Кіріспе
Американдық бизнесмен
Джон Скалли III (6 сәуір 1939 жылы туған) – американдық бизнесмен, кәсіпкер және жоғары технологиялық стартаптарға инвестиция салатын адам. Скалли 1970–1977 жылдары PepsiCo компаниясының вице-президенті, ал 1977–1983 жылдары президенті болды. 1983 жылдың 8 сәуірінде Apple Inc. компаниясының бас атқарушы директоры (CEO) болып тағайындалып, 1993 жылы қызметтен кеткенге дейін осы лауазымды иеленді. 1987 жылдың мамыр айында Скалли Силикон алқабындағы ең көп жалақы алатын атқарушы болып танылды, оның жылдық жалақысы 10,2 миллион АҚШ долларына жетті. Apple компаниясындағы оның жұмысы, әсіресе, негізін қалаушы Стив Джобс-тың сату құрылымынан бас тартуы және IBM-мен бірдей клиенттерге компьютер сатуда бәсекелесу туралы шешімі салдарынан әлі де даулы болып қана қоймай, сынға ұшырауда. Басқалар бұл екеудің басқару стилі мен басымдықтарындағы қақтығыс екенін айтады, Джобс болашақ инновацияларға, ал Скалли ағымдағы өнімдер мен пайдалылыққа көбірек назар аударған. Бірақ, Скалли Macintosh бағдарламалық қамтамасыздамасына лицензия беруге қарсы болғандықтан және Apple компаниясын екіге бөлу туралы Goldman Sachs компаниясымен келіссөздер жүргізгендіктен Apple компаниясының бас директоры лауазымынан кетуге мәжбүр болды. 1993 жылдың мамырында Скалли кеткен кезде Apple компаниясының қолма-қол ақшасы 2 миллиард долларды, ал қарызы 200 миллион долларды құрады. Скалли маркетинг саласындағы сарапшы ретінде танымал, бұл оның PepsiCo компаниясындағы ерте табыстарымен байланысты, атап айтқанда, Pepsi Challenge-тің табысты енгізілуі Coca-Cola компаниясынан нарық үлесін алуға мүмкіндік берді. Ол 1980 және 1990 жылдары Apple компаниясында Macintosh жеке компьютерлерін жаппай сату үшін ұқсас маркетингтік стратегияларды қолданды және бүгінге дейін бұзылушы маркетингтік стратегиялар туралы сөйлеп, жазып жүр. Скалли қазіргі уақытта 3CInteractive, Zeta Global, Inflexion Point, Mobeam, OpenPeak, x10 Credit, Pivot Acquisition Corp., nextSource және WorldMate сияқты бірқатар жоғары технологиялық стартап компанияларына инвестиция салып, олармен байланыста. Қазіргі уақытта ол PeopleTicker және SkillsVillage компанияларының төрағасы. Скалли 1999 жылғы TNT телефильмі «Силикон алқабының қарақшыларында» Аллан Ройал, 2013 жылғы «Жобс» фильмінде Мэтью Модин, ал 2015 жылғы «Стив Джобс» фильмінде Джефф Дэниелс рөлінде сомдады.
Ерте өмір
Скулли Нью-Йорк қаласында Маргарет Блэкберн (Смит) – гүл өсіруші және Джон Скулли кіші – Уолл-стрит заңгерінің ұлы болып дүниеге келді. Скулли және оның бауырлары балалық шақтарының көп бөлігін Бермудада өткізіп, соңынан Нью-Йоркқа қайтып келді. Ол Массачусетс штатының Саутборо қаласындағы Сент-Марк мектебінде орта білім алды. Скулли Браун университетінің сәулеттік дизайн бакалавры және Пенсильвания университетінің Уортон бизнес мектебінің MBA дәрежесін бітірді.
Мансап
Скулли 1963 жылы Нью-Йорктегі Маршалк компаниясында жұмыс істей бастады. 1970 жылы 30 жасында Скулли компанияның ең жас маркетинг вице-президенті болды. Скулли компанияның алғашқы тұтынушылар зерттеулерінің бірін бастады, ол 350 отбасы қатысқан, үйде өнімді сынау жобасы болды. Зерттеу нәтижесінде Pepsi өнімдерінің жаңа, үлкен және әртүрлі қаптамаларын шығаруға шешім қабылдады. 1970 жылы Pepsi, ақырында Cola Wars деп аталған бәсекеде, Coca-Cola-ны индустриядағы нарық көшбасшысы қылуды көздеді. Pepsi маркетинг пен жарнамаға көбірек қаражат жұмсай бастады, әдетте әр телеарналық ролик үшін 200 000 – 300 000 АҚШ доллары төлейді, ал көптеген компаниялар 15 000 – 75 000 АҚШ доллары жұмсады. Pepsi Generation кампаниясымен Pepsi Coca-Cola-ның дәстүрлі маркетингін күлдіруді мақсат етті. Pepsi Challenge көбінесе Техас нарығына бағытталды, онда Pepsi-дің нарықтағы үлесі сол кезде айтарлықтай төмен болды. Кампания сәтті аяқталды және бұл штатта Pepsi-дің нарықтық үлесін айтарлықтай арттырды. Pepsi Challenge басталған кезде Скулли Pepsi компаниясында АҚШ бойынша сату және маркетинг операцияларының аға вице-президенті болды.
1983-1993: Apple Computer, Inc. компаниясы
Apple Скуллиді Pepsi-ден жеке компьютер нарығына маркетингтік дағдыларын қолдану үшін тартып алды. Стив Джобс Скуллиге: «Өмір бойы қантты су сатқың келе ме? Немесе менен бірге келіп, әлемді өзгертейің кірісесің бе?» Apple компаниясының президенті Майк Марккула зейнетке шығуды қалады және компанияның президенті болғысы келген Джобс компанияны күнделікті басқаруға қажетті тәртіп пен мінез-құлықтан мүсіл болды деп ойлады. Скулли өзінің мықты бизнес тәжірибесімен және соңғы табыстарымен Apple компаниясына сенімділік пен тұрақтылық имиджін сыйлады. Authority Magazine журналына берген сұхбатында Скулли Джобс өзіне келіп: «Қалай істедіңіз? Pepsi-де сіздің ақшаңыз болған жоқ. Coca-Cola-ны қалай басып өттіңіз?» — деді. Мен: «Біз бұны тәжірибелік маркетинг дейміз. Назар өнімді емес, тәжірибені сатуға бағытталған». Скулли Apple компаниясына жұмысқа келгенде, оған 1 миллион долларлық сыйлық, 1 миллион доллар жылдық жалақы және 350 мың Apple акциясы бойынша опцион берілді. Скулли өзінің маркетингтік тәжірибесін ескірген Apple II-нің қажетті қаражатты өндіруіне көмектесті және Джобсқа Mac-ты сол заманның ең танымал тұтынушылық маркетингтік кампаниясымен іске қосуға көмектесті. Джобс Macintosh жобасын Apple компаниясының негізін қалаушы Стив Возняк пен Apple компаниясының алғашқы қызметкері Джеф Раскиннен алғаннан кейін, ол өнімнің атқарушы менеджері болды және барлық өнім туралы шешімдерді қабылдады. Бастапқыда Джобс басқарған команда жасаған инновациялық үлгі болып табылатын Lisa компьютері 1983 жылдың қаңтарында қолжетімді болды, бірақ сатылым нашар болды. 1984 жылдың қаңтарында Джобстың Macintosh-ы, жаңа модельдер сериясының біріншісі, қара-ақ графикалық пайдаланушы интерфейсімен дүкендерге жеткізілгенде, Скулли бастапқы жоспарланған 1995 доллардан бастапқы бағаны 2495 долларға көтерді, қосымша ақшаны гипотетикалық жоғары пайда маржасына және қымбат жарнамалық кампанияларға бөлді. Macintosh жақсы сатылып, жақсы пікірлер алды, бірақ ол IBM PC-ді жеңе алмады. Macintosh табысының шыңында Apple компаниясы «Lisa» компьютерінің сатылмаған қорларын «Macintosh XL» деп қайта атау арқылы жылжытуға тырысты және оны Macintosh Pro моделінің жоғарғы деңгейі ретінде көрсетті. Осы кезде Джобс пен Скулли арасындағы билік күресі айқын болды. Джобс «сызықты емес» болды: ол кездесулерді түн ортасынан кейін жалғастырды, ұзақ факстер жіберді, содан кейін таңғы сағат 7-де жаңа кездесулер шақырды. Apple компаниясының директорлар кеңесі Скуллиге Джобсты «шектеуге» және оның сынақтан өтпеген өнімдерге қымбат шығындар салу қабілетін шектеуге тапсырды. Скуллидің басшылығына мойынсұнудың орнына Джобс оны Apple компаниясындағы басшылық лауазымынан қуғысы келді. Скулли Джобстың жоспарларын біліп, директорлар кеңесінің отырысын шақырды, онда Apple директорлар кеңесі Скуллидің жағына шығып, Джобсты басқарушылық міндеттерінен босатты. Джобс сол жылы Apple компаниясынан кетіп, NeXT Inc. компаниясын құрды. Скулли 2015 жылы Джобс оны ешқашан кешірмегенін және олардың достығы ешқашан қалпына келмегенін айтты. Джобс кеткеннен кейін Скулли президенттікке тағайындалды. Возняк Macintosh-тың алғашқы табысын Скуллиге есептеп, ол «Apple II кеткен кезде Macintosh нарығын құру үшін жұмыс істеді» деді. Оның Білім навигаторы туралы кейбір идеялары ақырында 1990 жылдары Интернет пен Дүниежүзілік Желіде орындалды, ал қалғандары Apple өзі Siri-ді енгізу арқылы орындалды. 1992 жылдың 5 желтоқсанында Apple Computer, Inc. компаниясының төрағасы, бас директоры және технологиялық директоры Скулли «3,5 триллион долларлық байланыс мегаиндустриясының таңы: цифрлық әлемдегі ақпаратқа қол жеткізу, өңдеу және тарату» тақырыбында Интернет болашағы туралы маңызды сөз сөйледі. Бұл Гарвард бизнес мектебінің «Барден» аудиториясында студенттерге арналған «Гарвард/МИТ коммуникациялар 2000» симпозиумының, қазір Гарвард бизнес мектебінің «Технология клубының» жыл сайынғы «Киберпозиумы» ретінде белгілі, ашылу салтанатының бөлігі ретінде жиналған көпшілікке арналған негізгі сөз болды. 1990 жылдардың басында Скулли Apple компаниясын операциялық жүйесін жаңа микропроцессормен, PowerPC-мен жұмыс істеуге көндірді. Скулли кейіннен мұндай әрекеттің өзінің ең үлкен қатесі болғанын мойындады, оның орнына басымдықпен Intel архитектурасын нысанаға алуы керек еді. 1993 жылдың бірінші тоқсанында, жеке компьютерлер бағасының соғысы мен компанияның бағыты бойынша ішкі шиеленістердің арасында Apple компаниясының директорлар кеңесі Скуллиді жұмыстан шығарды. Ол 1993 жылдың 15 қазанында қызметінен кетті және оның орнына Германияда туған Майкл Шпиндлер, операциялық директор келді. Үш жылдан кейін Шпиндлер қызметтен алынып, оның орнына Гил Амелио тағайындалды. 1997 жылы, нашар қаржылық көрсеткіштердің арасында Apple Стив Джобстың NeXT Software компаниясын сатып алды; Джобс Амелионы қызметтен алып, өзін бас директор ретінде қайта тағайындады.
1993 жылдан қазіргі уақытқа дейін: технологиялық инвестициялар
1993 жылғы 23 қазанда Apple компаниясынан кеткеннен кейін Скалли Spectrum Information Technologies компаниясының төрағасы және бас атқарушы директоры болды. Бұл Нью-Йорк қаласында орналасқан компания сымсыз деректерді беруге қатысты маңызды компьютерлік патенттерге ие болды. Төрт ай өткен соң ол компаниядан кетіп, Spectrum президенті Питер Казертаға 10 миллион доллардан астам залапты өтеуді талап ете отырып, сотқа шағымданып берді. Скалли Spectrum компаниясына жұмысқа қабылданғанда, оған SEC тергеулері және лицензиялық төлемдер бойынша "агрессивті кіріс тану есебі" туралы хабарланбағанын айтып, алданып қалғанын мәлімдеді. Бұл 2013 жылы T-Mobile компаниясына сатылғанға дейін жалғасты. Ол NFO Research компаниясының кірісін 25 миллион доллардан 550 миллион долларға дейін өсіріп, оны IPG компаниясына 850 миллион долларға сатты. Hotwire.com, Intralinks (оның негізін оның ағасы Артур қалады), InPhonic, Buy.com және PeoplePC жобаларын іске қосуға көмектесті және оларға кеңес берді. 1997 жылы Скалли Калифорния штатындағы Live Picture компаниясының төрағасы болды, ол Интернет арқылы жоғары сапалы, аз өткізу қабілеті бар бейнелеуді дамытуға бағытталды. Компанияға 22 миллион АҚШ доллары көлемінде венчурлық капитал тартылды. Кейін Скалли компаниядан кетіп, бірақ инвестор ретінде қалды. 1999 жылы Live Picture MGI Software компаниясына қосылу жоспары аясында федералдық банкроттықтан қорғауға өтініш берді. 1997 жылы Скалли Боб Меткалф және технология индустриясының басқа да бірнеше беделді тұлғаларымен бірге PopTech ұйымын құрды. 1998 жылы ол BuyComp LLC (қазір Buy.com) компаниясы директорлар кеңесіне кірді, бұл компания тек Интернет арқылы компьютер сататын дүкен болды. Екі жылдан кейін ол Деннис М. Линчпен серіктесіп, шағын және орта бизнестің маркетингтік қызметтерін ұсынатын Signature21 компаниясын құрды. 2001 жылы Скалли мен Линч компанияны дамып келе жатқан кәсіпкерлерге арналған оқу бағдарламасына айналдырды. Бірнеше айдан кейін Линч компаниядан кетті, ал Скалли InPhonic сияқты шағын бизнеспен кеңес беруді және жұмыс істеуді жалғастырды, соңынан ол оның директорлар кеңесіне кірді. InPhonic ұялы телефондар мен сымсыз байланыс қызметтерін онлайн сатумен айналысты. Скаллидің бастапқы басшылығы InPhonic компаниясының 2004 жылы сәтті IPO-ға (акцияларды биржада сатуға) қол жеткізуіне көмектесті. Скалли InPhonic директорлар кеңесінің төрағасының орынбасары болды. InPhonic компаниясы 2007 жылы банкроттыққа өтініш берді. 2002 жылы Скалли Wine Clip жобасына инвестиция салды, бұл шарапқа арналған аксессуар, ол магниттердің әсерінен шараптың ауаға толуын (аэрация) жеделдетуге арналған. Бір жылдан кейін ол Verified Person Inc. онлайн компаниясын құруға көмектесті, ол жұмысқа қабылдау алдындағы тексерулерді жүргізеді. 2012 жылдан бастап ол директорлар кеңесінде қызмет етеді. 2004 жылы Скалли сымсыз тұтынушы электроникасы, цифрлық медиа, компьютерлер және үй жүйелері үшін бағдарламалық жасақтаманы жасаушы OpenPeak компаниясының директорлар кеңесіне қосылды. Сол жылы Скалли Rho Ventures компаниясының серіктесі атанды. 2006 жылдың наурызында Скалли Сан-Францискодағы жеке тұлғаны тексеру және қаржылық қауіпсіздікті арттыруға бағытталған IdenTrust (бұрынғы Digital Signature Trust Company) компаниясының төрағасы болып тағайындалды. 2003 жылдың қазан айында Silicon Valley 4.0 конференциясында сөйлеу алдында Скалли CNET сайтына берген сұхбатында Apple Newton және HyperCard жобаларындағы қателіктерін түсіндірді. Скалли Самир Арораның қолданбалары бар Пол Мерсер басқарған Apple компаниясының алғашқы қолмен ұсталатын PenMac мобильді планшеті жобасын тоқтатты және оның орнына Sharp Electronics компаниясымен Newton технологиясы бойынша жұмыс істеу туралы келісімге келді. Сондай-ақ 2003 жылы Скалли BBC телеарнасымен "Әлемдегі ең күшті" деректі фильмінің Стив Джобс vs. Билл Гейтс эпизодында 1980-ші жылдардағы Apple компаниясындағы бас директор ретіндегі қызметі туралы әңгімелесті. 2010 жылы ол Стив Джобс және дизайн тақырыптары бойынша Cult of Mac сайтына сұхбат берді. 2007 жылы Скалли бизнес-серігі Дэвид А. Штайнбергпен бірге Zeta Global деректер компаниясын құрды, ал 2014 жылдың қаңтарында XL Marketing деректерді талдау фирмасы өзінің ресурстарын Zeta Interactive компаниясына біріктіріп, оны Big Data Driven Marketing фирмасы ретінде қайта іске қосты. 2014 жылдың 30 қаңтарында Скалли Zeta ұйымдастырған форумда жарнама басшылары, маркетологтар және NFL басшыларының қатысуымен өткен панельдік талқылымға қатысты, онда компаниялардың нарықтағы өзгерістері және 1984 жылы Apple компаниясындағы Скуллинің жұмысы кезіндегі тұтынушыларға жету жолдары талқыланды. 2016 жылдың қазан айында Zeta Interactive қайтадан Zeta Global болып қайта аталды. 2014 жылы Скалли Obi Mobiles компаниясын құрды, бұл жаңа нарықтарға бағытталған смартфон бренді болды. Компания Obi Worldphone деп аталды. 2017 жылдың қыркүйегінде Скалли Obi Worldphone компаниясынан қашықтықтанып, оның атын тек PR мақсатында пайдаланғанын мәлімдеді. Ол сонымен қатар денсаулық сақтау саласында жұмыс істеп, RxAdvance жобасына қатысты, бұл фармацевтикалық компанияларға, ауруханаларға және сақтандыру компанияларына үйде емделіп жатқан созылмалы аурулары бар пациенттерді басқаруға көмектесетін бұлттық платформа.
Басқа
Скулли 1990-шы жылдардың басында республикашыл Том Кэмпбеллді қолдап саяси аренаға қатысты, ол 1992 жылы Калифорния штатының республикалық сайлауында АҚШ Сенатына партиядан кандидат болуға талапкер болған еді. Скулли Вудсайдтағы шаруашылығында Кэмпбелл үшін қайырымдылық кешін өткізді. Скулли Хиллари Клинтонмен танысып, ұлттық білім беру кеңесінде бірге жұмыс істеді. Билл Клинтон президенттікке кандидат болғанда, Скулли оны қолдады. Скулли 1993 жылғы қаңтарда Президенттің алғашқы «Мемлекеттік хабарламасында» Хиллари Клинтонның жанында отырды.
Жеке өмір
Скалли 1960 жылы PepsiCo президенті Дональд Кендаллдың келін қызы Рутқа үйленді, олардың екі баласы болды. 1965 жылы олар ажырасып кетті. 1978 жылы ол PepsiCo-ның бұрынғы вице-президентінің бұрынғы әйелі Кэрол Ли Адамсқа үйленді, бірақ 2011 жылы ажырасты. 2016 жылы Жапонияға сапар барысында Скалли суши мейрамханасында Стив Джобс автографына тап болды және көздерінен жас шықты. Мейрамхана иесі айтты: «Ол маған, егер олар бизнес шегінен шығып зейнетке кеткенде, Стивтің сүйікті мейрамханасында суши жеп, бірге уақыт өткеруге болар еді, бірақ ол қайтыс болды және қазір жұмақта».