Кіріспе

Ағылшын крикетшісі, хабар таратушы және журналист, австралиялық ғалым.

Майкл Эндрю Атертон (23 наурыз 1968 жылы туған) – хабар таратушы, журналист және бұрынғы Англия құрамасының крикетшісі. Ланкашир және Англия командаларының оң жақта ойнайтын шабуылшысы, сондай-ақ кейде лег-брейк доп беретін боулер, ол 25 жасында Англия құрамасының капитаны болып тағайындалды және 54 тест матчында команданы жетектеді. Қатал қарсыластардан қорғаныс шеберлігімен танылған Атертон 2001 жылы "шайқасқан окоп сияқты" көрінетін, нық тұрақты ойыншы ретінде сипатталды. Ол Австралияның Гленн Макграт сияқты ойыншыларға қарсы тұрды. Англияның ойыншыларының тұрақтылығы жетіспеген кезде Атертон көбінесе команданың тірегі болды. Оның отбасында әкесі Алан сияқты бірнеше белгілі спортшылар бар, ол 1960 жылдары «Манчестер Юнайтедтің» резервтік орталық қорғаушысы болған. Жастық шағында ол Манчестер грамматикалық мектебінің крикет командасына қаптал болды, ол үшін шамамен 3500 ұпай жинап, 170 қақпа алды. Оның көрсеткіштері Англияның 19 жасқа дейінгі құрамасына ілігуіне әкелді, ол 16 жасында команданың капитаны болды. Сондай-ақ ол 1982 жылдан 1986 жылға дейін Ланкашир мектептерінен де өнер көрсетті. 1983 жылы ол 15 жасқа дейінгі жастағы ең үздік оқушы крикетші ретінде Джек Хоббс мемориалдық сыйлығын жеңіп алды. 1984 жылы Мэрилебон крикет клубына қарсы өткен матчта (бірінші лигаға жатпайтын) 6/27 нәтиже көрсетті. Кембридж университетінің Даунинг колледжіне тарих мамандығын оқуға түсіп, 18 жасында Кембридж университетінің крикет клубына қабылданып, «көк» дипломмен марапатталды. Бір жылдан кейін Ланкашир құрамасы сапындағы дебюттік матчында 73 ұпай жинады, екі аптадан кейін Дербиширге қарсы өткен ойында алғашқы жүздігін соқты. Осы кезеңде ол университетінде, Біріккен университеттер крикет командасында (1989 жылы Бенсон және Хеджес кубогының ширек финалына дейін жетектеді) және округінде өнер көрсетті. Оның осылай ерте қатардан көтерілуі және кең ауқымды басшылық тәжірибесі оған «FEC» деген лақап ат әкелді, бұл «Болашақ Англия капитаны» дегенді білдіреді деп есептеледі. Өзінің «Ашылу» атты автобиографиясында Атертон «FEC» сөзінің басқа да түрлі мағыналары бар екенін айтады; сол кездегі командаластары ұсынғандай, екінші сөз «білімді» дегенді білдіреді.

Халықаралық мансап

Атертонның өрлеуі жалғасты, ол 1989 жылы Трент-Бриджде Австралияға қарсы бесінші тестіде Англия құрамасына дебют жасады, онда 0 және 47 ұпай жинады. Атертонға мүмкіндік бірнеше Англия ойыншыларының Оңтүстік Африкаға қарсы турнеге бару туралы шешім қабылдағаннан кейін туды, осылайша олар Тест командасынан шеттетілді. Ол 1989–90 жылдары Батыс Үндістанға емес, Зимбабвеге сапар шегуге команданың вице-капитаны болып тағайындалды. Дебютін жасар алдында капитан Дэвид Гоуэр оған Англияның шапқалары мен свитерлері салынған пластик пакетті лақтырып жіберді. 1990 жылы жазда Атертон Англия құрамасына оралды, Грехам Гучпен бірге бірінші қатарда ойнады және халықаралық деңгейдегі қабілетін алғаш рет көрсетті. Қайта шақырылғаннан кейін алғашқы ойынында және Англия үшін бірінші рет баттингті ашқанда, ол Жаңа Зеландияға қарсы 151 ұпай жинады. Гучпен бірге Лордста Үндістанға қарсы 204 ұпай жинады, Гуч 333 және 123 ұпай жинаған матчта, сондай-ақ келесі екі тестіде үлкен серіктестіктер жасады. Жаңа Зеландия мен Үндістанға қарсы жүздік соғуы оған «Жылдың жас крикетшісі» атағын әкелді. 1990–91 жылғы қыста Атертон Австралиядағы «Пепел» турнирінде ауыр сынаққа тап болды. Ол Сиднейдегі үшінші тестіде жүздік соғып, «Пепел» тестісіндегі жалғыз жүзі болғанымен, 279 ұпай үшін орташа есеппен 31 ұпай жинады, ал Англия 3:0 есебімен жеңілді. 1991 жылы Вест-Индияға қарсы күрескен Атертон 1992 жылғы Крикет әлем чемпионаты мен Жаңа Зеландияға сапарды денсаулық проблемаларына байланысты өткізе алмады, бірақ 1992 жылдың жазында Тест командасына қайта шақырылды. 1993 жылы Австралия «Пепел» сериясына келгенде, Атертонның командадағы орны анық болмады. Алайда, тұрақты жаз, ол алты тестіде алты 50 ұпай жинады (оның ішінде Лордста 99 ұпай), оның орнын сәтті уақытта нығайтты. Австралияға қарсы үнемі жеңіліске ұшыраған Грэм Гуч төртінші тестіден кейін капитандықтан кетті, ал 25 жастағы Атертон оның орнына келді. Ол алғашқы матчында жеңіліске ұшырады, бірақ Англия Австралияны көтеріңкі соңғы тестіде жеңіп алды; Англия бұрынғы 18 тестілік матчта Австралияны жеңбеген еді. Атертонның капитан ретінде алғашқы туры, 1993–94 жылғы қыста Батыс Үндістанға, Англия 3:1 есебімен жеңілгендіктен сәтті болмады. Бұл жоғары және төмен деңгейлер сериясы болды: Вест-Индияның Брайан Лара Антигуада оларға қарсы 375 әлемдік рекордтық көрсеткішті жинады; Англия үшінші тестіде (сонымен қатар серияны) жоғалту үшін 46 ұпайға ұшырады, бірақ кейін Бриджтаунға оралып, Алек Стюарттан екі жүздік соғып, төртінші тестіде жеңіске жетті. Өз кезегінде Атертон ағылшын ойыншыларының ең үздік ойыншысы болды, ол 56,67 орташа есеппен 510 ұпай жинады. Атертонның табандылығы мен көшбасшылығы үшін мақтауларға ие болды, ол үйінде Жаңа Зеландияға қарсы үш матчтық серияда екі жүздік соғып, жеңіске жетті. Оның беделі Оңтүстік Африкаға қарсы Лордстағы бірінші тестіде допты бұзу даусына қатысқанда, Рей Иллингворттан 2000 фунт стерлинг айыппұл төлеген кезде зардап шекті. Атертон ойын төрешісі Питер Берджге өтірік айтты деп айыпталды. Атертон өзінің өмірбаянында қалтасында ештеңе жоқ па деген сұраққа «жоқ» деп жауап бергенін айтады. Ол Бердждің шайыр немесе эритрон сияқты зиянды заттарды сұрағанына сенді. Дегенмен теледидардағы кадрлар Атертонның алаңнан алынған топырақты қасақана түрде допқа жағып салғанын көрсетті. Атертон заң бұзған жоқ, ол көптеген боулингерлер алаңда қолдарымен сүріну арқылы допты ұстау қабілетін жақсартатынын атап өтті. Осы оқиғадан кейін Атертон мен Англия екінші тестіге Хединглиге жол тартты. Атертон өзінің ең жақсы иннингтерін көрсетті, Брайан Макмиллан ұстап алғанша және боулингке ұшырағанша 99 ұпай жинады. Атертон бұл иннингті «жұмбақ прессаға» берген ең жақсы жауап деп атады. Ол Англияны Овал стадионында өткен үшінші тестіде жеңіске жеткізді, бұл серияны теңестірді, бірақ ол жүздік соға алмады. Оңтүстік Африкаға қарсы жеңіске жеткеннен кейін Атертон өзінің көшбасшылық қабілетін сынады: Австралияға «Пепел» турнирі. Оның көрсеткіші жақсы болды, 407 ұпай, 40,7 орташа есеп, бірақ ол Тест сериясындағы төрт жарты жүзінің бірін жүзге айналдыра алмады. Англия Аделаидада қызықты жеңіске жеткенімен, бұл Англияның сегіз жылдан бері Австралиядағы алғашқы тестілік жеңісі болды, команда 1:3 есебімен жеңіліске ұшырады. Сиднейдегі тең ойнаған тестіде де дау болды, өйткені Англияның Грейм Хик өзінің жалғыз «Пепел» тестілік жүзіне жақындады. Висденнің айтуынша: «Иннингтің соңғы, бірақ бір рет өткізілген овері деп есептелгенде, Хик 98-де үш рет қатарынан шарларды тоқтатып, Атертон шыдамсыздықпен мәлімдеді; ол өзі әлдеқайда баяу ойнады». Келесі екі жыл да осы үлгіні сақтады. 1995 жылы Вест-Индияға қарсы тестілік серияда тең ойнағаннан кейін, үйінде Үндістанға қарсы және үйінде Жаңа Зеландияға қарсы тестілік серияда жеңіске жеткені Англияның жақсарып бара жатқанын көрсетсе де, команда Австралия мен Пәкістанның қабілетіне қарсы күресін жалғастырды. Атертон 1997 жылғы «Пепел» турнирінде Бірмингемде Англияны жеңіске жеткізгенімен, бұл 1986 мен 2005 жылдар арасындағы «Пепел» тестісінде Англияның жалғыз жеңісі болды, Англия серияны 3:2 есебімен жеңіліске ұшырады. Англия 1996 жылғы Крикет әлем чемпионатында да жеңіліске ұшырады, ақырында чемпион атанған Шри-Ланкаға қарсы жеңіліске ұшырады, сонымен қатар бұл турнирде жеңіліске ұшырағаннан кейін Атертонның жергілікті журналист туралы ызалы пікірі таспаға түсірілді. Үнемі прогреске жетпеуі және арқа ауруының әсері Атертонның 1997 жылы Батыс Үндістанда жеңіліске ұшырағаннан кейін бес жылдық капитандықтан кеткеніне себеп болды. Атертон 2001 жылғы «Пепел» турнирінің соңында зейнеткерлікке шыққанша тағы төрт жыл Тест крикетімен айналысты. Алайда, созылмалы арқа ауруынан қиналғандықтан, ол бұрынғы деңгейде өнер көрсетуге қойған жоқ. Оның кейінгі мансабының жарқын сәттері 2000 жылы Овал мен Карачиде өткен Тест матчтарында «матчтың адамы» атанды, бұл Англияға тиісінше Вест-Индияға (31 жылдан бері алғашқысы) және Пәкістанға (18 жылдан бері алғашқысы) сирек Тест серияларында жеңіске жеткізді. Атертонның ең жақсы көрсеткіштері оның арқасы қабырғаға тигенде болды. Оның ең жарқын мысалдары Оңтүстік Африкаға қарсы тең ойнау үшін 643 минутта 185 ұпай соққан және 1998 жылы тамаша Аллан Дональдтың шабуылына тойтарыс бергені. Осы табандылығы Стив Во оны «Таракан» деп атады, бірақ Австралияға қарсы көрсеткіші шамалы болды. Ол 33 тестіде жүздік соққан тек бір рет, орташа есебі 30-дан төмен болды, ал австралиялық ашылу боулингері Гленн Макграт оны 19 рет шығарды, бұл бір боулингердің бір ойыншыға қарсы рекордтық көрсеткіші. Макгратпен қатар, екі басқа әлемдік деңгейдегі боулингерлер де Атертонды жиі қиындыққа салды, Кортни Уолш оны 17 рет, ал Шейн Уорн 10 рет шығарды. Ең үздік ойыншыларға қарсы күрескені үшін Атертонның Тест крикетінде 6000 немесе одан көп ұпай жинаған ойыншылардың ең төменгі орташа көрсеткіші бар екені айтылады. Ол Тест деңгейінде жиырма рет нольге шығарылды, ол зейнеткерлікке шыққан кезде Англия рекорды болды.

Халықаралық ғасырлар

Өзінің мансабында Атертон халықаралық крикетте он сегіз жүздік соғып, оның он алтысы Тест матчтарында, ал қалған екеуі бір күндік халықаралық матчтарда тіркелді. Тест матчтарында оның жүздіктерінің он үшi бірінші иннингсте, ал үшi екінші иннингсте соғылды.

+Тест жүздіктері
No. (Нөмірі)
Ұпай
Қарсылас
Поз. (Беттеу реті бойынша орны)
Инн. (Матчтың иннингі)
Тест (Осы серияда өткен Тест матчтың нөмірі)
Орын
H/A/N (Үй, Сырт, Бейтарап орын)
Күні (Матч өткен күні немесе Тест матчтары үшін матчтың басталу күні)
Нәтижесі (Англия тарапынан қарағанда матчтың нәтижесі)
Дереккөз (Сілтеме)
1 151 2 2 1/3 Трент Бридж, Ноттингем Үй формат=dmy Тең
2 131 2 1 2/3 Олд Траффорд, Манчестер Үй формат=dmy Тең
3 105 2 2 3/5 Сидней Крикет Граунды, Сидней Сырт формат=dmy Тең
4 144 2 1 2/5 Бурда, Джорджтаун Сырт формат=dmy Жеңіліс
5 135 1 2 5/5 Антигуа Рикреация Граунды, Сент-Джонс Сырт формат=dmy Тең
6 101 1 2 1/3 Трент Бридж, Ноттингем Үй формат=dmy Жеңіс
7 111 1 1 3/3 Олд Траффорд, Манчестер Үй формат=dmy Тең
8 113 2 1 5/6 Трент Бридж, Ноттингем Үй формат=dmy Тең
9 185 соқпай 1 4 2/5 Вандерерс стадионы, Йоханнесбург Сырт формат=dmy Тең
10 160 1 2 3/3 Трент Бридж, Ноттингем Үй формат=dmy Тең
11 118 2 4 3/3 Ланкастер Парк, Крайстчерч Сырт формат=dmy Жеңіс
12 103 2 1 1/5 Эджбастон Крикет Граунды, Бирмингем Үй формат=dmy Тең
13 108 2 2 2/5 Сент-Джордж Парк, Порт-Элизабет Сырт формат=dmy Тең
14 136 1 1 2/2 Трент Бридж, Ноттингем Үй формат=dmy Тең
15 108 1 3 5/5 Овал, Лондон Үй формат=dmy Жеңіс
16 125 1 2 3/3 Ұлттық стадион, Карачи, Карачи Сырт формат=dmy Жеңіс

+Бір күндік халықаралық жүздіктері
No. (Нөмірі)
Ұпай
Қарсылас
Поз. (Беттеу реті бойынша орны)
Инн. (Матчтың иннингі)
ODI (Осы серияда өткен ODI матчтың нөмірі)
Орын
H/A/N (Үй, Сырт, Бейтарап орын)
Күні (Матч өткен күні немесе ODI матчтары үшін матчтың басталу күні)
Нәтижесі (Англия тарапынан қарағанда матчтың нәтижесі)
Дереккөз (Сілтеме)
1 127 1 1 3/3 Лордс, Лондон Үй формат=dmy Жеңіс
2 113 соқпай 1 2 2/3 Овал, Лондон Үй формат=dmy Жеңіс

Ойын-сауық мансабынан кейін

Спорттан зейнетке шыққаннан бері Атертон бұқаралық ақпарат құралдарында сәтті мансап құрды. Ол The Sunday Telegraph газетінде журналист болып жұмыс істеді және 2008 жылдың 1 мамырында The Times газетінің крикет тілшісі қызметіне тағайындалды. 2002 мен 2005 жылдар аралығында ол Channel 4 телеарнасының Англиядағы тестілік крикеттен жасаған баяндамалар командасының мүшесі болды. Осы кезеңде ол сонымен қатар BBC радиосы мен Talksport радиостанцияларында Англиядан тыс жерлерде өткен тестілік матчтарға комментарийлер жасады. Атертон 2005 жылы Sky Sports командасына қосылды, олар Англиядағы тестілік крикеттің тікелей эфирде көрсету құқығын жеңіп алғаннан кейін, ұзақ жылдар бойы Англия құрамасында ойнаған Насер Хуссейн, олардың бұрынғы жаттықтырушысы Дэвид "Бамбл" Ллойд және бұрынғы Англия капитаны Дэвид Гоуэрге қосылды. Ол ойынның барлық түрлеріне, ішкі және халықаралық жарыстарға комментарийлер береді, сондай-ақ кейбір отандық матчтарды да қамтиды. Англиядағы халықаралық матчтардан кейін ол марапаттау рәсімдерін өткізіп, жүлделерді табыс етеді және ойыншылармен сұхбаттасады. 2002 жылы ол "Ашылу" атты өмірбаянын жариялады. Сонымен қатар, ол 2006 жылы жарық көрген "Құмар: жеңіс пен апаттың тарихы" атты кітаптың авторы болды. 2010 жылдың наурыз айында ол Британдық баспасөз сыйлығында "Жылдың спорт журналисі" атағын жеңіп алды. Төрешілер бұл "бір ауыздан қабылданған шешім" екенін жариялап, бұрынғы Англия крикет капитанын "крикеттен асып түсетін мәселелерді көтеріп, талқылағаны" үшін мақтады және "оның жазу өнерінің кереметтігі" ерекше көзге түсетінін айтты. Ол 2011 жылғы Крикет әлем чемпионатының комментаторларының бірі болды. Ол крикетке қатысты әзіл-қалжың мен тікелей пікірлерімен танымал.

Жеке өмір

Атертон Вест-Индияның тестілік крикетшісі Фрэнк Де Кайрдың немересі Изабел Де Кайрмен (Гайанадан шыққан) үйленген. Атертонның үлкен ұлы Джошуа де Кайрс 2020 жылы «Миддлсекс» клубымен кәсіби келісімшартқа отырды және 2021 жылдың шілдесінде «Миддлсекс» сапындағы бірінші сынып ойынында дебют жасады.

Денсаулық

Атертон ануклеоздық спондилиттен зардап шегеді, осының салдарынан ол секіріп келетін доптардың астынан қаша алмайтын, бірақ тік тұрып, олардан жаңғақты түрде қашып отыруға мәжбүр болды. Аллан Дональд осы әдісті пайдаланып, оған қысқа доптар тастады.