Кіріспе
Өңірлік әскери бірлік өлшемі Әскери округтер (сонымен қатар әскери аймақтар деп аталады) – белгілі бір аумаққа жауапты мемлекеттің қарулы күштерінің (көбінесе әскердің) құрамалары. Олар көбінесе операциялық істерден гөрі әкімшілік мәселелерге жауапты болады, және міндетті әскери қызметке алынатын күштері бар елдерде, міндетті әскери қызметке алу циклының бір бөлігін жүзеге асырады. Әскери-теңіз күштері де ұқсас модельді қолданды, мысалы, АҚШ Әскери-теңіз округтері сияқты ұйымдар. Оңтүстік Америкадағы бірнеше әскери-теңіз күштері әртүрлі уақытта әскери-теңіз округтерін пайдаланды.
Military districts (also called military regions) are formations of a state's armed forces (often of the Army) which are responsible for a certain area of territory. They are often more responsible for administrative than operational matters, and in countries with conscript forces, often handle parts of the conscription cycle. Navies have also used a similar model, with organizations such as the United States Naval Districts. A number of navies in South America used naval districts at various points in time.
Алжир
Алжир алты нөмірленген әскери аймаққа бөлінеді, олардың әрқайсысының штаб-пәтері маңызды қала немесе кентте орналасқан (Халықтық ұлттық армия (Алжир) # Әскери аймақтар қараңыз). Тәуелсіздік алғаннан кейін көп ұзамай қабылданған осы аумақтық ұйымдастыру жүйесі соғыс кезеңіндегі вилая құрылымынан және соғыстан кейін әр түрлі аймақтардағы үкіметке қарсы бүліктерді басу қажеттілігінен туындады. Аймақтық командирлер базаларды, логистиканы және тұрғын үйлерді, сондай-ақ мерзімі өткен әскери қызметшілерді даярлауды басқарады және ұйымдастырады. Әскери бөлімдер мен бригадалардың, әуе күштерінің және теңіз күштерінің командирлері жедел мәселелер бойынша тікелей Ұлттық қорғаныс министрлігіне және әскер түрлерінің басшыларына есеп береді. Бұрын Алжир Францияның он бірінші әскери аймағының құрамында болған. 2003 жылы әскери аймақтардың командирлері: Брахим Фодель Шериф (1-ші әскери аймақ), Камель Абдеррахман (2-ші әскери аймақ), Абсен Тафер (3-ші әскери аймақ), Абдельмаджид Сахед (4-ші әскери аймақ), Шериф Абдерразак (5-ші әскери аймақ) және Али Бенали (6-шы әскери аймақ) болды.
Қытай Республикасы
76 солтүстік әскери округтер немесе әскери аймақтар (軍區) немесе соғыс аймақтары болды, олар Екінші Қытай-Жапон соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Чан Кай-Шек төрағалық еткен Әскери істер комиссиясының бағынындағы Ұлттық революциялық армияның ең ірі құрамалары еді. Екінші Қытай-Жапон соғысы барысында Ұлттық революциялық армия ақырында он екі әскери аймаққа бірікті.
Үшінші республика
Үшінші республика кезінде әскери аймақтар армия корпусын қолдаған бірнеше департаменттерден тұрды. Көп жылдар бойы 21 әскери аймақ белсенді болды. 1873 жылғы 24 шілдеде француз парламенті Франция метрополиясында 18 әскери аймақ құру туралы заң қабылдады. 1873 жылдың қыркүйегінде Алжирде 19-шы армия корпусы құрылды. 1905 жылы Франция метрополиясының 19 әскери округінде орналасқан Troupes coloniales әскерінің құрамында 2123 офицер және 26581 сарбаз болды. 1946 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1946 жылғы 18 ақпандағы жарлыққа сәйкес он әскери аймақ құрылды немесе қайта құрылды. Олардың ішінде 1-ші (Париж); 2-ші (Лилль); 3-ші (Ренн); 4-ші (Бордо); 5-ші (Тулуза); 6-шы (Метц); 7-ші (Дижон); 8-ші (Лион); 9-шы (Марсель) және 10-шы Алжирде болды. 10-шы әскери аймақ (Франция) Алжир соғысы кезінде Француз Алжирін бақылады.
Бесінші республика
Әкімшілік ұйымдастырудың дамуымен Франция 1963 жыл шамасында әкімшілік аймақтарға бөлінді (аумақтың префектіне тәуелді әкімшілік аймақтар). Әскери ұйым кейін әкімшілік ұйымды біріктірді, және әрбір ҚАР-ға аумақтық әскери бөлім (ТМД) сәйкес келді. Қорғаныс тұрғысынан, бұл әскери бөлімдер әскери аймақтарға топтастырылды. Олардың саны кезеңге қарай өзгеріп отырды. Қазіргі уақытта олардың саны алты. 1959 жылдан 1970 жылдарға дейін аумақтық операциялық қорғаныс резерв және ішкі қорғаныс қызметін бақылады. Алайда, 1980 жылдары олардың саны алтыға дейін қысқартылды: 1-ші әскери аймақ (Франция), штаб-пәтері Парижде, 2-ші әскери аймақ (Франция) Лиллде, 3-ші әскери аймақ (Франция) Реннде, 4-ші әскери аймақ (Франция) Бордода, 5-ші Лионда және 6-шы Метсте. Әрқайсысы 1984 жылы кейде әрқайсысы үш резервтік полкке дейін бақылай отырып, бес әскери аумақтық әкімшілік бөлімшесіне дейін бақылады. ХХІ ғасырда Францияның қауіпсіздік және қорғаныс секторындағы соңғы толыққанды реформа аясында, әрқайсысы аумақтық құрлық әскерінің аймағы бар жеті аймақ құрылды: Париж (немесе Île de France, штаб-пәтері Парижде), Nord (штаб-пәтері Лиллде), Ouest (штаб-пәтері Реннде), Sud Ouest (штаб-пәтері Бордода), Sud (штаб-пәтері Марселде), Sud Est (штаб-пәтері Лионда), Est (штаб-пәтері Страсбургте).
Неміс рейхы
Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын және оның кезінде Германия әскери округтер жүйесін (Wehrkreis) далалық қолбасшыларды мүмкіндігінше көп әкімшілік жұмыстан босату және далалық армияға жаттығудан өткен жалдамалы әскерлер мен жабдықтарды тұрақты түрде жеткізу үшін пайдаланды. Олар қолданған әдіс – далалық армияны (Oberbefehlshaber des Heeres) ішкі әскерлік аймақтан (Heimatkriegsgebiet) бөліп, жаттығу, әскери қызметке шақыру, жабдықтау және материалдық-техникалық қамтамасыз ету жауапкершілігін осы аймаққа жүктеу болды. Бейбіт уақытта, әскери округтің (Wehrkreis) қолбасшысы сол санмен белгіленген жаяу әскер корпусының қолбасшысы болды, бірақ соғыс басталғанда, округтің басқаруы оның орынбасарына өтті. Бейбіт уақытта әскери округ (Wehrkreis) сол санмен белгіленген жаяу әскер корпусының және оның барлық бағынышты бөлімшелерінің орналасқан жері болды.
Германия Федеративтік Республикасы
2013 жылға дейін Германия Қарулы Күштері (Бундесвер) төрт әскери округ – Wehrbereichskommando (WBK) құрамындағы Streitkräftebasis немесе Бірлескен қызметтерді қолдау басқаруына бағынышты болды. Әр WBK Германияның федералдық құрылымына байланысты бірнеше Landeskommandos (Аймақтық басқарулар) бақылауында болды, олар Verteidigungsbezirkskommandos (VBK) немесе Әскери аймақтық басқарулар (Қорғаныс округтік басқарулар) атқарған функцияларды өз мойнына алды. Бұл басқару органдары барлық әскери нысандарға жауапты. Қазір Landeskommandos Германия Қарулы Күштерінің Ұлттық аумақтық басқаруы – Kommando Territoriale Aufgaben der Bundeswehr (KdoTerrAufgBw) басшылығында.
Индонезия
Индонезия армиясы (Bahasa Indonesia: Tentara Nasional Indonesia Angkatan Darat "TNI AD") әскери округтерді пайдаланады, олар Komando Daerah Militer (Әскери аймақ командасы) немесе KODAM деп аталады. Ол Генерал Судирман Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс жүйесінен бейімделген, бастапқыда "Веркрейзе" деп аталған жүйе ретінде құрған. Бұл жүйе кейіннен 1948 жылдың қараша айында қол қойылған "Surat Perintah Siasat No.1" (No.1 стратегиялық басқару хаты) арқылы бекітілді. Әскери өңірлік командалар Индонезия аумағындағы белгіленген аралдар мен провинцияларды қорғау үшін қорғаныс шеңберлері немесе аймақтық қорғаныс құралы ретінде жұмыс істеді. Әрбір әскери өңірлік команда командирінің аудандағы бар ресурстармен операцияларды бастауға толық құқығы болды. Әскери өңірлік команда командирлері өздеріне бағынған әскери құрылымдар мен ұйымдарға басшылық етеді және дербес шешім қабылдайды.
Ресей империясы
Ресей империясының әскери округі (военный округ) – әскери бөлімдер, құрамалар, әскери оқу орындары және түрлі жергілікті әскери мекемелердің аумақтық бірлестігі. Бұл аумақтық бөліну түрі Императорлық Ресейде, КСРО-да қолданылған және қазіргі Ресей Федерациясында да қолданылып келеді. Мұндай аумақтық бөліну армия бөлімдерін басқаруға, оларды дайындауға және елдің қорғануға дайындығына қатысты басқа да іс-шараларды тиімді жүргізуге мүмкіндік берді.
Ресей Федерациясы
Ресей Федерациясындағы әскери округ (вое́нный о́круг, военный округ) округтік штабтың басшылығымен жұмыс істейді, оны округтік командир басқарады және Ресей Федерациясының Қарулы Күштерінің Бас штабына бағынады. (Бұрын құрлық әскерлерінің бас қолбасшысы генерал Николай Кормилцевтің басшылығымен әскери округтер Ресей құрлық әскерлері штабы арқылы Бас штабқа есеп берді.) Бұл – әскери бөлімшелердің, құралымдардың, әскери мектептердің және түрлі жергілікті әскери мекемелердің аумақтық бірлестігі. Бұл аумақтық бөлініс түрі тарихи тұрғыдан қабылданған, бастапқыда Ресей Империясы армия бөлімшелерін, олардың жаттығуларын және жауынгерлік дайындыққа қатысты басқа да операциялық шараларды тиімді басқару үшін енгізген. 1992 жылдан 2010 жылға дейін Қарулы Күштер бұрынғы Кеңес Қарулы Күштерінің аудандарының саны азайып келді – Ленинград әскери округі, Мәскеу әскери округі, Волга-Орал әскери округі, Солтүстік Кавказ әскери округі, Сібір әскери округі, Қиыр Шығыс әскери округі. 2009–2010 жылдары бұл аудандар 4 әскери округке қайта ұйымдастырылды, олар өңірлік бірлескен стратегиялық басқару құрылымдарын қамтыды. 2014 жылы Солтүстік флот жеке бірлескен стратегиялық басқару құрылымына қайта құрылды.
Швеция
Әскери округ (Militärområde, көбінесе Milo деп қысқартылады) – швед қарулы күштерінің әкімшілік бөлінісі, жоғары деңгейдегі аймақтық бөлімше. Әскери округтің қолбасшысы, Militärområdesbefälhavare (сондай-ақ militärbefälhavare) аймақтағы швед армиясының дивизияларына, аймақтық теңіз күштеріне, аймақтық әуе қорғанысы секторына, сондай-ақ әскери округ құрамына кіретін төменгі деңгейдегі қорғаныс округтеріне басшылық етті. Қолбасшы тікелей Жоғарғы Бас қолбасшыға есеп берді. Әскери округтердің қазіргі түрі 1966 жылы құрылды, әр округ өзі қамтыған географиялық аймаққа сәйкес атау алды. Округтерді құру немесе біріктіру сияқты бірнеше өзгерістер жасалды, содан кейін 2000 жылы барлық әскери округтер таратылды. 2000 жылғы Қорғаныс заңынан кейін әскери округтер жаңа әскери округтермен (Militärdistrikt, көбінесе MD деп қысқартылады) алмастырылды. Жаңа әскери округтер географиялық тұрғыдан бұрынғы округтерге сәйкес болды, бірақ олардың аумақтық және операциялық міндеттері бірдей болған жоқ. 2005 жылы әскери округтердің орнына белгілі бір шамада төрт қауіпсіздік және ынтымақтастық бөлімі (Säkerhets och samverkanssektioner) келді.
Ұлыбритания
Британдық армияның аймақтық округтері соңғы 150 жылдың ішінде бірте-бірте дамыды. Көптеген жылдар бойы Ұлыбританияда аймақтық басқарулар болды, оның ішінде Альдершот басқаруы (1880 жылдан бастап), Шығыс басқаруы, Солтүстік басқаруы, Шотландия басқаруы, Оңтүстік басқаруы және Батыс басқаруы (1905 жылдан бастап). 1985 жылға қарай олардың орнына округтер құрылды, ал 1991 жылдың көктеміне дейін олардың саны тоғызға жетті. Антони Бивор 1991 жылы "Британдық армияның ішінде" атты өңделген басылымында былай деп жазды: "Алғашқы ұсақ округтер, біріктірілгендері – Солтүстік-Батыс округі, Батыс округі және Уэльс, олардың нәтижесінде жаңа Батыс округі құрылды". Солтүстік Ирландия штабы жеке болды және операциялық емес мәселелер бойынша ғана Ұлыбритания құрлық әскерлерінің штабына есеп берді. 1995 жылдан бастап Ұлыбритания басқарулары, кейіннен округтер, қайта құру дивизияларымен алмастырылды. 2-ші дивизия, 4-ші дивизия, 5-ші дивизия және Лондон округі Ұлыбританиядағы аймақтық басқарулар ретінде әрекет етті, Аймақтық күштер командиріне есеп берді. Шотландия округі 2000 жылы 2-ші дивизияға қосылды. Дивизиялар өз құрамындағы бөлімшелер мен құрамаларды Ұлыбританиядағы операцияларға, мысалы, азаматтық қоғамға әскери көмек көрсетуге, сондай-ақ шетелдегі қарулы күштерге дайындауға жауапты болды. 2-ші, 4-ші және 5-ші дивизиялар 2011 жылдың 1 қарашасында Қолдау басқаруымен ауыстырылды.