Арash Мирасмаили: Палестинаны қолдағандықтан Олимпиададан шеттетілген дзюдошы

Кіріспе

Араш Мирасмаили (آرش میراسماعیلی, 1981 жылдың 3 наурызында туған) – ирандық дзюдошы. Қазір Иран дзюдо федерациясының президенті қызметін атқарады.

Дзюдодан әлем чемпионаты

Ол дзюдодан екі рет әлем чемпионатында алтын медаль жеңіп алды, біріншісі 2001 жылы Германияның Мюнхен қаласында, екіншісі 2003 жылы Жапонияның Осака қаласында. Сондай-ақ, ол 2005 жылы Мысырдың Каир қаласында өткен әлем чемпионатында және 2007 жылы Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында өткен әлем чемпионатында қола медаль жеңіп алды.

Афина Олимпиада ойындары; дау

Араш Мирезмаили 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында алтын медальға үміткер болды және ашылу салтанатында Иранның туын алып жүрді. Бірінші айналымда Израильдің дзюдошысы Эхуд Вакспен күш сынасатын Мирезмаили өзінің салмақ санатындағы рұқсат етілген лимиттен аса салмақ салғандықтан жарыстан шеттетілді. Оның салмағы 66 килограмнан екі килограммнан астам, шамамен төрт фунтқа көп болды. Мирезмаилидің ізраилдік қарсыласымен күреспеу үшін әдейі дисквалификациялануға тырысқаны айтылды, бұл оның сөздерінен де көрінді: «Мен бірнеше ай бойы жаттығулар жасап, жақсы формада болсам да, Палестина халқының қайғысына ортақтасып, ізраилдік қарсыласыммен күресуден бас тарттым және мүлдем өкінуім жоқ». Дзюдо мамандары екі мәрте әлем чемпионы болған тәжірибелі спортшының мұндай қарапайым қателікке жол беруіне күмән келтірді. Дзюдо спортында Мирезмаилидің бұл әрекетіне ұқсас жағдайлар бұрын да болған. 2001 жылғы дзюдодан әлем чемпионатында ирандық Махед Малекмохаммади ізраилдік дзюдошы Йоэль Развозовпен кездесуден бас тартқан еді. Сол сияқты, ирандық дзюдошы Масуд Хажи Ахунзаде ізраилдік жеңіл салмақтағы Zvi Shafran-ға қарсы жекпе-жектен бас тарды. Ирандық шенеуніктер мен саясаткерлердің пікірлері осы түсінікті қолдады. Иранның мемлекеттік ақпарат агенттігі ИРНА Иран президенті Мохаммад Хатаминің «Мирезмаилидің әрекеті Иран тарихындағы даңққа толы оқиғалардың бірі болып жазылады» және ұлт оны «2004 жылғы Олимпиада ойындарының чемпионы» деп санайтынын цитаталады. Иран Олимпиадалық құрамасының төрағасы Насролла Саджади «Шарг» газетіне берген сұхбатында, үкімет спортшының бұл әрекеті үшін 115 мың доллар сыйлық беруі керек екенін айтты, өйткені осы сома алтын медаль жеңіп алған спортшыларға беріледі. Тегеранның сол кездегі мэрі және бұрынғы президент Махмуд Ахмадинежад Мирезмаили «алтын медаль жеңбесе де, бас тартуымен мәңгілік құрметке ие болды» деді. Иран парламентінің спикері Ғұлам Әли Хадад Адель Мирезмаилиді құттықтап, оның жарысқа қатысудан бас тартуын «батыл шешім» деп атады және «Палестинаны қолдағандықтан дисквалификацияға ұшырауыңыз мұсылмандардың жүрегіндегі беделіңізді арттырады» деді. Вакс: «Менің ойымша, олардың (Иранның) бізді мойындамауға құқығы жоқ. Израиль демократиялық мемлекет, ал Иран – емес. Бірақ спорт саясатпен байланысты. Бәлкім, келесі Олимпиада жақсы болар». 2004 жылдың 18 тамызында Халықаралық дзюдо федерациясы (IJF), Мирезмаилидің Вакспен күреспеу үшін салмағын әдейі жоғалтқанын тексеру үшін комиссия құрды. Иранның дзюдо федерациясының президенті қатысқан тыңдаудан кейін комиссия Мирезмаилидің жарысқа қатыспауға алдын ала ниеті болмағанын және «ол бұл туралы ешқандай мәлімдеме жасамағанын» мәлімдеді. IJF мәлімдемесіне сәйкес, Мирезмаилидің салмағы артық болғаны ғана мәселе болып қалды және федерацияның артық салмақпен күрескен спортшыларды жазалайтын ережесі болмағандықтан, оған ешқандай шара қолданбауға шешім қабылданды.

Arash Miresmaili was the favorite for the gold medal in the 2004 Summer Olympics, where he was the flag bearer for Iran at the opening ceremonies. Slated to fight Israeli judoka competitor Ehud Vaks in the first round, Miresmaili was disqualified from competing because he was above the permissible weight limit for his class. He was more than two kilos four pounds over the 66 kilogram weight limit. It was claimed that Miresmaili deliberately set out to be disqualified, rather than compete against an Israeli, which was understood from Miresmaili's comments: "Although I have trained for months and was in good shape I refused to fight my Israeli opponent to sympathize with the suffering of the people of Palestine and I do not feel upset at all." Judo officials questioned how such an experienced two time world champion competitor could have made such a basic error. There was precedent for Miresmaeili's actions in the sport of judo. At the 2001 World Judo Championships, Iranian Mahed Malekmohammdi refused to face Israeli judoka Yoel Razvozov. Similarly, Iranian judoka Masoud Haji Akhoundzade pulled out of a bout against Israeli lightweight Zvi Shafran. Comments from Iranian officials and politicians supported this understanding. The Iranian state news agency IRNA quoted then Iranian President Mohammad Khatami as saying that Miresmaeili's actions would be "recorded in the history of Iranian glories" and that the nation considered him to be "the champion of the 2004 Olympic Games." Iranian Olympic team chairman Nassrollah Sajadi told the Shargh newspaper that the government should give the athlete $115,000 for his action, the amount the Iranian government awards gold medal winning athletes. Then mayor of Tehran and former president Mahmoud Ahmadinejad said that though Miresmaeili "did not get a gold medal, he earned eternal honor by his refusal". Gholam Ali Haddad Adel, the speaker of Iran's parliament, congratulated Miresmaeili, calling his refusal to compete a "brave decision," and saying that "Your disqualification because of supporting Palestine would promote your position in the heart of Muslims." Vaks said, "I don't think they (Iran) have the right not to acknowledge us. Israel is a democracy, and Iran isn't. But sport is linked to politics Maybe the next Olympics will be better." On August 18, 2004, the International Judo Federation (IJF), which had set up a commission to investigate whether Miresmaeili deliberately missed weight so he would not have to face Vaks, concluded he had no intention to avoid competing against an Israeli. After a hearing which included the president of Iran's judo federation, the commission concluded that Miresmaeili said he had no pre planned intentions for not competing and that "he made no statement of any sort to any press," according to an IJF statement. The only issue that remained was that Miresmaeili was overweight on the weigh in day, the IJF said, and as it has no rule for penalizing overweight athletes, it decided not to take any action against him.

Иранның дзюдо федерациясына қатысуға рұқсат берілмеді

2009 жылдың жазында, даулы Иран президенттік сайлаулары алдында, Миресмаили Махмуд Ахмадинежадтың қарсыластарының бірі – Мохсен Резаидің кандидатурасын қолдады. Резаи Миресмаилиді спорт комитетінің сайлауалды штабының басшысы етіп тағайындады. Тағайындалғаннан кейін өткен баспасөз мәслихатында Миресмаили Резаи президент болып сайланса, білімі мен қабілеттеріне емес, саяси мақсаттармен тағайындалған ирандық спорт қызметкерлеріне орын болмайтынын мәлімдеді. Оның Резаиді қолдауы және айтқан сөздері Иран Спорт федерациясындағы және басқа да жерлерде Махмуд Ахмадинежадты қолдаған консерваторларға ұнамады. Бұл сондай-ақ, Иран Спорт федерациясының бұрынғы төрағасы Мұхаммед Әлиабәдидің күрт сынға ұшырауына себеп болды. Осыдан кейін Миресмаилиді жазалау және ықпалынан шығару үшін жасалған әрекеттер 2009 жылдың 2 қаңтарында өткен Иранның дзюдо федерациясының сайлау жиналысына қатысуына тыйым салуға дейін барды. Миресмаили шараға қатысуға тырысты, бірақ күзетшілер оған рұқсат бермеді. Бұл оны қатты ашуландырып, сол күні баспасөз мәслихатын өткізді, онда ол Иран спортына өте қатты өкініш білдіріп, ирандық дзюдодан ресми түрде бас тартатынын, бірақ дзюдоға деген махаббатын ешкім өлтіре алмайтынын айтты.

Иран дзюдо федерациясының президенті ретінде

2019 жылы Миресмаили 43 дауыстан 32-сін алып, төрт жылдық мерзімге Иран дзюдо федерациясының президенті болып сайланды.