Кіріспе

Американдық заңгер Джон Джей Хукер, кіші (24 тамыз 1930 – 24 қаңтар 2016) – американдық адвокат, кәсіпкер, саяси қайраткер және Теннесси штатының Нэшвилл қаласынан шыққан, 1970 және 1998 жылдары Теннесси штатының губернаторына Демократиялық партиясынан кандидат болған тұлға.

Ерте өмір

Джон Джей Хукер 1930 жылы Нэшвилл аймағының көрнекті отбасыларының бірінде, жақсы жағдайда дүниеге келді. Оның әкесі, Джон Джей Хукер аға, заңгер болған, ал Джон Джейдің ағасы Генри Хукер де заңгер, және бұрынғы Хукер, Хукер және Уиллис фирмасында оның заң серіктесі болды. Хукер АҚШ Конституциясына қол қойған және 1790 жылы президент Джордж Вашингтон оны "Огайо өзенінен оңтүстікке қарайғы барлық жерлердің губернаторы" қызметіне тағайындаған Уильям Блоунттың тікелей ұрпағы еді. 1796 жылы губернатор Блоунт Теннесси штатының Конституциялық Конвенциясының президенті болып сайланды.

Заң мансабы

Хукер Сеуни әскери академиясына (қазіргі Сент-Эндрю Сеуни мектебі) оқуға түсіп, Нэшвиллдің Монтгомери Белл академиясын бітірген. Хукер Теннесси штатының Севанни қаласындағы Оңтүстік университетінде колледжге оқуға түсті. Содан кейін ол екі жыл бойы АҚШ армиясының Бас судья-адвокат корпусында тергеуші болып қызмет етті. Әскерден шыққаннан кейін Хукер Вандербильт университетінің құқық мектебінде оқыды. 1957 жылы Теннесси штатының адвокатурасына қабылданды. Содан кейін ол әкесімен бірге Теннессидегі ең танымал заң фирмаларының бірі – Хукер, Кибл, Додсон және Харрис заң фирмасында заңгерлік тәжірибе жинады. 1960 жылы Хукер жаңа заң фирмасын ашу үшін әкесінің заң фирмасын тастап кетті. Бір жылдан кейін оған ағасы Генри Хукер қосылды, ал екі жылдан кейін Уильям Р. Уиллис қосылды, нәтижесінде Хукер, Хукер және Уиллис заң фирмасы құрылды, ол ақырында он адамдық фирмаға айналды. Бұл фирма 1966 жылы Хукер губернаторлыққа үміткер болған кезде «Нэшвилл Теннесси» газетінің және бірнеше басқа да компаниялардың бас кеңесшісі болды. Сол кездегі оңтүстік қоғамындағы теңсіздіктерге тойтарыс берген ол прогрессивті демократиялық көзқарастағы жас адам ретінде танылды. Заңгерлік тәжірибемен қатар ол түрлі бизнес-инвестициялар жасады. 1958 жылы Теннесси губернаторы Фрэнк Г. Клемент Хукер мен танымал Нэшвилл адвокаты Джек Норман ағадан Чаттанугадағы күдікті жемқорлыққа батқан судья Раулстон Скулфилдтің ісін тергеуге қатысуды сұрады. Норман мен Хукердің ұсынысы негізінде Теннесси штатының Өкілдер палатасы Скулфилдке импичмент жариялады. Норман мен Хукер Теннесси штатының Сенаты алдында Скулфилдтің қудалануына тартылды, ол бірнеше айыптама бойынша кінәлі деп танылды. Сол кезде Роберт Ф. Кеннеди Еңбек және басқару саласындағы бұрыс әрекеттер жөніндегі АҚШ Сенатының арнайы комитетінің бас кеңесшісі болып, еңбек сыбайлас жемқорлығын тергеді. Осы ретте Кеннеди Раулстон Скулфилдтің ісін де тергеуді бастады. Кеннеди Теннессиге келіп, Скулфилдке қарсы импичмент процесінде куәлік берді. Осыдан кейін ол Хукермен жақын дос болып, Кеннедидің 1968 жылы қаза тауып, қайтыс болғанға дейін осылай болды.

Саяси мансап

1959 жылы Хукер бұрынғы Евгения "Тиш" Фортқа үйленді. Олардың үш баласы болды: Дара, Кендалл және Уильям Блоунт атымен аталған Блоунт. Оның екінші некеден Джеймс Томас Ловелл деген ұлы болды. Форт отбасының мүшелері, басқа отбасылармен бірге, бұрынғы Ұлттық Өмір және Апат Сақтандыру компаниясы мен оның еншілес компаниялары, WSM радиосы және Grand Ole Opry кантри музыка бағдарламасын құрғандардың қатарында болды. Хукер Амон Эванспен де жақын дос болды, оның отбасы сол кезде «Теннессиан» газетіне иелік етіп, оны шығарды. Содан кейін Хукер Эвансты Джон Зайгенталерді газеттің редакторы қызметіне жұмысқа алуға көндірді. Зайгенталер де Роберт Ф. Кеннедимен Schoolfield тергеуі мен сот процесінен туындаған байланыста болды. Содан кейін Зайгенталер Роберт Кеннеди мен Хукердің саяси қолдаушысы болды. Эванс отбасы мен Джон Зайгенталердің қолдауымен Хукер 1966 жылғы демократиялық сайлауда Теннесси губернаторы лауазымына түсуге шешім қабылдады. Оның қарсыласы – бұрынғы губернатор Буфорд Эллингтон, биліктегі губернатор Клемент пен президент Линдон Джонсонның күшті қолдауына ие болған, Эллингтонның жақын досы және оны Федералдық Төтенше Жағдайларды Басқару Агенттігінде маңызды лауазымға тағайындаған адам. Эллингтонды тағы бір Нэшвилл газеті, «Нэшвилл Баннер» де қатты қолдады. Нэшвиллдің іскерлік қауымдастығының прогрессивті мүшелерінің қолдауымен және NASCAR жүргізушісі Бадди Бейкердің жарыс машинасына демеушілік ету сияқты инновациялық жарнаманы пайдаланған Хукер, Эллингтонның «Ескі Гвардия» жақтастары ұйымдастырған қарсы шабуылға ұшырады. Хукер қалалық және ауылдық аймақтарда жақсы көрсетті, бірақ «Ескі Гвардия» қолдауы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеп көшіп кеткен қала маңындағы аудандарда нашар жеңілді. Эллингтон қарашада жеңіске жетті, республикашылдар қарсылық білдірмеді, бұл Теннессиде соңғы рет болған жағдай. Келесі төрт жыл ішінде Хукер уақытын екі негізгі іске бөлді – инвестициялар және 1970 жылы губернаторлыққа қайтадан үміткер болуды жоспарлау. Осы уақытқа дейін Хукердің көптеген әртүрлі инвестициялары болды, соның ішінде Whale Inc. және елдік комедияшы Минни Перлмен және евангелистік әнші Махалия Джексонмен бірге тауық қуыру мейрамханаларының желісі. Оның тауық дүкендері туралы пікірлері Пепси Coca-Cola-ға бәсекелес болып көптен бері көп ақша тапқан сияқты, басқа біреу Кентукки Фрайд Чикеннің негізгі бәсекелесі ретінде ұқсас байлық жасауға дайын екендігіне байланысты болды. Хукер сонымен қатар Фрист отбасымен және басқалармен бірге алғашқы ірі пайда табуға бағытталған денсаулық сақтау желісі болған Америка Аурухана Корпорациясын құруға тығыз қатысты. 1970 жылы Хукер Теннесси штатының губернаторы лауазымына демократиялық партияның кандидатурасын жеңіп алды, ең бастысы «Ескі Гвардия» кандидаты, «Нэшвилл Баннер» газетінің қолдауымен Нэшвилл адвокаты Стэн Снодграсс. Бұрын демократиялық партияның кандидатурасы оған қарашада жеңіске жетуді қамтамасыз етер еді. Бірақ Теннессиде оның Эллингтонға жеңілгенінен кейінгі төрт жылда көптеген нәрсе өзгерді. Біріншіден, Республикашыл партия сол кездегі президент Ричард Никсонның оңтүстік стратегиясынан үлкен пайда көрді, ол ауылдық және жұмысшы таптағы қалалық оңтүстік ақ адамдармен байланыс орнатуға бағытталған, олар сегрегацияны жою және басқа да жылдам әлеуметтік өзгерістерге наразы болды. Теннесси республикашылары, губернаторлыққа үміткерді ұсынбай қалғаннан кейін екі жылдан астам уақыт өткенде, 1969 жылы Теннессидің Өкілдер палатасын 20 ғасырда алғаш рет (және бірден-бір рет) ұйымдастыра алды және олар алтын мүмкіндік деп санаған нәрсеге жол бермеді. 1966 жылы Говард Бейкер АҚШ Сенатына губернатор Франк Клементтен жеңіске жетті, өйткені Демократиялық партия Клемент/Эллингтон күштеріне және Клемент/Эллингтонға қарсы күштерге бөлінді, бұл сол жылы Эллингтон мен Хукер арасындағы қызу алғашқы шайқаста жақсы көрінді, ал губернаторлық кандидаттың болмауы шын мәнінде республикашыларға барлық күш-жігерін Бейкерді Сенатқа сайлауға бағыттауға мүмкіндік берді. 1970 жылдың күзінде оқиғалар, адамдар сияқты, Хукерге қарсы сөз байласып отырғандай болды. Республикашылар өздерінің алғашқы жарысын өте қиын өткізді, бірақ оны Шелби округінің бұрынғы төрағасы Мемфис тіс дәрігері доктор Винфилд Даннның кандидатурасы бойынша біріктірді. Көптеген Снодграсс-тың бұрынғы қолдаушылары, соның ішінде «Нэшвилл Баннер» газеті Даннға қолдау көрсетті. Сонымен қатар, Бағалы қағаздар және биржа комиссиясы 1969 жылы Минни Перлдің Тауығына қатысты тергеуді жариялады және уақыт өте келе тергеу салдарынан акцияның құны бір акциясына 40 доллардан шамамен 50 центке дейін төмендеді. Сонымен қатар, Демократиялық сенатор Альберт Гор аға, Чаттануга конгрессмені Билл Брокқа қарсы өте қиын және сәтсіз науқан жүргізіп жатты. Гор мен Хукердің екеуінің де Кеннеди отбасымен болған достық қарым-қатынасы мәселе болды, әсіресе Тед Кеннедидің өткен жылы Чаппакуидик оқиғасына қатысқандығына байланысты. Республикашылар мен «Ескі Гвардия» қарсыластары екеуін де сынады, нәтижесінде республикашылар жеңіске жетті және Теннесси губернаторлығы мен екі АҚШ Сенат орындығын алғаш рет реконструкциядан кейінгі кезеңде иеленді (бірақ, қызығы, олар штаттық Өкілдер палатасының бақылауын жоғалтты және 21 ғасырдың басына дейін қайтадан иеленбеді). Хукер Бағалы қағаздар және биржа комиссиясы/Минни Перлдің Тауығы ісінде қандай да бір қылмыстық құқық бұзушылыққа кінәлі деп табылған жоқ. Дегенмен, үш жылға созылған Бағалы қағаздар және биржа комиссиясының тергеуі компанияның дерлік тарауына әкелді, бірақ 1980 жылдарға дейін бірнеше дүкендер жұмыс істеуін жалғастырды. Хукер өмірінің соңына дейін Бағалы қағаздар және биржа комиссиясының тергеуі негіссіз және Никсон әкімшілігінің толығымен саяси шабылыны болғанын мәлімдеді, олар Альберт Гор ағаны және Хукерді жеңіске жеткізбеу үшін, олар соғысқа қарсы кандидаттар болғандықтан, бұйрық берді. Хукер сонымен қатар Никсонның саяси «машинасы» Хукер мен Горға оның «Оңтүстік стратегиясының» бөлігі ретінде қарсы шықты деп мәлімдеді.

Кейінгі өмірі

Хукер 1973 жылдан 1976 жылға дейін STP корпорациясының төрағасы болды. 1976 жылы ол Броктың АҚШ Сенатындағы орынды иелену үшін Демократиялық алғашқы сайлауға қатысты және бастапқыда номинацияны жеңуге үміткер деп есептелді, бірақ Джим Сассерден жеңілді. 1979 жылы Хукер «The Tennessean» газетін Gannett компаниясына сатуды ұйымдастырды, ол бұрын «Banner» газетін сатып алған, бірақ кешкі газеттерге қарағанда таңғы газеттерді иеленгенді жөн көрді. Сонымен қатар, оның жеке инвестициялық тобы Gannett-тен «Banner» газетін сатып алды (екі газет бірлескен операциялық келісіммен байланысты) және Хукер тоғыз жыл бұрын оны қинаған газеттің баспашысы болды. Кейін ол бұл сәтті өміріндегі ең маңызды сәт деп атады. Бірақ 1982 жылы Хукер «Banner» газетіндегі өз үлесін сатты және біраз уақытқа «United Press International» баспасөз агенттігінің төрағасы болды, ол «Associated Press» агенттігінің тарихи, бірақ әлсіз бәсекелесі еді. 1980-ші жылдары Хукердің бағы тоқырады. Бір кезде ол қайтадан жақсы жағдайға келді. Ол «Hooker’s Hamburgers» деп аталатын жаңа жылдам тағам желісін іске қосты, ол кішкентай, тек машинамен өтетін ғимараттардан гамбургер сатты және 1984 жылдан 1986 жылға дейін осы кәсіпорнымен айналысты, содан кейін оны 3 миллион долларға сатты. Осы дүкендердің бірі Нэшвилл аймағында, ал бірнешеуі Даллас-Форт-Уорт метрополиясында салынды. Хукер әртүрлі саяси лауазымдарға үміткер болу үшін өтініш берді, оның ішінде губернатор, сенатор, конгрессмен және басқалары. Оның мақсаты – «штаттан тыс» салымдар қабылдағаны үшін осы лауазымдарға үміткерлердің барлығын сотқа беруге заңдық негіз алу болды, өйткені оның заңдық теориясына сәйкес, мұндай салымдар заңсыз және конституцияға қайшы еді. Хукер осыған байланысты сотқа арыз беруді 21-ші ғасырдың басына дейін жалғастырды. 1995 жылы ол президент Билл Клинтонды, сондай-ақ басқа президенттік үміткерлерді белгілі бір сайлауалды жарналарды қабылдағаны үшін сотқа берді, оның теориясы бойынша бұл конституцияға қайшы болды. Ол Теннесси Жоғарғы сотын «өзгертілген Миссури жоспары» бойынша сайлаудың конституцияға қайшы екенін айтып, оларды өз істерінен бас тартуға және арнайы штаттық Жоғарғы сотты құруға мәжбүр етті (бұл алқа Хукердің талаптарын қабылдамады). 1998 жылы Хукер демократтардың губернаторлыққа үміткері атанды. Басқа еңбекке жарамды демократтар қазіргі республикалық губернатор Дон Сандквистке қарсы тұрмады, ал Хукер басқа «символдық» үміткерлерді, сондай-ақ профсоюз қолдауымен келген «нақты» үміткер Марк Уитакерді жеңді. Хукер Теннессидегі ең сенімді дауыс берушілер болып табылатын ескі демократтар арасында танымал болғандықтан номинацияны жеңді. Ол ауылдық жерлерде және қалалық афроамерикандықтар арасында жақсы нәтижелер көрсетті, олар оған әрқашан негізгі қолдау тобын ұсынды. Демократиялық партия ұйымы оның кандидатурасын жақтап, насихаттауға көмектеспеді, ал Хукер ресми қаржы жинау процесін этикалық емес және адалсыз деп санады. Хукер қарашадағы жалпы сайлауда 30 пайыз дауыс жинады. Сол кезде губернатор Сандквисттің қолдауы 72 пайызды құрады. Хукер саяси белсенділігін жалғастырып, 2002 жылы Конгресске үміткер болды және қайтадан барлық қарсыластарын сотқа берді, содан кейін 2004 жылы тәуелсіз кандидат ретінде Канцлер Клаудия Бонниманға қарсы Канцлер сотының судьясы лауазымына түсті. Ол оны сотта жұмыс істейтін адвокаттардан сайлауалды жарналар алғаны үшін сотқа берді, содан кейін ол Хукердің айтуынша, Теннесси конституциясының X бабының 3-тармағына сәйкес тыйым салынған тамақ пен сусынмен қамтамасыз етілген оның ұйымдастырған қаржы жинау шараларына қатысты. 2006 жылы Хукер Теннесси штатының губернаторы және АҚШ сенаторы лауазымына Демократиялық партияның кандидатурасына үміткер болды. Осы күш-жігерге ақша жинаудан немесе жұмсаудан бас тартқанына қарамастан, Хукер 3 тамызда өткен сенаторлық және губернаторлық алғашқы сайлауда үшінші және екінші орындарды иеленді. 2014 жылы ол губернаторлыққа тәуелсіз кандидат ретінде қатысты, ал 2015 жылы Теннессиде дәрігердің көмегімен өзін-өзі өлтіруді заңдастыруға тырысты. 2016 жылдың 24 қаңтарында Джон Джей Хукер 85 жасында қатерлі ісіктен қайтыс болды.