Кіріспе

Гарри С. Трумэн Президент кітапханасы мен мұражайы – АҚШ-тың 33-ші президенті Гарри С. Трумэннің (1945–1953), оның әйелі Бесс және қызы Маргареттің кітапханасы және соңғы бейіті. Ол Миссури штатының Индепенденс қаласында, АҚШ 24 тас жолында орналасқан. 1955 жылғы Президенттік кітапханалар заңының талаптарына сәйкес құрылған алғашқы президенттік кітапхана және Ұлттық архивтер мен құжаттар басқармасы басқаратын он үш президенттік кітапхананың бірі.

Тарих

Кітапхана Гарри С. Трумэн кітапханасы корпорациясы жинаған жеке қаражаттармен салынған, Трумэн өзі "кешкі асқа қатысып, ел бойынша сөз сөйлеп, мыңдаған хаттар жазып" қаржы жинау жұмысына зор үлес қосты. Ол Канзас-Ситинің көкжиегіне қарайтын төбеде, Тәуелсіздік қаласы сыйлаған жерде салынды және 1957 жылдың 6 шілдесінде салтанатты түрде ашылды. Салтанатқа бұрынғы президент Герберт Гувер (содан кейін президент Трумэннен басқа тірі қалған жалғыз бұрынғы президент), Бас судья Эрл Уоррен және бұрынғы бірінші ханым Элеонора Рузвельт қатысты. Осы жерде президент Линдон Б. Джонсон 1965 жылдың 30 шілдесінде "Медикер" заңына қол қойды. Мұражай екі рет ірі қарақшылықтың құрбаны болды. 1962 жылдың наурыз айында Трумэннің қазынашылық хатшысы және жақын досы Джон Уэсли Снайдер мұражайға өзінің жеке жинағынан – 450 сирек монетадан тұратын коллекциясын сыйға берді. Сол жылдың қараша айында қарақшылар коллекцияның барлығын ұрлап кетті. Ұрланған монеталардың ешқайсысы табылмады. Снайдер 147 монета коллекционерінен жинақты қайта құру үшін көмек сұрады, және ол 1967 жылы Трумэн қатысқан салтанатты шарада қайтадан қойылды. Президенттік қызметін атқарып жүргенде Трумэн Сауд Арабиясының сол кездегі тәж мұрагері Саудтан және Иранның соңғы шахы Мұхаммед Реза Пахлавиден асыл тастармен әшекейленген қылыштар мен пышақтарды сыйға алды. Ол заң талаптарына сәйкес бұл заттарды Ұлттық мұрағатқа тапсырды, олар мұражайда қойылды. Мұражайдың сақтаушысының айтуынша, оларда "күлтелерде және қабылдағыштарда алмаз, рубин, сапфир және көптеген басқа да құнды тастар орналасқан еді". 1978 жылдың наурыз айында қарақшылар мұражайдың алдыңғы есігін бұзып, көрме стендтерін қиратып, сол кездегі құны 1 миллион АҚШ долларына бағаланған үш қылыш пен екі пышақты ұрлап кетті. Ұрланған заттардың ешқайсысы табылмады. 2021 жылы ФБР заттарды қайтару үшін 1 миллион долларға дейін сыйақы ұсынды. Нейльд Трумэн президенттігі кезінде Ақ үйді қайта құруға қатысқан сәулетшілердің бірі болды. Нейльд 1955 жылдың 6 шілдесінде Канзас-Сити клубында жоба үстінде жұмыс істеп жүргенде қайтыс болды. Жұмысты Канзас-Ситидің қалалық аудиториясын жобалаған Gentry and Voskamp фирмасының Алонзо Х. Джентри аяқтады. Трумэн бастапқыда ғимараттың оның анасының әкесі Соломон Янгтың Миссури штатындағы Грандвьюдегі үйіне ұқсауын қалады. Нью-Йорк Таймс газеті кітапхананың көлденең дизайнында Франк Ллойд Райттың ықпалын еске түсірген шолуына жауап ретінде Трумэн: "Менің пікірімше, онда оның тым көп әсері бар", - деді. Түзетулерге салыстырмалы түрде терезесіз ғимаратта шыныны кеңінен пайдалану және Трумэннің қабірі мен мұражай арасындағы кеңістіктің маңызды өзгерісі кірді.

Трумэннің үй-жайдағы қызметі

Трумэн кітапхананың күнделікті жұмысына белсенді қатысып, мұражай жетекшілерін жеке оқытып, келіп жатқан мектеп оқушылары үшін кездейсоқ "жедел баспасөз мәслихаттарын" өткізді. Ол көбінесе қызметкерлерге ерте келді және телефонға жауап беріп, жол көрсетіп, сұрақтарға жауап беретін, оның "өзі" екенін біліп таңырқан шалушыларға айтатын. Оның құрметті қонақтарының арасында қазіргі президенттер Эйзенхауэр, Кеннеди, Джонсон және Никсон, бұрынғы президент Гувер, Джек Бенни, Джинджер Роджерс, Роберт Ф. Кеннеди, Томас Харт Бентон және Дин Ачесон болды.

Труманның кеңсесі

1953 жылы Трумэн Ақ үйден кеткеннен кейін Канзас-Сити Федералды резервтік банкінің 925 Гранд-авенюдегі 1107 бөлмесінде кеңсе ашты. 1957 жылы кітапхана ашылғанда, ол кеңсесін осы ғимаратқа көшіріп, аптасына бес-алты күн жұмыс істеді. Ол кеңседе мақалалар, хаттар және «Мырза азамат» кітабын жазды. 2007 жылы Трумэн кітапханасы институты оның жұмыс кеңсесін сақтау және қалпына келтіруге 1,6 миллион доллар бөлді, кеңседегі артефакттарды сақтап, оларды жұртшылыққа көруге қолайлы жағдай жасады. Үш кезеңнен тұратын жоба 2009 жылы аяқталды, оған жабық әктас павильон және жаңартылған климаттық бақылау жүйесі кірді, бұл кеңсеге кіруді және оны көруді жақсартты. Бүгінде кеңсе Гарри Трумэн 1972 жылдың 26 желтоқсанында қайтыс болған кездегідей жағдайда сақталған. Ұзақ жылдар бойы мұражайға келушілердің сүйікті орны болған кеңсеге кітапхана ауласынан терезе арқылы қарап көруге болады. Павильонда кеңсе туралы түсіндірмелік көрме де орналастырылады.

Труманның жерлеу рәсімі

Трумэннің қосымша рәсімі кітапхананың аудиториясында өтті, ал жерлеу аулада жасалды. Оның әйелі Бесс Трумэн 1982 жылы оның қасына жерленді. Олардың қызы Маргарет Трумэн Дэниел Трумэн кітапханасы институтының директорлар кеңесінің көп жылдық мүшесі болды. 2008 жылдың қаңтар айында қайтыс болғаннан кейін Маргареттің күлі және оның қайтыс болған күйеуі Клифтон Дэниелдің (2000 жылы қайтыс болды) күлі де кітапхана ауласына жерленді. Президенттің немересі Клифтон Трумэн Дэниел қазір институттың директорлар кеңесінің құрметті тең төрағасы болып табылады.

Көрме және бағдарлама

Екі қабаттағы көрмелер оның өмірі мен президенттігін фотосуреттер, құжаттар, артефакттар, естелік заттар, кинофрагменттер және Трумэннің өмірі туралы фильм арқылы көрсетеді. Кітапханадағы Овалдық кабинеттің көшірмесі Джонсон, Форд, Картер, Рейган, Жорж Буш, Клинтон және Жорж Буш кітапханаларында да қайталанған. «Ақ үйдің шешімдер орталығы» аталған білім беру бағдарламасында мектеп оқушылары Президент Трумэн мен оның кеңесшілерінің рөлін сомдайды, Ақ үйдің Батыс қанатындағы жағдайды қалпына келтіріп, тарихи шешімдерді қабылдауға тырысады.

Өнер

Томас Харт Бентонның "Тәуелсіздік және Батыстың ашылуы" атты монументалды суреті кіреберіс вестибюлінің қабырғаларын әсемдейді. 1961 жылы аяқталған бұл сурет Бентон үш жыл бойы сол жерде салған.

Қонақтар

1972 жылдан кейін Форд, Картер және Клинтон сияқты қазіргі президенттер мен Джон Керри және Джон Маккейн сияқты президенттікке үміткерлер де келді.