Кіріспе

Mist (lang es) - Мигель де Унамуноның 1907 жылы жазылған және 1914 жылы Editorial Renacimiento баспасында алғаш рет жарияланған романы. "Тұман" деп аталады. 2017 жылы Солтүстік-Батыс университетінің баспасында Елена Барсия аударған нұсқасы жарық көрген роман.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Сюжеттің төңірегінде бай, зиялы және жабық мінезді жас жігіт Аугустоның өмірі айналады. Ол көшеде кезіккен Евгения есімді жас әйелге ғашық болып, оны баурап алуға тырысады. Евгенияның үйінің басқа тұрғындары оған көмектеседі. Оның тәтесі Ермелинда оның қызының қаржылық қиындықтарына Аугусто көмектессе деген ниетпен, олардың қарым-қатынасының дамуын қатты қалайды. Дегенмен, Евгения оның ұсыныстарын қабылдамайды, себебі ол бұрыннан Маурисиомен бірге болады. Аугусто Евгенияның білмейтін келісімшарттық қарызын жақсы ниетпен төлейді, бірақ бұл оны Евгенияның көңілінен шығарудың орнына, оны ренжітеді. Содан кейін Аугусто Розарио есімді басқа бір қызға қызығушылық танытады және Евгенияға деген сезіміне күмәндана бастайды. Әртүрлі достарымен және таныстарымен кеңескеннен кейін, Аугусто Евгенияға міндетті түрде ұсыныс жасауға шешім қабылдайды. Көзіне жетпей, Евгения оның ұсынысын қабылдайды. Олардың үйленуіне бірнеше күн қалғанда, Аугусто Евгениядан хат алады. Хатта ол Маурисиоға қашып бара жатқанын жазады. Жүрегі ауырған Аугусто өзін-өзі өлтіруге бейімделеді. Аугустоның әрбір әрекеті ұзақ ойлаудан өтетінін ескере отырып, ол оқыған өзін-өзі өлтіру туралы мақаланың авторы, романның авторы Унамуномен кеңесуге шешім қабылдайды. Унамуномен сөйлескенде, шындық ашыққа шығады: Аугусто – Унамуноның ойдан шығарған кейіпкері. Аугусто нақты емес, дейді Унамуно, сондықтан ол өзін-өзі өлтіре алмайды. Аугусто өзінің бар екенін, бірақ іштей жоқ екенін мойындайды және Унамуноны өзінің соңғы авторы емес екенін айтып, қорқытады. Аугусто Унамуноға ол, мүмкін, Құдайдың арманындағы кейіпкер ғана болуы мүмкін екенін еске салады. Аугусто үйіне оралып, көз жұмады. Оны Унамуно өлтіргені ме, әлде ол өзін-өзі өлтіргені ме деген мәселе әлі де даулы және көбінесе оқырманның пікіріне байланысты. Кітап автордың өзінің Аугусто кейіпкерін қайта жандандыру туралы ойларымен аяқталады. Алайда, ол мұның мүмкін емес екенін түсіндіреді. Аугустоның иті Орфео оның қабіріне сөз сөйлейді. «Томан» деген сөз испан тілінде «бұлт» дегенді білдіреді және Аугусто өмірін қалай көретінін көрсетеді. Аугусто әлемін ұсақ-түйек оқиғаларға толы деп сипаттайды, олардың кейбіреулері жақсы, кейбіреулері жаман, олардың барлығы оның көру қабілетін бұрмалайды.

Кейіпкерлер

Аугусто Перес: басты кейіпкер. Виктор Готи: Аугустоның ең жақын досы. Мигель де Унамуно: Аугусто өмірлік кеңес іздегенде баратын белгілі испан жазушысы. Эухения Доминго Дель Арко: фортепиано сабақтарын беретін оқытушы және Аугустоның танысы. Маурицио: Эухенияның сүйіктісі. Ол сонымен қатар Росарионың досы. Росарио: Аугустоның үйіне киімдерді темірлеп әкелетін жас әйел. Орфео: Аугустоның иті. Доминго: Аугустоның үйдің меңгерушісі. Лидувина: Аугустоның үй шаруашылығын жүргізушісі. Ермелинда: Эухенияның тәтесі. Маргарита: Эухенияның ағаларының үйін қараушы.

Киноға бейімделу

Нейбла (1965), Педро Амалио Лопес режиссерлік еткен испан телесериалы. Нейбла (1976), Фернандо Мендес Лейте режиссерлік еткен испан телефильмі. Лас четверо novias de Augusto Pérez (1976), Хосе Джараның испан фильмі.

Талқылаулар

Ю. А. Г. Ардила сияқты Унамуно зерттеушілері "Мұсты" Дания философы Сёрен Кьеркегордың "Екі немесе Бір" еңбегіндегі "Ертістірушінің күнделігі" атты повесінен шабыттанғанын айтады.