Кіріспе
Ұлыбритания мен Еуропада лицензиясыз радио
PMR446 (Жеке мобильді радио, 446 МГц) – бұл UHF радиожиілік жолағында лицензия талап етілмейтін қызмет және ол Еуропалық Одақтың көптеген елдерінде кәсіби және жеке пайдалану үшін қолжетімді. PMR446 көбінесе шағын аумақтарда, бір ғимарат ішінде және тікелей көріс бар сыртқы іс-шаралар үшін қолданылады. Қолданылатын құралдар тұтынушылық деңгейден кәсіби сападағы радиобайланыс құралдарына дейін (АҚШ және Канадада FRS/GMRS үшін қолданылатын құралдарға ұқсас). Айналадағы жер бедеріне байланысты, қашықтық бірнеше жүз метрден (қалада) бірнеше шақырымға (жазық дала) дейін, ал биік жерлерден – ондаған шақырымға жете алады. Дәстүрлі түрде аналогты FM қолданылады, бірақ ETSI ұйымы жасаған жеке мобильді радио (dPMR446) және мобильді радио (DMR Tier 1) стандарттарына сәйкес келетін радиоларда цифрлық дауыс режимі де қолбар. Алғашқыда аналогты режимде 8 арна болды, бірақ қазір бұл саны 16 арнаға дейін арттырылды. PMR446 көбінесе ойын-сауық және кәсіби мақсаттарда қолданылады, сонымен қатар оны радио әуесқойлары мен хоббишілер лицензиясыз тәжірибелік жолақ ретінде пайдаланады.
Тарих
Лицензиясыз қысқа қашықтыққа арналған радиобайланысты құруға алғашқы қадамдар 1997 жылдың сәуірінде жасалды, осы кезде Еуропалық радиобайланыс комитеті жаңа радиостанциялар үшін 446 МГц жиілік жолағын пайдалану туралы шешім қабылдады. 1998 жылдың қарашасында ERC шешімі (98)25 аналогты PMR446 үшін 446.0–446.1 МГц жиілік жолағын бөлді; тағы екі шешім PMR446 жабдықтарына лицензия талап етпеуді және PMR446 жабдықтарын еркін айналымға шығаруды белгіледі. Бұл жиіліктерді лицензиясыз пайдалануды алғаш рет 1998 жылдың 1 сәуірінде Ирландия енгізді. Ұлыбритания 1999 жылдың сәуірінде PMR446 қызметін енгізді; 2003 жылдан бастап ол бұрынғы қысқа қашықтықтағы іскерлік радио (SRBR) қызметін алмастырды. 2005 жылдың қазан айында ECC шешімі (05)02 цифрлық DMR/dPMR жабдықтары үшін 446.1–446.2 МГц лицензиясыз жолақты қосты. 2015 жылдың шілдесінде ECC шешімі (15)05 аналогтық пайдалануды бұрын цифрлық DMR/dPMR жабдықтары қолданған 446.1–446.2 МГц жиілік жолағына дейін кеңейту арқылы аналогтық арналардың санын 16-ға дейін екі есе арттырды, бұл 2016 жылдың қаңтарынан күшіне енді; 2018 жылдың қаңтарынан бастап сандық арналардың саны аналогтық FM қолданатын 446.0–446.1 МГц жиілік жолағына дейін кеңейту арқылы екі есе артты.
Ауқым
Соңғы уақытқа дейін PMR446 радиолары тұрақты антенналары бар қолға ұсталатын трансиверлер болды (Техникалық ақпаратты қараңыз). 2015 жылдың қараша айында Midland Radio компаниясы көліктерде пайдалануға арналған GB1 мобильді PMR446 радиосын шығаруды жариялады. PMR446 радиосының қашықтығы, кез келген VHF немесе UHF радио сияқты, қоршаған ортаға (қаладағы қашықтық ашық даладағыдан әлдеқайда аз), қоршаған заттардан биіктікке және, аз дәрежеде, ауа райы жағдайларына байланысты. Антеннаның түрі мен орналасуы, тарату қуаты және қабылдау сезімталдығы да қашықтыққа әсер етеді. Дегенмен, PMR446 үшін осы айнымалылардың көпшілігі PMR446 техникалық талаптарына сәйкес келу үшін өндірісте бекітіледі. Көп жағдайда қаладағы пайдаланушы күте алатын ең максималды қашықтық бірнеше жүз метр немесе одан да аз болады. Қашықтық, мысалы, төбелер арасында көптеген километрлерге жете алады, немесе егер радиоаралық беріліс жолында төбе немесе үлкен металл зат болса, бірнеше жүз метр ғана болуы мүмкін. Ең белгілі қашықтық рекорды – Ұлыбританиядағы Блайттен Нидерландының Альмер қаласына дейінгі 333 миль (536 км). Бұл жағдайдың жақсаруының нәтижесі болды, тікелей көріс сигналы емес.
Әлемде қолданылуы
PMR446 радиостанциялары Австралия, АҚШ және Канадада әуесқой радио операторлары мен әскери радар жүйелеріне бөлінген жиіліктерді қолданады. АҚШ, Канада және Мексика орнына 462 және 467 МГц шамасындағы әртүрлі жиіліктерде ұқсас қызмет көрсететін Отбасылық радио қызметі (FRS) жүйесін пайдаланады. Бұл жиіліктер Еуропадағы төтенше жағдайларға дайындық қызметтеріне, әсіресе Ұлыбританиядағы өрт сөндірушілерге, Ресейдегі полицияға және Австралиядағы коммерциялық пайдаланушыларға бөлінген. Рұқсат етілген радиоқызметтерге кедергі келтіру заңмен жазаланады. Австралия, Жаңа Зеландия, Вануату және Малайзия 476–477 МГц диапазонында UHF Citizen's Band жүйесін және 5 Вт максималды қуатты пайдаланады, бұл төмен қуатты PMR жүйесімен салыстырғанда қашықтықты арттырады. PMR446 стандартына сәйкес келетін құралдарды Еуропаның кез келген жерінде пайдалануға болады. 500 мВт дейінгі қуаты бар типтік PMR446 радиостанцияларын Үндістан мен Вьетнамда лицензиясыз пайдалануға рұқсат етіледі. Бұл құрылғылар базалық станциялар немесе ретрансляторлар болмауы керек, және тек кіріктірілген антенналарды ғана пайдалануы тиіс.
Техникалық ақпарат
PMR446 446,0–446,2 МГц жиілік диапазонын қамтиды. Бірақ, жалпы ECC шешімі бойынша интегралдық антенналар қажет екендігі талап етіледі және нақты іске асыру түрлі елдерде әртүрлі болады.