Тана-Тораджа – Индонезияның Оң Сулавеси провинциясының әкімшілік аймағы. Тораджа халқының мәдени орталығы, халық саны, ауданы және әкімшілік бөлінуі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Индонезия Регентшілігі
Regency of Indonesia
Тана Тораха (Тораха тілінде "Тораха жері") – Индонезияның Оңтүстік Сулавеси провинциясының теңізге шығу жолы жоқ регентшілігі (кабупатен), және Тораха этносының мекені. Оның ауданы құрайды, ал 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 221,081 адамды, 2020 жылғы халық санауы бойынша 280,794 адамды құрады. 2022 жылдың ортасындағы ресми бағалау бойынша 291,046 адам (оның ішінде 150,655 ер адам және 140,391 әйел адам) болды, бірақ 2023 жылдың ортасындағы ресми көрсеткіш 257,901 адамды (оның ішінде 132,284 ер адам және 125,617 әйел адам) құрады. Жергілікті биліктің орталығы Макале қаласында орналасқан, ал Тораха мәдениетінің дәстүрлі орталығы – Рантепао. Бұрын Тана Тораха ауданы үлкен аумақты қамтыды, бірақ 24 маусым 2008 жылы ол екі регентшілікке бөлінді: Тана Тораха, астанасы Макале және Тораха Утара (Солтүстік Тораха), астанасы Рантепао. Тана Тораханың шекарасы 1909 жылы Голландтық Оңтүстік Үндістан үкіметімен белгіленді. 1926 жылы Тана Тораха Бугис мемлекеті Лувудың әкімшілігіне бағынды. Регенттік мәртебесі 8 қазан 1946 жылы Голландтар берген соңғы мәртебе болды. 1984 жылдан бері Тана Тораха Индонезияның Туризм министрлігі тарапынан Балиден кейінгі екінші танымал туристік орын деп танылды. Осыдан кейін жүздеген мың шетелдік туристер осы регентшілікке келді. Сонымен қатар, көптеген батыс антропологтары Тораха жергілікті мәдениетін және Тораха халқын зерттеу үшін Тана Торахаға келді.
Tana Toraja ( 'Toraja Land' in Toraja language) is a landlocked regency (kabupaten) of South Sulawesi Province of Indonesia, and home to the Toraja ethnic group. It covers an area of and had a population of 221,081 at the 2010 census and 280,794 at the 2020 census; the official estimate as at mid 2022 was 291,046 (comprising 150,655 males and 140,391 females), but the official figure for mid 2023 was a much reduced total of 257,901 (comprising 132,284 males and 125,617 females). The local government seat is in the town of Makale, while the traditional center of Toraja culture is in Rantepao. Formerly, the Tana Toraja area covered a larger area, but on 24 June 2008 this was divided into two regencies, consisting of Tana Toraja with its capital at Makale and Toraja Utara (North Toraja) with its capital at Rantepao. The Tana Toraja boundary was determined by the Dutch East Indies government in 1909. In 1926, Tana Toraja was under the administration of the Bugis state, Luwu. The regentschap (or regency) status was given on 8 October 1946, the last regency given by the Dutch. Since 1984, Tana Toraja has been named as the second tourist destination after Bali by the Ministry of Tourism, Indonesia. Since then, hundreds of thousands of foreign visitors have visited this regency. In addition, numerous Western anthropologists have come to Tana Toraja to study the indigenous culture and people of Toraja.
Тарих
Торажадағы үкімет Голландиялық Шығыс Үндістан үкіметі кезінде құрыла бастады. 1957 жылғы 3 тамыздағы Төтенше жағдай туралы №3 заңға сәйкес, 1957 жылғы 31 тамызда Лакитта есімді аймақтық басшының бірінші регентімен ашылған Тана Торажаның ІІ деңгейлі ауданы құрылды. Оңтүстік Сулавеси облысының бірінші деңгейлі әкімі 1998 жылғы 14 желтоқсандағы №954/XI/1998 қаулысымен Тана Тоража ауданы 9 нақты аудан, 6 аудандық өкілдік, 22 аудан және 63 ауылдан тұратынын бекітті. Содан кейін 1999 жылғы 22 қазандағы №22/1999 «Жергілікті басқару туралы» заң шығарылды және 2000 жылғы 29 желтоқсандағы №18 облыстық ережемен 6 аудандық өкілдік нақты аудандарға айналдырылды, соның салдарынан аудандардың жалпы саны 15 нақты аудан, 22 аудан және 63 ауылға жетті.
The government in Toraja has been started since the government Dutch East Indies. Based on the Emergency Law No. 3 of 1957, the District Level II Tana Toraja was formed which was inaugurated on 31 August 1957 with the first Regent of the Regional Head named Lakitta. Decree of the Governor of the First Level Region of South Sulawesi Number 954/XI/1998 dated 14 December 1998, the district of Tana Toraja consisted of 9 definitive districts, 6 district representatives, 22 districts, and 63 villages. Then Law No. 22/1999 on Regional Government was issued, and followed up by issuing Regional Regulation No. 18 of 2000 dated 29 December 2000, 6 district representatives were changed to definitive districts, bringing the total number of districts to 15 definitive districts, 22 districts and 63 villages.
Әкімшілік округтер
Тана Тоража ауданы он тоғыз әкімшілік округтен (кекаматан) тұрады, олардың аумақтары мен халқы 2010 жылғы және 2020 жылғы халық санағы бойынша, сондай-ақ 2023 жылдың ортасы бойынша ресми бағалаулармен бірге төмендегі кестеде көрсетілген. Кестеде сонымен қатар аудандардың әкімшілік орталықтарының орналасқан жерлері, әр ауданның әкімшілік ауылдарының саны (барлығы 47 қалалық келурахан және 112 ауылдық деса) және пошта индексі де көрсетілген. Код Wilayah Аудан атауы (кекаматан) Ауданы (км²) 2010 жылғы халық саны 2020 жылғы халық саны 2023 жылдың ортасы бойынша халық санының бағасы Әкімшілік орталығы Ауылдар саны Пошта индексі 73.18.03 Бонггакараденг 205.69 6,688 8,023 6,990 Ратте Бутту 6 (a) 91872 73.18.09 Симбуанг 193.81 6,166 7,959 6,640 Симбуанг 6 (a) 91874 73.18.37 Рано 88.97 6,042 7,649 6,610 Румандан 5 91875 73.18.28 Маппак 165.16 5,509 7,018 5,840 Кондо Девата 6 (a) 91873 73.18.12 Менкендек 195.72 7,342 36,390 33,500 Ранте Калуа 17 (b) 91870 73.18.19 Гандангбату Силланан 108.07 19,238 23,049 21,190 Бентең Амбесо 12 (c) 91871 73.18.13 Сангалла 36.05 6,606 7,958 7,510 Булиан Массабу 5 (d) 91881 73.18.33 Сангалла Селатан (Оңтүстік Сангалла) 47.55 7,361 9,557 8,660 Ранте Аланг 5 (a) 91882 73.18.34 Сангалла Утара (Солтүстік Сангалла) 27.81 7,327 9,041 8,370 Томбанг 6 (d) 91883 73.18.05 Макале 39.54 33,631 38,814 36,310 Бомбангган 15 (e) 91811 91817 73.18.29 Макале Селатан (Оңтүстік Макале) 61.38 12,415 16,609 15,490 Тироманда 8 (f) 91815 73.18.27 Макале Утара (Солтүстік Макале) 25.94 11,799 14,602 13,350 Лион Тондокиринг 5 (g) 91812 91817 73.18.01 Салупутти 87.09 7,424 9,741 9,390 Паттан Улусалу 9 (a) 91864 73.18.02 Биттуанг 162.42 14,247 18,692 17,450 Биттуанг 15 (a) 91896 73.18.20 Рембон 133.77 18,219 24,662 22,650 Талион 13 (d) 91860 73.18.31 Масанда 134.07 6,278 8,495 7,950 Пондингао 8 91894 73.18.35 Малимбонг Балепе 210.37 8,923 10,517 9,610 Малимбонг 6 (a) 91861 73.18.11 Рантетайо 60.04 10,737 14,614 13,380 Паданг Иринг 6 (h) 91863 73.18.38 Курра 60.19 5,149 7,404 7,040 Ратте Курра 6 (a) 91862 Барлығы 2,043.62 221,081 280,794 257,901 Макале 159
Tana Toraja Regency comprises nineteen administrative Districts (Kecamatan), tabulated below with their areas and their populations at the 2010 census and the 2020 census, together with the official estimates as at mid 2023. The table also includes the locations of the administrative centres of the districts, the numbers of administrative villages within each district (totaling 47 urban kelurahan and 112 rural desa), and its post code. Kode Wilayah Name ofDistrict(kecamatan) Area in km2 Pop'ncensus2010 Pop'ncensus 2020 Pop'nestimate mid 2023Admincentre No. ofvillages Postcode 73.18.03 Bonggakaradeng 205.696,6688,0236,990Ratte Buttu6 (a) 91872 73.18.09 Simbuang 193.816,1667,9596,640Simbuang6 (a) 91874 73.18.37 Rano 88.976,0427,6496,610Rumandan591875 73.18.28 Mappak 165.165,5097,0185,840Kondo Dewata6 (a) 91873 73.18.12 Mengkendek 195.7227,34236,39033,500Rante Kalua17 (b) 91870 73.18.19 Gandangbatu Sillanan 108.0719,23823,04921,190Benteng Ambeso12 (c) 91871 73.18.13 Sangalla 36.056,6067,9587,510Bulian Massabu5 (d) 91881 73.18.33 Sangalla Selatan (South Sangalla)47.557,3619,5578,660Rante Alang5 (a) 91882 73.18.34 Sangalla Utara (North Sangalla)27.817,3279,0418,370Tombang6 (d) 91883 73.18.05 Makale 39.5433,63138,81436,310Bombangan15 (e) 91811 91817 73.18.29 Makale Selatan (South Makale)61.3812,41516,60915,490Tiromanda8 (f) 91815 73.18.27 Makale Utara (North Makale)25.9411,79914,60213,350Lion Tondokiring5 (g) 91812 91817 73.18.01 Saluputti 87.097,4249,7419,390Pattan Ulusalu9 (a) 91864 73.18.02 Bittuang 162.4214,24718,69217,450Bittuang15 (a) 91896 73.18.20 Rembon 133.7718,219 24,66222,650Talion13 (d) 91860 73.18.31 Masanda 134.076,2788,4957,950Pondingao891894 73.18.35 Malimbong Balepe 210.378,92310,5179,610Malimbong6 (a) 91861 73.18.11 Rantetayo 60.0410,73714,61413,380Padang Iring6 (h) 91863 73.18.38 Kurra 60.195,1497,4047,040Ratte Kurra6 (a) 91862 Totals 2,043.62221,081280,794257,901Makale159
Ескермелер: (a) бір келураханды қамтиды. (b) 4 келурахан мен 13 елді мекенді қамтиды. (c) 3 келурахан мен 9 елді мекеннен тұрады. (d) 2 келураханды қамтиды. (e) 14 келурахан мен бір елді мекенді қамтиды. (f) 4 келурахан мен 4 елді мекеннен тұрады. (g) барлығы 5 келурахан. (h) 3 келурахан мен 3 елді мекеннен тұрады.
Notes: (a) includes one kelurahan. (b) comprising 4 kelurahan and 13 desa. (c) comprising 3 kelurahan and 9 desa. (d) including 2 kelurahan. (e) comprising 14 kelurahan and one desa. (f) comprising 4 kelurahan and 4 desa. (g) all 5 are kelurahan. (h) comprising 3 kelurahan and 3 desa.
Ұлты
Тана Торахада тұратын түпкілікті тайпа – Тораха тайпасы. Тораха халқы – Индонезияның Оңтүстік Сулавеси провинциясының солтүстік бөлігіндегі таулы аймақта өмір сүретін тайпа. Тораха халқының саны шамамен 1 миллионға жуық деп есептеледі, олардың 500 мыңы Тана Тораха, Солтүстік Тораха және Мамаса аудандарында тұрады. Тораха халқының көп бөлігі христиан дінін ұстанады, ал кейбіреулері ислам дінін және Алук Тодоло деп аталатын анимистік сенімді ұстанады. Индонезия үкіметі бұл сенімді индуизм дінінің бір бөлігі деп мойындады. Тораха сөзінің өзі буги тілінен шыққан, яғни "to riaja" дегені "жоғары жерде өмір сүретін адамдар" деген мағынаны білдіреді. 1909 жылы голланд отаршылдық үкіметі осы тайпаны Тораха деп атады. Тораха тайпасы әйгілі жерлеу рәсімдерімен, Тонгконан дәстүрлі үйлерімен және Торахаға тән әртүрлі ағаш ою-өрнектерімен танымал. Тораханың жерлеу рәсімдері маңызды әлеуметтік оқиғалар болып табылады, оларға әдетте жүздеген адам қатысады және бірнеше күнге созылады.
The original tribe that inhabits Tana Toraja is the Toraja tribe. The Toraja people are a tribe who live in the mountainous region of the northern part of the province of South Sulawesi, Indonesia. The population of the Toraja people is estimated at around 1 million people, and 500,000 of them are in Tana Toraja Regency, North Toraja Regency, and Mamasa Regency. Most of the Toraja people embrace Christianity, while some adhere to Islam and an animist belief known as Aluk Todolo. The Indonesian government has recognized this belief as part of the Hindu religion. The word Toraja itself comes from the Bugis language, namely "to riaja" which means "people who live in the land above". In 1909, the Dutch colonial government called this tribe the Toraja. The Toraja tribe is famous for its funeral rituals, Tongkonan traditional houses and also various types of wood carvings typical of Toraja. Toraja funeral rituals are important social events, usually attended by hundreds of people and lasting for several days.
Туристік жерлер
Тана Тоража – Индонезиядағы, әсіресе Оңтүстік Сулавеси провинциясындағы мәдениетімен ерекшеленетін туристік бағыттардың бірі. Ондағы жергілікті халық – тоража халқының өмірі мен бірегей мәдениеті, Оңтүстік Сулавесидегі бұл таулы аймақты туристерге тоража мәдениетін көру және тану үшін таңдаулы мекен етіп отыр. 1974 жылы Джакартада өткен PATA конференциясына қатысқан 60 шет елден келген делегаттар Тонгконан Сигунту' дирара (дәстүрлі рәсім / Рамбу Тука') салтанатына қатысты. Осыдан бастап Тоража Индонезиядағы мәдени туризм орталығы ретінде танылды.
Tana Toraja is one of the tourist destinations or tourist destinations with a cultural background in Indonesia, especially in the province of South Sulawesi. The life of the indigenous people, namely the Toraja people, as well as a unique culture, makes this highland area in South Sulawesi chosen by tourists to see and learn Toraja culture. In 1974, Tongkonan Siguntu' dirara (traditional ceremony / Rambu Tuka') was attended by delegates from 60 foreign countries who attended the PATA conference in Jakarta in 1974. Since then Toraja has become known as a cultural tourism destination in Indonesia.
Бунту Каландо
Тонгконан/Пуан Сангалланың (Сангалла патшасы) тұратын үйі. Пуан Сангалланың соқпақтары мен сол кезде Сангалла патшалығының басқарылған сарайы болғандықтан, Тонгконан Бунту Каландо "tando tananan langi' lantangna Kaero tongkonan layuk" атағына ие болды. Қазіргі уақытта Тонгконан Бунту Каландо Сангалла патшалығының тарихи және археологиялық жәдігерлерін сақтауға арналған мұражай ретінде қолданылады.
Tongkonan/house where Puang Sangalla' (king of Sangalla') lives. As the resting place of Puang Sangala' and also the palace where the government of the Sangalla' kingdom was managed at that time, Tongkonan Buntu Kalando had the title "tando tananan langi' lantangna Kaero tongkonan layuk". Currently Tongkonan Buntu Kalando is used as a museum to store prehistoric objects and relics of the Sangalla kingdom.
Қамбария
Тісі шықпаған (6 айға дейінгі) нәрестелердің қабірлері ішінен ойылған тірі ағашқа салынады.
The graves of babies whose teeth have not yet grown (aged 6 months and under) are placed in a living tree that is hollowed out.
Паллава
Тонгконан Паллава – қызықты тонгконан немесе дәстүрлі үйлердің бірі. Ол төбедегі бамбук ағаштарының арасында орналасқан. Тонгконанның ал жағына бірнеше бұқа мүйіздері орнатылған. Рантепао қаласынан солтүстікке қарай 12 шақырым қашықтықта жатыр.
Tongkonan Pallawa is one of the tongkonan or traditional house that is very interesting and is located among the bamboo trees at the top of the hill. The tongkonan is decorated with a number of buffalo horns that are plugged in the front of the traditional house. Located about 12 km to the north of Rantepao.
Лемо
Бұл жер көбінесе рухтардың мекені деп еске алынады. Лемо зиратында тік жартастардың арасында, ашық ауада сақталған мәйіттерді көруге болады. Бұл жерлеу кешені – өлім, өнер және ғұрыптың үйлесімі. Белгілі бір уақыттарда мәйіттердің киімдері Ма’Нене рәсімі арқылы ауыстырылады.
The place is often referred to as the home of the spirits. At the Lemo cemetery, we can see corpses kept in the open air, in the middle of steep rocks. This burial complex is a blend of death, art and ritual. At certain times the clothes of the corpses will be changed through the Ma' Nene ceremony.
Қорғау жұмыстары
Тана Тоража – бүгінгі күнге дейін сақталған PROTO MELAYU AUSTRONESIAN мәдени өркениетінің ең жақсы сақталған орындарының бірі. Дәстүрлі мәдениет, музыка, би, ауызша әдебиет, тіл, үйлер, ою-өрнек, тоқыма және дәстүрлі тағамдар Индонезия үкіметін Тана Торажаны халықаралық жариялылыққа жеткізуге тырыстырды, оның ішінде Тана Торажаны ЮНЕСКО-ға ұсыну да бар. Тана Торажаны ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізуді Жапония да қолдады. Жапония аймақтағы дәстүрлі үйлерді сақтау жұмысына да қатысады. Бұл қолдау 2010 жылғы 11 қарашада Польшаның Познань қаласында Индонезия және Жапония делегацияларының кездесуінде білдірілді. 10 қыркүйекте Познаньде Азия мен Еуропаның шамамен 40 елінен келген өкілдер қатысты.
Tana Toraja is one of the conservation sites for the PROTO MELAYU AUSTRONESIAN cultural civilization which is still well maintained today. Traditional culture, music, dance, oral literary arts, language, houses, carvings, weaving and culinary which are still very traditional, have made the Indonesian government strive for Tana Toraja to be known internationally, one of which is to nominate Tana Toraja to UNESCO for became a UNESCO World Heritage Site since 2009. This is supported by Japan to make Tana Toraja a UNESCO World Heritage Site, Japan itself will participate in the conservation efforts, especially related to traditional houses in the area. This support was conveyed in a meeting between the Indonesian and Japanese delegations in Poznan, Poland, Saturday 11 November 2010. September 10 in Poznan attended by representatives from about 40 countries in Asia and Europe.