Кіріспе

Химиялық қосылыс

chembox
| Verifiedfields = өзгертілген
| Watchedfields = өзгертілген
| verifiedrevid = 477001450
| Name = Sodium benzoate
| ImageFile = Sodium Benzoate V.1.svg
| ImageSize = 100px
| ImageName = Натрий бензоаты
| ImageCaption = Скелеттік формула
| ImageFile1 = Sodium benzoate substance.jpg
| ImageName1 = Натрий бензоатының ұнтағы
| ImageFile2 = Sodium benzoate xtal rod micelle b 3D bs 17.png
| ImageCaption2 = Шар және таяқша модель кристалл құрылымының бір бөлігі
| ImageFile3 = Sodium benzoate xtal rod micelle packing 3D bs 17.png
| ImageCaption3 = Шар және таяқша модель кристалл құрылымындағы жиынтық
| PIN = Sodium benzoate
| OtherNames =
|Section1=
|Section2=Chembox Properties
| Na=1 | C=7 | H=5 | O=2
| Appearance = ақ немесе түссіз кристалдық ұнтақ
| Odor = иіссіз
| Density = 1.497 г/см³
| MeltingPtC = 410
| BoilingPt =
| Solubility = 62.65 г/100 мл (0 °C) 62.84 г/100 мл (15 °C) 62.87 г/100 мл (30 °C) 74.2 г/100 мл (100 °C)
| Solubility1 = 8.22 г/100 г (15 °C) 7.55 г/100 г (66.2 °C)
| GHSSignalWord = Ескерту
| HPhrases = Толуолдың өксігенмен жартылай тотығуы арқылы өндіріледі.

Табиғи пайда болуы

Көптеген тағамдар бензой қышқылының, оның тұздарының және эфирлерінің табиғи көздері болып табылады. Жемістер мен көкөністер, әсіресе, жусанжеміш (краснолистовая клюква) және көгілдір жеміш (черника) сияқты жидектер бай көздері болуы мүмкін. Басқа көздерге теңіз өнімдері, мысалы, шағын қабыршақтылар (креветкалар) және сүт өнімдері жатады.

Консервант ретінде

Натрий бензоаты тағамдық консервант ретінде қолданылуы мүмкін. Ол көбінесе қышқыл тағамдарда, мысалы, салатқа арналған қосымшаларда (мысалы, сірке қышқылы), газдалған сусындарда (көмірқышқыл газы), джемдерде және жеміс шырындарында (лимон қышқылы), тұздалған өнімдерде (сірке қышқылы), дәмдеуіштерде және мұздатылған йогуртқа қосылатын үстемелерде қолданылады. Сондай-ақ, ол дәрі-дәрмектер мен косметикада консервант ретінде де пайдаланылады. Мұндай жағдайларда ол бензой қышқылына (E210) айналады, ол бактерияға және саңырауқұлаққа қарсы әсер етеді. Бензой қышқылының суда нашар ерігіштігіне байланысты, оны тікелей қолданбайды. АҚШ-та FDA тағамдық консервант ретінде оның мөлшерін салмағы бойынша 0,1%-ға дейін шектейді. Американдық мал азығын бақылау жөніндегі ұйымға сәйкес, натрий бензоаты 0,1%-ға дейін мал азығына қосымша ретінде рұқсат етіледі. Ұлыбританияда көптеген газдалған сусындарда натрий бензоатының орнына калий сорбаты қолданылады. 19 ғасырда Харви Уайли натрий бензоатын тағамдық ингредиент ретінде АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің құрамындағы "Уыт отрядымен" бірге зерттеді. Бұл 1906 жылғы Таза тағам және дәрі-дәрмек туралы заңға әкелді, ол АҚШ-тағы тағам өнімдерін реттеу тарихындағы маңызды оқиға болды.

Фармацевтикалық өнімдер

Натрий бензоаты аминқышқылдарын байланыстыру қабілетіне байланысты зәркерлік циклының бұзылуларын емдеу үшін қолданылады. Бұл осы аминқышқылдардың шығарылуына және аммиак деңгейінің төмендеуіне алып келеді. Жақындағы зерттеулер натрий бензоатының шизофренияны емдеуге қосымша терапия ретінде (1 грамм/күн) пайдалы болуы мүмкін екенін көрсетті. Жалпы Оң және Теріс Синдромдар Шкаласының көрсеткіштері плацебоға қарағанда 21%-ға төмендеді. Натрий бензоаты фенилбутиратпен бірге гипераммонемияны емдеу үшін қолданылады. Натрий бензоаты кофеинмен бірге, дұрылданудан кейінгі бас ауруын, есірткінің шамадан көп дозасынан туындаған тыныс депрессиясын және тамырлық бас ауруды емдеу үшін ерготаминмен қолданылады.

Басқа қолданыстар

Натрий бензоаты, сонымен қатар, фейерверктерде сызықтарды шығаратын ұнтақ – «сиырлау» қоспасында отын ретінде де қолданылады, ол түтікшеге сығылып, тұтандырылғанда сызылатын дыбыс береді.

Тамақтарды сақтау механизмі

Механизм бензой қышқылының жасушаға сіңірілуімен басталады. Егер жасуша ішіндегі pH 5 немесе одан төмен түсетін болса, фосфофруктокиназа арқылы жүзеге асатын глюкозаның анаэробты айналымы күрт төмендейді, бұл тағамның бұзылуына себеп болатын микроорганизмдердің өсуін және тіршілігін тежейді.

Денсаулық және қауіпсіздік

АҚШ-та натрий бензоаты Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы тарапынан жалпыға бірдей қауіпсіз (GRAS) деп танылады. Химиялық қауіпсіздік жөніндегі халықаралық бағдарлама адамдарда тәулігіне 647–825 мг/кг дене салмағынан берілген дозаларда қолайсыз әсерлерді анықтамады. Мысықтардың бензой қышқылы мен оның тұздарына төзімділігі егеуқұйрықтар мен тышқандарға қарағанда айтарлықтай төмен. Адам организмі натрий бензоатын глицинмен біріктіріп, гиппур қышқылын жылдам шығарып тастайды, ол глицин N-ацилтрансферазасы арқылы гиппур қышқылына айналады.

Бензолмен араласқан сусындар мен қымыз сортында

Аскорбин қышқылымен (С витамині, Е300) бірге натрий бензоаты мен калий бензоаты бензол түзе алады. 2006 жылы Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы АҚШ-та сатылатын, құрамында аскорбин қышқылы және бензоат бар 100 сусынды тексерді. Төрт сусынның бензол деңгейі, Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің ауыз суға белгілеген 5 ппб максималды шекті деңгейден асып кетті. Шектен жоғары нәтиже көрсеткен сусынның көпшілігі қайта формулировкаланып, кейін қауіпсіздік шегінен төмен нәтиже берді. Сондықтан, сусынға қатысты айтылған мәселе, натрий бензоаты бар Texas Pete сияқты бұрыш соустарына да қатысты.