "Колката Найт Райдерс" клубының алаңға шығарушы бапкері болып тағайындалды. 2019 жылы Жаңа Зеландия Крикеті оны Шри-Ланкаға жасаған Тест-турне үшін Жаңа Зеландия құрамасымен жұмыс істеу үшін шақырды. 2021 жылдың тамызында ол Бангладеш және Пәкістанға жасаған Жаңа Зеландия құрамасының туры үшін Жаңа Зеландияның бапкерлік штабына қосылды.