Кіріспе
Дзюдоги (柔道着 немесе 柔道衣), сондай-ақ кейкоги немесе доги деп аталады, – дзюдо жаттығулары мен жарыстарында қолданылатын дәстүрлі форманың ресми жапонша атауы. Дзюдоги каратэгиге (空手着 немесе 空手衣, каратэ киімі) ұқсас, себебі олардың тамыры ортақ. Жигоро Кано 20-шы ғасырдың басында кимоно мен басқа жапондық киімдерден бастапқы дзюдогиді жасады, сондықтан дзюдоги – заманауи жекпе-жек өнері үшін жасалған алғашқы жаттығу формасы болды. Уақыт өте келе, жеңдер мен шалбар ұзартылды, материал мен кесімі өзгерді, дәстүрлі ақ емес мақта қазір ақ түске боялды, ал көк дзюдоги қолжетімді болды; алайда, форма әлі де 100 жыл бұрынғысына өте жақын. Кейіннен, каратэ сияқты басқа жекпе-жек өнерлері де дзюдода қолданылатын жаттығу формасының стилін қабылдады. Дзюдоги әдетте әртүрлі маталардан тігілген үш бөліктен тұрады: өте ауыр күртеше (уаги), жеңіл матадан тігілген шалбар (шитабаки немесе зубон) және мақтадан жасалған белбеу (оби). Уаги кимононың қысқа нұсқаларына ұқсас болғанымен, ол әрқашан ауыр мақтадан немесе мақта қоспасынан тігіледі. Ең арзан және жеңіл уагилерден басқасы, мақтаға ұқсас, бірақ терри матадан гөрі тығыз тоқылған матадан жасалады. Қымбат жарысқа арналған және қолмен тігілген дзюдогилер дайын болғанда бірнеше килограмм салмаққа жетеді. Дзюдоның ерекшеліктеріне байланысты, олар көбінесе берік болуы үшін күшті тігістермен және екі қабатты тізелік күшейткіштермен жасалады. Обидің әртүрлі түстері дзюдодағы әртүрлі дәрежелерді көрсетеді. Жарыста дзюдогидің өлшемдері мен кесімі IJF ережелерімен қатаң анықталады (төменде қараңыз). Бұл ережелер жең мен шалбардың ұзындығын, сондай-ақ киімнің бекітілуін анықтайды; жарыста төреші бәсекелестің артықшылық алуға мүмкіндік беретін дұрыс келмейтін дзюдоги кигені үшін дисквалификациялай алады. Сонымен қатар, әртүрлі ұйымдар мен іс-шаралар коммерциялық және командалық/ұлттық таңбаларды, сондай-ақ бәсекелестердің есімдерін бекіту сияқты мәселелерді қадағалайды. Барлық жарысқа арналған дзюдогилер таза болуы керек және тесіктер, жыртықтар немесе тым тозу болмауы керек. Ресми ұлттық немесе халықаралық жарыстарда тек ақ немесе көк дзюдогиге рұқсат етіледі. Бәсекелестер екі түстің де болуын міндетті түрде қамтамасыз етуі керек, өйткені әр жекпе-жекте бір бәсекелес көк дзюдоги киеді, ал екіншісі – ақ. Көптеген дзюдо секциялары студенттерге кез келген түсті киюге рұқсат береді, бірақ ақ түс дәстүрлі түрде қабылданады және дзюдо мен жапон мәдениетінің дәстүрлеріне жақсы сәйкес келеді. Қызыл және қара сияқты сирек кездесетін түстерді ресми емес немесе арнайы жағдайларда кездестіруге болады. Дзюдогидің сол жақ жағы оң жағынан кесіліп тігілуі керек.
Judogi (柔道着 or 柔道衣), also called keikogi or dogi, is the formal Japanese name for the traditional uniform used for Judo practice and competition. A judogi is somewhat similar to a karategi (空手着 or 空手衣, Karate uniform) as it shares a common origin. Jigoro Kano derived the original Judogi from the kimono and other Japanese garments around the turn of the 20th century, and, as such, the Judogi was the first modern martial arts training uniform. Over the years, the sleeves and pants have been lengthened, the material and fit have changed, the traditional unbleached cotton is now a bleached white, and blue Judogi has become available; nevertheless, the uniform is still very close to that used 100 years ago. Other martial arts, notably Karate, later adopted the style of training uniform that is used in Judo. A judogi comprises three parts that are usually cut from different fabrics: a very heavy jacket (uwagi), lighter canvas pants (shitabaki or zubon), and a cotton belt (obi). Though similar to the shorter styles of kimono, an uwagi will invariably be made from heavy weight cotton or cotton blend. All but the cheapest and lightest uwagi are cut from woven cotton, similar to, but much more tightly woven than terrycloth. More expensive competition and hand made judogi will often weigh several kilograms when finished. Due to the nature of judo practice, they commonly have heavier stitching and double layered knee patches to provide durability. The obi's different colors denote the different ranks in judo. In competition, judogi sizes and fit are strictly defined by the IJF rules of judo (see below). These rules define sleeve and pant length as well as the looseness of the fit; in competition, the referee can disqualify a competitor for wearing an ill fitting judogi that may be used for advantage. In addition, various organizations and events oversee such matters as the attachment of commercial and team/national patches and competitors' names. All competitive judogi must be clean and free of holes, tears, or excessive wear. In official national or international competition only white or blue judogi are allowed. Competitors must have available both colors because one contestant in each match is designated to wear a blue gi while the other wears a white gi. Most judo classes will permit students to wear either color, although white is the traditional color that is often preferred and white fits in better with the traditions of judo and Japanese culture. Less common colors, including red and black, can be found in less formal or specialized situations. The left side of the gi must cross over the right one.
Жүдоги салмақтары
Джудогилер көптеген қалыңдықтарда сатылады, оларды жалпы екі классқа бөлуге болады: бір тоқыма және екі тоқыма. Бір тоқымадан жасалған джудогилер жұқарақ және жеңілірек болады (жоғарғы жакет матасының салмағы әдетте 300–550 г/м2). Жұқа джудогилер аз төзімді, бірақ кейбір дзюдошылар оларды ұзақ жаттығулар үшін қолайлы көреді, себебі олардың артық қызуға себеп болу ықтималдығы аз. Екі тоқымадан жасалған джудогилер қалыңдау және ауыр (матаның салмағы әдетте 650–1050 г/м2). Оларды ұстау бір тоқымадан жасалған киімге қарағанда қиын, бұл бәсекеде артықшылық деп есептеледі. Екі тоқымадан жасалған киімдер аз қысқарады және жоғары сапалы киімдер көбінесе толық қысқартылған күйде сатылады, киімнің өлшемін салыстырғанда бұл туралы білу маңызды. Екі тоқымадан жасалған киімдер жалпы алғанда, бірдей сападағы бір тоқымадан жасалған киімдерге қарағанда едәуір қымбат тұрады. Шалбарды жеке түрде бір немесе екі тоқыма деп жіктеуге болмайды, себебі бұл атау тек жакеттің жоғарғы бөлігіне қолданылатын тоқу стилін білдіреді. Дегенмен, екі тоқымадан жасалған жакетпен бірге сатылатын шалбарлар, матаның беріктігі немесе үлкен нығайтылған бөліктерінің арқасында әдеттегіден ауыр болады. Жарысқа арналған екі тоқымадан жасалған жакеттерде әдетте жакеттің артқы жағында екі мата жартысын біріктіретін көзге түсетін тігіс болады. 1990-жылдардың соңында кейбір өндірушілер бұл жабысатын бөлікті өте кең етіп жасады, нәтижесінде арқаның үлкен бөлігі үшін матаның қалыңдығы екі есеге артты. Бұл қарсыластың ұстауына кедергі келтірді, бұл 2005 жылы Халықаралық дзюдо федерациясының халықаралық жарыстарда артқы тігіс аймағы 3 см-ден (бір дюймнен сәл артық) үлкен джудогилерді пайдалануға тыйым салуына әкеп соқты. Ұлттық ережелерге байланысты жергілікті жарыстарда кеңірек үлгілерге рұқсат етуі мүмкін. Бір тоқымадан жасалған жакеттерде әдетте артқы тігіс болмайды немесе тек екі мата бөлігін біріктіретін, тұтқаларға кедергі келтірмейтін тар тігіс болады.