Кіріспе

Харизманы басқалардың пікірін өзгерту үшін пайдалану
Реалии бұрмалау өрісі (RDF) – бұл термин алғаш рет 1981 жылы Apple Computer компаниясында Буд Триббл компанияның негізін қалаушы Стив Джобс-тың харизмасын және оның Macintosh жобасында жұмыс істейтін әзірлеушілерге тигізген әсерін сипаттау үшін қолданған. Триббл терминді «Жұлдызды жол» сериалынан алғанын және Apple-дің бәсекелестері Apple-ді сынағанда оны мазақтап қолданғанын айтты. Research In Motion-ның BlackBerry ресми блогында Джим Балсилли «Apple-дің бұрмалау өрісінен тыс өмір сүретіндер үшін» деген блог жазбасын кіріспе сөзбен ашты. Шындықты бұрмалау өрісінің ең керемет, мүмкін тіпті асыра бағаланған мысалы Джобс-тың өмірбаянын жазған Айзексоннан келген. 1984 жылы Macintosh компьютерін жасау кезінде Джобс инженер Ларри Кенионнан Mac жүктелу уақытын 10 секундқа қысқартуды сұрады. Кенион бұл мүмкін емес деп жауап бергенде, Джобс одан: «Егер бұл бір адамның өмірін сақтап қалса, жүктелу уақытын 10 секундқа қысқартудың жолын таба аласыз ба?» деп сұрады. Кенион оның осылай болатынын айтты. Джобс ақ тақтаға барып, егер 5 миллион адам компьютерді қосу үшін қосымша 10 секунд жұмсаса, барлық пайдаланушылардың жиынтық уақыты жылына 100 адамның өміріне тең болатынын көрсетті. Бірнеше аптадан кейін Кенион бұрынғыдан 28 секунд жылдам қосылатын жаңа кодпен оралды. Билл Гейтс Стив Джобс туралы сұхбатта оның шындықты бұрмалау өрісін адамдарға «сиқыр жасау» үшін қолданғанын айтты. Гейтс өзін Джобс-тың шындықты бұрмалау өрісіне қарсы тұра алатынын ойлады, ол былай деді: «Мен кішкентай сиқыршы сияқты едім, себебі ол сиқыр жасап, адамдардың әсерге түскенін көрдім, бірақ мен кішкентай сиқыршы болғандықтан, оның сиқыры маған әсер етпейді».

Басқа жағдайлар

Бұл термин қорқыныш пен жеккөрудің араласынан туған сезіммен басқа менеджерлер мен өнеркәсіптегі басшыларға да қолданылды, олар өз қызметкерлерін жобаларға ынталы болуға көндіруге тырысады, жобаның қиындығына немесе нарықтағы бәсекелестікке қарамастан. Кейде бұл термин нақты бір тұлғамен байланысты емес, артық жарнамаланған өнімдерге қатысты қолданылады. Билл Клинтонның харизмасы – шындықты бұрмалау өрісі деп аталады. Шахмат чемпионы Бобби Фишердің айналасында оны адастырған "Фишер аурасы" бар екені айтылды, Борис Спасский және басқа да қарсыластары оның ықпалында болды. Бұл термин сондай-ақ Дональд Трамптың 2016 жылғы АҚШ президенттік науқаны мен президенттік кезеңіндегі әрекеттерімен байланыстырылды. Financial Times газеті Илон Маскті сипаттағанда осы терминді пайдаланды. WeWork негізін қалаушы Адам Нойман да шындықты бұрмалау өрісіне ие деп сипатталды. 2010 жылғы "Дилберт" комиксінде шындықты бұрмалау өрісінің пародиасы көрсетілді, онда Догберттің бас сөздері кезінде осы өрістің эмитері қолданылды. The Manila Times газетінің жазушысы Йен Макабента Родриго Дутертенің танымалдылығына жетуі мен халыққа әсер етуі, адам құқықтарын бұзу туралы айыптауларға және Рим-католик шіркеуі сияқты ұйымдарға жасаған сыртқы әңгімелеріне қарамастан, шындықты бұрмалау өрісін тудырғанын айтты. Ол Дутертенің президенттік науқаны кезіндегі өрескел және жыныстық мәселелерге толы пікірлері көптеудің алаңдауын тудырғанын, алғашқыда оның президенттікке сайлаудағы жеңісіне зиян келтіргенін, бірақ оның харизмасы адамдардың оны осы мінез-құлқына қарамастан қолдауына себеп болғанын қосты.