Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Октай Синаноглу (25 ақпан 1935 жыл - 19 сәуір 2015 жыл) – түрік физикалық химигі және молекулалық биофизигі. Ол молекулалардағы электрондық өзара әрекеттесу теориясына, клатрат гидраттарының статистикалық механикасына, кванттық химияға және еріту теориясына маңызды үлес қосты.
Oktay Sinanoğlu (February 25, 1935 – April 19, 2015) was a Turkish physical chemist and molecular biophysicist who made significant contributions to the theory of electron correlation in molecules, the statistical mechanics of clathrate hydrates, quantum chemistry, and the theory of solvation.
Жеке өмір
Синаноглу 1935 жылғы 25 ақпанда Италияның Бари қаласында Нүжет Хашим мен Рүвейде (Каракабей) Синаноглу отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Түркияның Бари консулдығында Бас консул Атиф Кордың консулдық қызметкері болған. Бұл жұмыс, Хартри-Фок әдісіне қарағанда молекулалардағы электрондарды жоғары дәлдікпен сипаттауға мүмкіндік беретін, кеңінен қолданылатын жұпталған кластерлік әдісті алдын ала болжады. Ол сондай-ақ клатрат гидраттарының статистикалық механикасы, еріту, химиялық реакциялардың желілері және беттік кернеу туралы маңызды мақалалар жариялады. Оның соңғы жобалары валенттік өзара әрекеттесу формуласы (VIF) теориясын әзірлеуге бағытталған, бұл графтарды қолдану арқылы қосылыстардың энергия деңгейлерін болжау әдісі (1983). Ол химиягерлердің химиялық реакциялардың қалай жүретінін болжау үшін осы жүйесін пайдалана алуын қалады, бұл үшін тек тақта мен қалам-қағаз ғана қажет. Ол VIF әдісін, кейде "Sinanoğlu Made Simple" деп атап, және өмірінің соңына дейін графтар теориясы мен кванттық механикаға қатысты басқа да мәселелерді дамытуды жалғастырды. Синаноглу 1997 жылы Йель университетінде 37 жылдық профессорлық қызметтен кейін зейнетке шықты. Йельде жұмыс істеген кезінде Синаноглу бірнеше түрік университеттеріне, Түркияның ғылыми-техникалық зерттеулер кеңесіне (TÜBİTAK) және Жапонияның ғылымды дамыту қоғамына (JSPS) жиі кеңесші болып қызмет етті.
Sinanoğlu was born in Bari, Italy on February 25, 1935, to Nüzhet Haşim and Rüveyde (Karacabey) Sinanoğlu. His father was a consular official under the Consul General Atıf Kor in the Bari Consulate of Turkey, This work anticipated the widely used coupled cluster method for describing electrons in molecules with greater accuracy than is possible via the Hartree Fock method. He also published important papers on the statistical mechanics of clathrate hydrates, solvation, chemical reaction networks, and surface tension. His final projects were focused on the development of his valency interaction formula (VIF) theory, a method for predicting energy level patterns for compounds from the manipulation of graphs (1983). He intended for chemists to be able to use his system to predict the ways in which complex chemical reactions would proceed, using only a chalkboard or pencil and paper. He continued to develop the VIF method, which he sometimes referred to as "Sinanoğlu Made Simple," and other problems related to graph theory and quantum mechanics for the rest of his career. After 37 years on the Yale faculty, Sinanoğlu retired in 1997. During his time at Yale, Sinanoğlu served as a frequent consultant to several Turkish universities and to the Scientific and Technological Research Council of Turkey (TÜBİTAK) as well as to the Japan Society for the Promotion of Science (JSPS).
Өлім
2015 жылдың 10 сәуірінде оның әйелі Дилек Синаноглу Октай Синаноглу Флорида штатының Майами қаласындағы ауруханаға түскенін және жансақтау бөлімінде комада жатқанын хабарлады.
His wife Dilek Sinanoğlu made public on April 10, 2015, that Oktay Sinanoğlu was hospitalized in Miami, Florida, and was in a coma in the intensive care unit.