Кіріспе

Армениядағы телекоммуникациялар: Стационарлық телефон желілері (2008): 2,1 миллион. Ұялы телефон желілері (2009): 4,5 миллион. ccTLD: am.հայ. Халықаралық телефон коды: +374.

Армениядағы телекоммуникациялар – байланыс мақсатында телефон, теледидар, радио немесе компьютер сияқты электрондық құрылғылар мен қызметтердің қолжетімділігі мен пайдаланылуын қамтиды. Арменияда таралған және қолданылатын телекоммуникациялық жүйелерге радио, теледидар, стационарлық және ұялы телефондар, сондай-ақ интернет жатады.

Қозғалтқыш

2017 жылы Арменияда барлығы 3,5 миллион ұялы байланыс абоненті бар, ал ену деңгейі 120% құрайды. Рангы Оператор Технология Абоненттер (миллионда) Меншік 1 Viva MTS GSM 900/1800 МГц (GPRS, EDGE) UMTS 900/2100 МГц (жолақ: B1/B8) (UMTS, HSDPA) LTE, LTE A, 5G, VoLTE, VoWiFi LTE 1800/2600 МГц (жолақ: B3/B7) (LTE) 2.2 (Q1 2022) MTS 2 Team Telecom Armenia GSM 900/1800 МГц (GPRS, EDGE) UMTS 900/2100 МГц (жолақ: B1/B8) (UMTS, HSDPA) LTE A (900 МГц, 1800 МГц) 1.0 (қараша 2017) Telecom Armenia CJSC 3 Ucom GSM 900/1800 МГц (GPRS, EDGE) UMTS 900/2100 МГц (жолақ: B1/B8) UMTS, HSDPA LTE 800/1800/2600 МГц (жолақ: B3/B7/B20) (LTE A) 0.933 (желтоқсан 2017) Ucom

Қазіргі уақытта Арменияда үш ұялы телефон операторы бар: Viva MTS, Ucom және Beeline. Үшеуі де 2G және 3G, сондай-ақ 4G қызметтерін ұсынады. Үш желі де кеңінен заманауи және сенімді, ірі қалалар мен қалаларда орналасқан дүкендерде SIM-карта сатып алуға немесе қажет болған жағдайда көмек алуға болады. Бұрыннан ашылған көптеген ұялы телефондарды роумингте пайдалануға болады, бірақ желілік төлемдер қолданылады. Ucom және Viva MTS туристерге қолжетімді әртүрлі тарифтік жоспарлар мен көп тілде қолдау көрсетуіне байланысты көбінесе ұсынылады. 2012 жылы барлық негізгі желілердің шамамен 90% цифрлық форматқа ауыстырылды. Қалған 10% жаңарту процесінде.

Халықаралық жүйе

Ереван Грузия арқылы Азия-Еуропа оптикалық талшықты кабельге қосылған. Қосымша халықаралық байланыс микротолқындық радиорелейлік байланыс және тәуелсіз мемлекеттер достастығының басқа елдеріне, Мәскеу халықаралық коммутаторына және спутник арқылы қолжетімді. Төмендеудің басты себебі – ұялы телефонға стационарлық байланыстың ауысуы.

Радио

2008 жылы Арменияда 9 АМ станциясы, 17 FM станциясы және бір қысқа толқын станциясы болды. Сонымен қатар, шамамен 850 000 радиоаппарат есептелді. Ұлттық байланыс компаниясы Armentel-дің Интернетке жалғыз оптоволокнолық қосылысы Грузия арқылы (Марнеули қаласы арқылы) Арменияға кіреді, содан кейін Қара теңіздегі теңіз асты оптоволокнолық кабель арқылы бүкіл әлемдік Интернетке қосылады. Армения Грузия арқылы Транс Азия-Еуропа оптоволокнолық кабель жүйесіне қосылған, ол Потиден Тбилисиге дейін теміржол бойымен, Марнеулиге жақын Армения шекарасына дейін созылады. Потиде TAE кабелі теңіз асты Грузия-Ресей жүйесі KAFOS-қа, содан кейін Қара теңіз оптоволокнолық кабель жүйесіне қосылады. BSFOCS компаниясы Armentel компаниясына бірлесіп тиесілі. GNC Alfa – Армениядағы ең ірі тәуелсіз интернет-провайдер және деректерді жеткізуші, 1500 км оптоволокнолық кабель инфрақұрылымымен және Арменияның 70% аумағын қамтиды.

Диал-ап

Диал-ап 2008 жылға дейін басты байланыс түрі болды, ол кезде Telecom Armenia CJSC (Beeline TM) ADSL желісін іске қосып, Viva MTS және Orange Armenia компанияларымен бірге портативті USB модемдерді ұсынды. Бұл модемдер негізінен 3G желілерінде жұмыс істейді және әсіресе стационарлық байланыс мүмкін емес шағын таулы ауылдар сияқты ауылдық жерлерде әлі де кең таралған.

Кең жолақты байланыс

Халықаралық телекоммуникация одағының ресми статистикасына сәйкес, 2017 жылы Армениядағы кеңжолақты қолданушылар саны 315 319 адамды құрады, немесе 100 адамға 10,76 қолданушы шақ келді. Арменияда интернетке қол жеткізу көбінесе еркін, бірақ екінші және үшінші буын сүзгілеудің куәліктері жиналып келеді. Арменияның саяси ахуалы тұрақсыз және болжамсыз. Саяси жағдайдың шиеленісуі кезінде үкімет халықтың наразылығы мен наразылығын басу үшін интернетке шектеулер қоюға дайын. Арменияда интернетке қол жеткізуді ресейлік провайдерлер жүзеге асырады, бұл кейде ресейлік интернет-провайдерлердің цензурасына әкеледі. 2012 жылы Ресей билігі kavkazcenter.com сайтына қол жеткізуді тоқтатты, нәтижесінде ол Арменияда да қол жеткізбес болды. 2014 жылы Ресейдің телекоммуникациялық реттеушісі Роскомнадзор жүргізген сүзгілеу салдарынан тағы бес веб-сайтқа қол жеткізу тоқтатылды. Интернет-провайдерлер бұл шектеулер техникалық қатеге байланысты болды және жойылды деп мәлімдеді.

2011 жылы Арменияда интернет желісі бұзылды

2011 жылғы Армениядағы интернет үзілісі 2011 жылдың сәуір айында Грузиядан келген қарт әйел Арменияға интернетпен байланыс құруға мүмкіндік берген жер асты кабелін қателікпен кесіп салғанда болды.

Халықаралық ынтымақтастық

Армения Еуропалық телекоммуникациялық спутниктік ұйымның, Халықаралық телекоммуникациялық спутниктік ұйымның, Халықаралық телекоммуникация одағының және Халықаралық әуесқой радио одағының мүшесі болып табылады. Армения Киберқылмыс туралы конвенцияны, сондай-ақ Халықаралық телекоммуникация одағының Конституциясын және Конвенциясын ратификациялаған. 2019 жылы Армения Еуропалық Одақтың Киберқауіпсіздік агенттігінің "Еуропалық Одақтың Киберқауіпсіздік – Шығыс" жобасына қосылды. Жобаның мақсаты – киберқауіпсіздікті жақсарту және Еуропалық Одақпен ынтымақтастықты дамыту.