Кіріспе

Австралиялық крикетші Майкл Джон Кларк (2 сәуір 1981 жылы туған) – Австралияның бұрынғы крикетшісі. Ол 2011-2015 жылдар аралығында тест матчтары мен бір күндік халықаралық (ODI) матчтарында Австралия құрамасының капитаны болды, 2015 жылғы Крикет әлем чемпионатында Австралияны жеңіске жеткізді. Сондай-ақ, ол 2007-2010 жылдар аралығында Twenty20 International (T20I) құрамасының капитаны болды. Австралия құрамасы сапында ойнаған кезінде Кларк командамен бірнеше ICC титулын жеңіп алды: 2007 жылғы Крикет әлем чемпионаты, 2015 жылғы Крикет әлем чемпионаты, онда ол жеңімпаз капитан болды, және 2006 жылғы ICC Чемпиондар кубогы. "Пуп" деген лақап атымен танылған Кларк оң жақта ойнайтын орта қатарлы соққы беруші, кейде сол жақта ойнайтын ортодоксалды спин-боулгер және қағып ұстайтын ойыншы болды. Ол жартылай кәсіби деңгейде Жаңа Оңтүстік Уэльс штатын өкілдік етті. Кларк 2015 жылғы "Пепел" сериясының соңғы тест матчынан кейін крикеттің барлық түрінен кету туралы шешім қабылдады.

Ерте өмір және мансап

Кларк Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Ливерпуль қаласында туып өскен. Ол Марсден Роуд мемлекеттік мектебінде оқыды және мектептен кейін Ливерпульдегі әкесінің жабық крикет орталығында өз соққы дағдыларын жетілдірді. Оның жас клубтары – Батыс Субұрбылық Аудандық Крикет Клубы. Кларк 17 жасында түсірілген суреттерде оның төменгі арқасында үш дегенеративті диск бар екені анықталды, бұл оның мансабы бойы арқа қозғалысын шектейтін жағдай еді. Кларк бұл жағдайды жеңілдету үшін дененің орталық бұлшық еттерін күшейту жаттығуларын жасады. 1999–2000 жылдары ол AIS Австралия Крикет Академиясының стипендиясын жеңіп алды. 2002 жылы Кларк ағылшын клубтық крикеті аясында Рамсботтом Крикет Клубында ойнады. Ол Ланкашир лигасы тарихында екі жүздік соққан тұңғыш ойыншы атанды.

Алғашқы жылдар

Кларк 2003 жылғы қаңтарда Аделаида оваласында Англияға қарсы бір күндік халықаралық ойынында дебют жасады. Кларк 2004 жылғы қазан айында Бангалор қаласындағы М. Чиннасвами стадионында Үндістанға қарсы өткен алғашқы сынақ матчында дебют жасады. Бірінші иннингте Кларк Үндістанның шабуылшыларына қарсы жақсы ойын көрсетті. Ол Үндістанның спин-шабуылшысы Анил Кумблдің добын оқи алатынына сенімді болмады, сондықтан спинді жою үшін доптың жанына жақындады. Ол 151 ұпай жинап, Австралияның жеңісі үшін үздік ойыншы атанды. Ол турдың қалған бөлігінде де жақсы ойнауын жалғастырды. Мықты шабуылшы саналмаса да, ол Мумбайдағы Ванхеде стадионында төртінші сынақ матчында доп тастап, тоғыз ұпайға алты қақпа алды. Ол зейнеткерлікке шыққанға дейін бұл оның ең жақсы шабуылдық көрсеткіші болды. Австралия құрамасы 2004 жылғы қарашада елге оралды, ал Кларк Брисбендегі Габба стадионында Жаңа Зеландияға қарсы алғашқы үйдегі сынақ матчын өткізді. Ол тағы да бір жүздік соғып, 141 ұпай жинап, тағы да матчтың үздік ойыншысы атанды. Командадағы алғашқы табысынан кейін Кларк күреске түсіп, келесі алты сынақ сериясында тағы бір жүздік соға алмады. Осы иннингтен кейін Кларктің формасы төмендеді және ол жылдың қалған бөлігінде ұпай жинауға тырысты. Ол 2005 жылғы қарашаға дейін командада болды, Австралияның Батыс Индияға қарсы сериясы кезінде. Хобарттағы Беллерив Овалда өткен алғашқы сынақ матчында Кларк бірінші иннингте дұрыс емес соққы беріп 5 ұпайға шығарылды, ал екінші иннингте соққы бермеді. Осы матчтан кейін ол командадан шығарылды.

Формадағы күрес

Кларк ICC World Twenty20 чемпионатында тек төрт допқа үш ұпай жинады, ал жартылай финалда Австралияны Үндістан жеңіп шығарды. Екі аптадан кейін ол Үндістанға қарсы жеті матчтық бір күндік серияның алғашқы матчында 130 ұпай жинады. Бірақ қалған 6 матчта ол бұл деңгейде өнер көрсетпеді, тек бір рет 50 ұпайдан асты. Мэттью Хейден жарақат алғаннан кейін ол соңғы екі ойында батысшы болып шықты және екі рет "алтын үйрек" жасады. Турдың соңғы Twenty20 матчында Хейденнің қайта оралуымен Кларк қайтадан төменгі қатарға түсті және ауыр жеңілісте 25 ұпай жинады. 2007 жылдың 9 қарашасында Кларк екі тестілік серияда Шри-Ланкаға қарсы өзінің бесінші тестілік ғасырын жасады. Кларк Брисбендегі Габба стадионында Майк Хассимен 245 ұпайлық серіктестік құрды, Хасси 133 ұпайға шығып кетті, бірақ Кларк 53* ұпай жинаған Саймондспен серіктестік жасады. Рикки Понтинг иннингті аяқтағанда екеуі де жеңілмеген еді, Кларк 145 ұпаймен үздік болды. 2008 жылдың 6 қаңтарында Кларк Харбхажан Сингх, Р.П. Сингх және Ишант Шарманы күнің соңғы екінші оверінде, тек алты минут қалғанда, үштікке түсіріп, Австралия үшін тестілік матчты жеңді (бір сәтте ол Харбхажан Сингх пен Р.П. Сингхті қатарынан екі доппен шығарды). Оның ойын көрсеткіші 1.5 оверде 3/5 болды. Австралия құрамасының капитаны Рикки Понтинг сол таңда жариялаған болатын, Үндістанға 333 ұпайға жететін мүмкіндік берді, бұл Австралияға қарсыласын шығару үшін жеткіліксіз уақыт қалдырды. Кларк алған жүлделері Австралияның 2008 жылы Border-Gavaskar кубогын сақтап қалуына және 16 матчтық жеңіс тізбегін жалғастыруына көмектесті.

Капитанның орынбасары

Адам Гилкрист зейнеткерлікке шыққаннан кейін 2008 жылғы сәуірде Кларк Австралия құрамасының вице-капитаны болып тағайындалды. Бинглдің әкесінің қайтысынан кейін Кларк Австралияның 2008 жылғы Батыс Индияларға сапарының басында қатыса алмады, осылайша Хасси сапардың басында вице-капитан рөлін уақытша атқарды. Кларк құрамаға қосылғаннан кейін көп ұзамай Антигуадағы екінші сынақ матчында жүз ұпай жинады, ал Понтинг жарақат алғандықтан, соңғы екі бір күндік халықаралық матчта командаға қапталдап тұрды, екеуі де жеңіспен аяқталды. Австралияда Жаңа Зеландияға қарсы өткен екі матчтық серияда 110, 98 және 10 ұпай жинап, серияның үздік ойыншысы атанды, сондай-ақ Австралияда Оңтүстік Африкаға қарсы үш матчтық серияда ең көп ұпай жинаған ойыншы болды. Кларк 2009 жылы Рикки Понтингпен тең 41 ұпай жинап, Аллан Бордер медалін жеңіп алды және «Жылдың үздік тестілік крикетшісі» атанды. 2009 жылғы өнері үшін ол ICC World Test XI құрамына енді.

Капитандық

2007 жылдың 5 желтоқсанында «Австралия Крикет» Кларкты Перт қаласында Жаңа Зеландияға қарсы жалғыз Т20 матчына Австралия құрамасының капитаны етіп тағайындады, бұл Понтинг пен Хейденді тынықтыру туралы шешімге байланысты болды. Майкл Кларктың капитан ретіндегі көрсеткіштері: Матчтар Жеңіс Жеңіліс Тең Ойын Нәтижесі Жеңіс % Тест 47 24 16 7 0 51.06% ОДИ 74 50 21 3 6 75.68% Т20И 18 12 4 - 1 66.67% 2009 жылдың қазан айында Кларк Австралияның T20 құрамасының капитаны болып тағайындалды, Рики Понтинг T20 халықаралық крикетінен карьерасын ұзарту үшін зейнетке шықты. 2011 жылдың қаңтар айында Кларк 2010–11 жылғы «Пепел» сериясының бесінші тестісінде жарақат алған Рики Понтингтің орнына тұрақты капитан болып тағайындалды. 2011 жылдың 7 қаңтарында ол ойынның ұзақ форматтарына назар аудару үшін T20 халықаралық крикетінен зейнетке шыққандығын жариялады. Понтинг 2011 жылғы Әлем чемпионатынан кейін Австралияның Тест және бір күндік құрамаларының капитанынан бас тартқанда, Кларк екі рөлде де оның орнына тағайындалды. Кейптаунда Оңтүстік Африкаға қарсы 151 ұпай жинаған ойыны 2011 жылғы жылдың үздік тестілік соққысы деп ESPNcricinfo сайты атады. 2012 жылдың қаңтар айында Үндістанға қарсы Австралияның үйдегі екінші тестісінде және капитандыққа келгеннен бері бірнеше тестілік жүздіктер соққаннан кейін Кларк 2003 жылы Мэтью Хейденнен кейін үш жүздік соққан алғашқы австралиялық ойыншы болды. Ол Рики Понтингпен (134) 288 ұпайлық серіктестік жасады, содан кейін Майкл Хассимен (150*) 334 ұпай қосты, 37/3 есебімен бастаған ойынын 329* ұпайда аяқтады. Бұл матч Үндістанға қарсы Сиднейдегі Крикет алаңында өткізілген 100-ші Тест болды. Кларктың соққан ұпайлары Австралия-Үндістан Тест матчтарындағы ең жоғары көрсеткіш (В. В. С. Лаксманның 2000/01 маусымдағы 281 ұпайынан асып түседі) және алаңдағы ең жоғары көрсеткіш болды. Ағылшын Рег «Тип» Фостердің 1903/04 маусымдағы 287 ұпайынан асып, бұл рекорд бір ғасырдан астам уақыт бойы сақталды. Кларк Австралияны 4:0 есебімен жеңіске жеткізді және 125.20 орташа есеппен 626 ұпай жинап, серияның үздік ойыншысы атанды. Оның соққысы ESPNcricinfo сайты бойынша жылдың үздік тестілік соққысының бірі деп танылды. Сиднейдегі үш жүздігіне Аделаидадағы төртінші тестің бірінші иннингіндегі екі жүздігін (210) қосты. Понтингпен (221 ұпай) жасаған 386 ұпайлық серіктестігі Австралияның тестілік тарихында төртінші орында тұр. 2012 жылғы Франк Уоррелл кубогынан кейін Иан Чаппелл Кларктың «батыл және агрессивті капитандыққа лайықты беделге ие болғанын» айтты. Оның ойынға деген көзқарасының негізі – ойынның басынан бастап жеңіске жетуге тырысу. Бұл барлық халықаралық капитанның мақсаты болуы керек, бірақ өкінішке орай, олай емес». 2012 жылдың 22 қарашасында Кларк Аделаида оваласында Оңтүстік Африкаға қарсы екі жүздік соқты. 2013 жылғы «Пепел» сериясына үш апта қалғанда, Кларк іріктеуші рөлінен бас тартуды сұрады, бұл жаттықтырушы Микки Артурдың жұмыстан босатылуымен және оның орнына Даррен Леманның тағайындалуымен бірге болды. 2013 жылы Англиядағы «Пепел» сериясында жеңілгеннен кейін, Кларк Австралияны 2013–14 жылғы «Пепел» сериясында 5:0 есебімен жеңіске жеткізді. Кейін Австралия 4 жыл 9 айдан кейін (2009 жылдың тамызынан 2014 жылдың сәуіріне дейін) Оңтүстік Африкадан №1 Тест рейтингін қайтарып алды, Австралия 2014 жылы Оңтүстік Африкаға сапарлаған кезде 3 матчтық Тест сериясында 2:1 есебімен жеңіске жетті. Оның басшылығымен Австралия 109 жылдағы ең төменгі Тест көрсеткішін (47 all out) және Тест крикеті тарихындағы ең қысқа бірінші иннингті (18.3 овер, 60 all out) көрсетті, сондай-ақ Тест тарихында Үндістанға қарсы ең нашар сериялық жеңіліске ұшырады, бұл сонымен қатар Австралия үшін 1969 жылдан бері кез-келген командаға қарсы 4:0 есебімен жеңіліске ұшырады. Оның капитандығын бірнеше командаластары сынға алды. Митчелл Джонсон командалық атмосфераны «улы» деп сипаттады, ал Майкл Хасси киім ауыстыру бөлмесіндегі жағдайдың стрессті және шиеленісті болғанын айтты. Джон Бьюкенен, Эндрю Саймондс, Мэтью Хейден және Саймон Катич сияқты бірнеше бұрынғы ойыншылар оның капитандығына қарсы болды. Катич, бұрынғы команданың тұрақты ойыншысы, Кларктың өзі капитан болғаннан кейін оның карьерасын аяқтағанын айтты, бұл бірнеше жыл бұрынғы матчтан кейін болған оқиғаға кек алу үшін жасалған, онда Катич Кларктың тамағынан ұстаған.

Карьерасының соңғы жылдары

Кларк 2014 жылдың 14 қарашасында тізесіне жарақат алды, бұл оның 2014–15 жылғы «Border–Gavaskar Trophy» турнирінің басында ойнау мүмкіндігіне күмән тудырды. Турнир 27 қарашада Филипп Хьюздің қазасынан кейін қайта кестеленді, ал Кларк Аделаида Овалындағы бірінші сынақ матчына қатысуға үлкерді, онда Хьюз Австралияның 13-ші ойыншысы ретінде танылды. Матчтың бірінші күні Кларк 60 ұпай жинағаннан кейін арқасына жарақат алды (оның нашарлаған арқа ауруының қайталануы). Ол ойыннан жарақаттанып шығып, бірақ келесі күні қайтадан ойнады. Жарақатының салдарынан Кларк әдеттегі стилінде ойнай алмады және білегімен ойнауға көбірек назар аударды. Ол ғасырлық соққы жасады, 128 ұпаймен ойынын аяқтады. Бұл оның мансабындағы соңғы ғасырлық соққысы болды. Кларк Жаңа Зеландияға қарсы финалда жарқын өнер көрсетті, 72 доптан 74 ұпай жинап, Австралияның бесінші әлем чемпионатында жеңіске жеткеніне көмектесті. Жеңіске жету үшін 9 ұпай қажет болған кезде ол қақпадан шығарылды. Кларк 2015 жылғы Крикет әлем чемпионаты аяқталғаннан кейін бір күндік крикеттен зейнеткерлікке шығатынын жариялады. Кларк 244 бір күндік матчта ойнап, 8 ғасырлық және 58 жартылай ғасырлық соққымен 44.42 орташа есеппен 7907 ұпай жинады. Ол 73 матчта елдік құрамасын жетектеді, оның 49-ында Австралия жеңіске жетті. Кларк 2015 жылғы «Ashes» сериясында Австралия құрамасын соңғы рет капитандыққа ие болды. Ол серияда нашар ойнады, бірде-бір иннингте 50 ұпайдан аспады. Австралия төртінші сынақ матчынан кейін серияны ұтырды. Матчтан кейін Кларк серия соңында халықаралық крикеттен зейнеткерлікке шығатынын мәлімдеді. 2013 жылы Кларк Австралияның Twenty20 Big Bash League-інің «Sydney Thunder» командасының капитаны болып тағайындалды; алайда, жарақаттар мен халықаралық командалық міндеттемелерге байланысты ол «Thunder» үшін ешқандай матч өткізбеді.

Құрметтер

Кларк Австралия крикетіндегі ең беделді жеке жүлде саналатын Аллан Бордер медалін төрт рет жеңіп алды: 2005, 2009 (Рики Понтингпен бірге), 2012 және 2013 жылдары. Осы медальді одан бұрын тек Понтинг ғана осынша рет жеңген. Сондай-ақ, ол 2009, 2012, 2013 және 2014 жылдары CA-ның Аллан Бордер медалі салтанатында «Жылдың үздік тестілік ойыншысы» атанды. Ол Сер Гарфилд Соберс трофисін жеңіп алып, 2013 жылдың үздік крикетшісі және 2013 жылдың үздік тестілік крикетшісі атағын иеленді. 2010 жылы «Wisden Cricketers' Almanack» журналында «Жылдың үздік крикетшісі» деп танылды. 2013 жылы «Wisden Cricketers' Almanack» журналында 2012 жылдың ең үздік крикетшісі атанды. 2012 жылғы өнер көрсеткендері үшін ол ICC-нің World Test XI және ODI XI құрамаларының капитаны болып тағайындалды. 2013 жылы ICC-нің World Test XI құрамына енді. Ол сондай-ақ ESPNcricinfo 2012 және 2013 жылдардың үздік тестілік XI құрамасына іріктеліп алынды. 2020 жылдың маусым айында Кларк, «ұлттық және халықаралық деңгейдегі ойыншы ретінде крикетке қосқан үлесі, көшбасшылық рөлдері және қоғамдық қызметі үшін» Королеваның туған күні құрметіне Австралия орденінің офицері атанды. Үш айдан кейін ол Крикет NSW-нің өмірлік мүшесі болып қабылданды.

Медиа мансабы

2016 және 2018 жылдар аралығында Кларк Nine's Wide World of Sports телеарнасы үшін крикеттен комментарийлер берді. 2020 жылы Кларк Big Sports Breakfast радио бағдарламасын бірге жүргізуші болды.