Кіріспе
Алек Джеймс Стюарт (8 сәуірде 1963 жылы туған) – ағылшын бұрынғы крикетші және Англия крикет құрамасының бұрынғы капитаны. Ол тесттік матчтар мен бір күндік халықаралық матчтарда оң жақта ойнайтын, қақпаны қорғайтын және соққы беретін ойыншы ретінде танымал. Тест матчтарында Англияның ең көп қатысқан төртінші крикетшісі және бір күндік халықаралық матчтарда (ODI) үшінші орынды иеленеді, ол 133 тесттік және 170 ODI матчтарында ойнаған. Жаңа доппен тесттік матчтарда шабуылдаушы соққышы болған Стюарт Англияның ең ұлы ашушыларының бірі деп есептеледі. Легендарлық пакистандық жылдам боулингші Васим Акрам оны өзінің ең қиын қарсыластарының бірі деп санайды. Ол 1992 жылғы Крикет әлем чемпионатында күміс жүлде алған Англия құрамасының құрамында болды.
Alec James Stewart (born 8 April 1963) is an English former cricketer, and former captain of the England cricket team, who played Test cricket and One Day Internationals as a right handed wicket keeper batsman. He is the fourth most capped English cricketer ever in Test matches and third most capped in One Day Internationals (ODIs), having played in 133 Tests and 170 ODIs. An attacking batsman in tests against the new ball, Stewart is regarded as one of England's greatest openers. Legendary Pakistani fast bowler Wasim Akram considers him one of the most difficult batsmen he ever bowled to. He was a part of the English squad which finished as runners up at the 1992 Cricket World Cup.
Отандық мансап
Бұрынғы ағылшын тесттік крикетші Микки Стюарттың кіші ұлы Стюарт, Кунгстон-апон-Темзадағы Кумбе-Хилл балалар мектебінде, Кумбе-Хилл орта мектебінде және Тиффин мектебінде білім алған. 1981 жылы «Суррей» клубында дебют жасады, агрессивті шабуылшы және кейде қақпашы ретінде танылды. Стюарт «Суррей округінің крикет клубы» мен «Челси» футбол клубының белгілі жанкүйері. Бір күндік халықаралық крикетте жейде нөмірлері енгізілген кезде, Стюарт өсіп келе жатып сүйіп өскен «Челси» ойыншысы Джон Холлинстің құрметіне 4-нөмірді таңдап, мансабының соңына дейін сол нөмірді сақтап қалды.
Халықаралық мансап
Стюарт 1989/90 жылғы Кариб аймағына жасаған турдың алғашқы сынақ матчында Насер Хусейнмен бірге Англия құрамасында дебют жасады, ол кейін Англия құрамасының капитаны болды. Мансабының басында Стюарт Англияның басты ашылушы ойыншысы болды, ал қақпаны қорғау міндетін Джек Рассел атқарды, ол әдетте жақсы қолғапшы ретінде танылды және төмендегі қатарда ойнады. Дегенмен, Рассел, нашар ойыншы болғандықтан, команданың тепе-теңдігін жақсарту үшін (яғни, қосымша боулер немесе ойыншыны қосу үшін) жиі құрамнан шығарылатын, сонда Стюарт қолғап киеді. Көп жылғы іріктеулер мен іріктеуден кейін, Рассел 1998 жылы халықаралық крикеттен зейнеткерлікке шықты, Стюарт 2003 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Англияның қақпашы-ойыншысы ретінде бәсекелес болмады.
Белгілілігі
Оның ең жоғары көрсеткіші – 190 ұпай, ол 1992 жылғы 4 маусымда Эджбастон стадионындағы бірінші тестіде Пәкістанға қарсы өткен тең ойында жинады; бұл оның бес тестідегі төртінші ғасыры болды. 1994 жылы Кенсингтон Овалда ол тест матчының екі иннингінде де жүз ұпай жинаған жетінші ағылшын ойыншы атанды, 118 және 143 ұпай жинап, Вест-Индия құрамасын 1935 жылдан бері алғаш рет Бриджтаун "бекінісінде" жеңді. Стюарттың орташа ұпай саны (39.54) – тест крикетінде 8000 немесе одан көп ұпай жинаған ойыншылардың арасындағы ең төменгі көрсеткіш. Ол 40 ұпайдан төмен орташа көрсеткішке қарамастан, 8000-нан астам ұпай жинаған жалғыз ойыншы. Дегенмен, тест крикетінде маманданған соққышы ретінде Стюарт 51 ойында 9 жүздікпен 46.90 орташа көрсеткішпен ойнады. Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Стюарттың 46 орташа көрсеткішін тек Лен Хаттон, Джефф Бойкотт, Деннис Амисс және Аластер Кук басып өтті. Викеткіпер-соққышы ретінде ол 82 тест матчында 34.92 орташа ұпай жинады, бұл оның көптеген замандастарынан жоғары көрсеткіш. Өкінішке орай, ол рекордтық 54 тест матчында жеңіліске ұшырады. Стюарт тест тарихында екі жүздікке жетпеген, бірақ ең көп тест ұпайы жинаған ойыншы рекордын иеленеді (8463).
Капитандық
Стюарт Грехам Гучтың басшылығымен Англия құрамасының капитаны болуға дайындалды, 1993 жылы Үндістан мен Шри-Ланкада өткен төрт сынақ матчында оның орынбасары болды. Бірақ Гуч сол жылы капитандықтан кеткеннен кейін Майк Атертон оны ізбасар етіп тағайындалды. 1998 жылы Майк Атертон отставкаға кеткен кезде Стюарттан Англия құрамасын басқару сұралды. Ол кезде 35 жаста болғанына қарамастан, Стюарттың физикалық жағдайы үлгілі болды, әсіресе көптеген ойыншылар 37 жастан кейін ойнамайтынын ескерсек. Соның нәтижесінде Стюарт 40 жасқа толғаннан кейін де Англия құрамасында ойнады, бірақ оқиғалардың дамуына байланысты, оның Англия құрамасының капитаны ретіндегі кезеңі шамамен 12 айға созылды. Капитан ретінде алғашқы сериясында Оңтүстік Африкаға қарсы өткен үшінші сынақ матчында Стюарт 164 ұпай жинап, теңдікке қол жеткізді, бұл нәтиже Англияға 1–0 есебімен ұтылып тұрғанда серияны 2–1 есебімен жеңуге мүмкіндік берді. Дегенмен, Австралияға қарсы және 1999 жылғы Крикет әлем чемпионатындағы сәтсіздіктер оны капитандықтан шеттетуге алып келді, оның орнына Хуссейн тағайындалды. Капитандық қызметін атқару кезінде ол құралымда төмендеді және басында ойнамайтын болды. Ол Англияның бір күндік құрамасының кейде капитаны болып қала берді және 2001 жылы Пакистанға қарсы бір күндік матчта алаңға жанкүйерлердің шабуылы салдарынан ойынды тоқтатуға мәжбүр болған екінші халықаралық капитан атанды. Ол Англия құрамасының құрамында тағы бес маусым ойнады және 100-ші сынақ матчында ғана 100-ден астам ұпай жинаған төртінші ойыншы болды, 2000 жылы Олд Траффордта Вест-Индияға қарсы өткен матчта 105 ұпай жинады. Стюарт сонымен қатар қақпашылықпен айналысып, басында ойнаған капитан ретінде ең көп бір күндік матчтар (28) өткізген рекордты орнатты.
Крикеттен кейін
2004 жылы Стюарт Arundel Promotions-тің негізін қалаушы директоры болды, ол ойыншыларды басқару және өкілдік етуге жауапты болды. Крикетпен айналысатын клиенттерінің арасында Пол Коллингвуд, Ян Белл, Эшли Джайлс және Мэтт Прайор бар. 2009 жылы Стюарт Surrey командасына жартылай штатты кеңесші ретінде қайта оралды, ол соққы беру, қақпаны қорғау және жаттықтыру салаларында маманданған. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Стюарт Суррей округінің крикет клубының елшісі қызметін атқарып, 2011 жылы атқарушы директор болып тағайындалды. 2013 жылдың 17 маусымында Суррей округінің крикет клубы Крис Адамстың жұмыстан босатылуынан кейін Стюарттың бірінші команданың істерін ұзақ мерзімді ізбасар табылғанға дейін басқаратынын мәлімдеді. 2013 жылдың қазан айында клуб Грэхам Фордтың 2014 жылдың ақпан айында бас жаттықтырушы болатынын, ал Стюарттың жаңа қызметі – Крикет директоры болатынын хабарлады. 2003 жылы ол "Бұл сіздің өміріңіз" бағдарламасының кейіпкері болды, ол Эпсомдағы Корольдік автомобиль клубында гольф ойнап жатқанда Майкл Аспельдің күтпеген сыйымен қуанды.