Кіріспе
Британдық актриса (туған жылы 1931)
Патрисия Клэр Блум (15 ақпан 1931 жылы туған) – ағылшын актрисасы. Ол сахнадағы және экрандағы басты рөлдерімен танымал, екі BAFTA сыйлығы мен Drama Desk сыйлығын алған, сондай-ақ Primetime Emmy, Grammy және Tony сыйлықтарына ұсынылған. 2013 жылғы туған күнге арналған құрмет көрсетуде ол драма өнеріне қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды. Англияда өткен балалық шағынан кейін Блум Лондонда актерлік өнерді оқыды. Ол он алты жасында Лондон сахнасында дебют жасады және Шекспирдің әртүрлі пьесаларында рөлдер ойнады. Олардың ішінде Ричард Бертонмен бірге ойнаған «Гамлет» пьесасындағы Офелия рөлі де бар. «Трамвайы Желание», «Кукольный дом» және «Ұзақ күннің түнге саяхаты» сияқты сахналық қойылымдарда басты рөлдерді ойнап, ол танымал болды. 1956 жылы «Ричард II» пьесасымен Бродвейдегі дебютін жасады. 1999 жылы «Электра» фильміндегі рөлі үшін «Жылдың үздік әйел рөлі» номинациясын алды. Блум «Соқыр құдай» (1948) фильмімен кинодағы дебютін жасады. Оның шығармашылығындағы маңызды қадам Чарли Чаплинмен бірге түскен «Рампы жарығы» (1952) фильміндегі басты рөл болды, онда ол «Ең үміткер жаңа келуші» номинациясын алды. Одан кейін «Ричард III» (1955), «Ұлы Александр» (1956), «Карамазовтардың бауырлары» (1958), «Үрейлі үй» (1963), «Суық соғыс шпионы» (1965), «Чарли» (1968), «Кукольный дом» (1973), «Титандардың қақтығысы» (1981) және «Көлеңкелер елі» (1985) сияқты фильмдерде ойнады. Кейін ол Вуди Алленнің «Қылмыстар мен жазалар» (1989) және «Құдіретті Афродита» (1995) фильмдерінде түсті, сондай-ақ «Патшаның сөзі» (2010) тарихи драмасында Мэри патшаның рөлін сомдады. Кино мансабында ол Ричард Бертон, Лоренс Оливье, Джон Гилгуд, Пол Скофилд, Ральф Ричардсон, Юл Бриннер, Джордж С. Скотт, Джеймс Мейсон, Пол Ньюман, Джули Харрис, Энтони Хопкинс, Род Стайгер және Джерри Льюис сияқты көптеген атақты актерлермен бірге ойнады.
Ерте өмір және білім
Блум 1931 жылғы 15 ақпанда Финчлиде Патрисия Клэр Блум ретінде дүниеге келді, ол кезде Миддлсекстің бір бөлігі (қазір Солтүстік Лондонның маңы) болды. Оның әкесі тарапынан шыққан әже-шешесі, бастапқыда Блюменталь, ал анасы тарапынан шыққан әже-шешесі, бастапқыда Гравицкий аталған, Ресейдің Гродно облысынан, қазіргі Беларусь, Шығыс Еуропадан келген еврей эмигранттары болды. Ол британдық-орыс және иудаизмді ұстанады. Блумның білімі "бірқатар қиындықтармен" өтті; ол Бристольдегі тәуелсіз Бадминтон мектебіне жіберілді, бірақ әкесі қаржылық қиындыққа тап болғанда отбасы Корнуоллға көшіп, ол жергілікті ауылдық мектепке барып оқыды. Кейін ол Лондонның Гилдхолл музыка және драма мектебінде сахналық актерлік өнерді оқыды. 1940 жылы Люфтваффе Лондонды бомбалауды бастағаннан кейін, оның отбасы үйіне жақын жерге түскен бомбалардан бірнеше рет аман қалды. Әкесі Англияда қалғанда, ол ағасы Джонмен бірге Америка Құрама Штаттарына кетіп, Флоридада әкесінің туысының отбасында бір жыл тұрды; осы уақытта анасы туысының киім дүкенінде жұмыс істеді, "бірақ ол өте нашар сатушы екенін көрсетті". Ол еске алады: "1941 жыл болды; мен онда, Джон шамамен алтыда едік. Біз Гласгоудан балаларды эвакуациялайтын кемемен конвойде келуге тиіс едік". Флоридада бір жыл тұрғанда, ол британдық соғыс жәрдем қоғамынан түрлі шараларда ойын-сауық көрсету арқылы ақша жинауға көмектесуді сұрады, ол бірнеше апта бойы солай істеді. "Осылайша мен шоу-бизнесте ән айтумен көзге түстім", - деп жазады ол. Оның Лондон сахнасындағы тұңғыш дебюті 1947 жылы Кристофер Фрайдың "The Lady's Not For Burning" пьесасында болды, онда сэр Джон Гилгуд пен Памела Браун ойнады және жас Ричард Бертон да қатысты. Ол Нью-Йорктегі Бродвейде де көрсетілді. Пьесаға репетиция кезінде Бертон мен Блум арасында ұзаққа созылған махаббат оянып, дамыды. Келесі жылы ол Бертонның қатысуымен "Гамлет" қойылымында Офелия рөлін сомдағаны үшін мақтанға бөленді. Бертон сол кезде Сибил Кристоферге үйленгенімен, Бертонның досы және актер Стэнли Бейкер оның Блумға қаншалықты тартылғанын көріп, "Бұл Ричтің Сибилді тастап кеткен уақыты болуы мүмкін" деп түсіндірді. 1957 жылы "Ромео мен Джульетта" қойылымындағы Джульетта рөлі үшін сыншы Кеннет Тайнан оны "Мен көрген ең жақсы Джульетта" деп атады. "Жұмбақ есімді трамвайда" Бланш Дюбоис рөлін ойнағаннан кейін, пьеса авторы Теннеси Уильямс: "Мен Клэр Блумға толыққанды ғашықпын" деп мәлімдеді. Блумның кинодағы алғашқы рөлі 1948 жылы "Соқыр құдай" фильмінде болды. Ол Ранк ұйымының сүйкімділік мектебінде оқыды, бірақ ол бұл компанияда ұзақ қалған жоқ. Оның халықаралық экрандағы дебюті 1952 жылы "Лаймлайт" фильмінде болды, онда оны Чарли Чаплин таңдап, өзі режиссерлік етіп, онымен бірге түсті. Фильм Блумды жұлдыздық деңгейге көтерді. Бұл фильм Чаплин үшін жеке мағынаға ие болды, өйткені оның өмірі мен отбасына қатысты көптеген сілтемелер бар: фильмде Блуммен бірге өнер көрсеткен театр оның анасы соңғы рет өнер көрсеткен театр еді; Чаплин Блумды анасы киетін киімдерге ұқсас киім киюге бағыттады; Чаплиннің ұлдары мен оның жарты ағасының бәрі де фильмде рөлдерде болды. Блум өзінің рөлге ие болуының бір себебі оның жас әйелі Оона О'Ниллге ұқсағаны екенін айтады. Кейіннен ол "Ұлы Александр" (1956), "Буканер" (1958) сияқты фильмдерде "костюмдық" рөлдерде ойнады. Блум Лоренс Оливьедің "Ричард III" фильмінде (1955) Леди Анна рөлінде, сондай-ақ Ричард Бертонмен бірге "Қарсықта қайт" (1959) және "Суық соғыстан келген тышқан" (1965) фильмдерінде түсті. 2002 жылы Майкл Шелденмен сұхбатта Блум Бертон туралы былай деді: "Оның барлығы болды: интеллект, дене сұлулығы, керемет дауыс. Ол сияқты ешкім болған жоқ. Ол "Олд Вик" театрында жұмысшы сыныбынан шыққан актерлер де табысқа жете алатынын дәлелдеді, мен оны мақтан тұтамын. Ол қоғамдағы сыныптық және акценттік мәселелерге әлі де қатты мән беретін қоғамда үлгі болып табылады деп ойлаймын".
After the Luftwaffe began bombing London during the Blitz in 1940, her family had a number of narrow escapes as bombs dropped close to their home. While their father remained in England, she and her brother John went with their mother to the United States, where she spent a year living in Florida with a paternal uncle's family; during this time her mother worked for her aunt's dress shop, "but she proved to be a dreadful saleswoman". She recalls, "It was 1941; I was ten, John was nearly six. We were to sail from Glasgow in a convoy, on a ship that was evacuating children." During her year stay in Florida, she was asked by the British War Relief Society to help raise money by entertaining at various benefits, which she then did for a number of weeks. "Thus I broke into show business singing", she writes. Her London stage debut was in 1947 in the Christopher Fry play The Lady's Not For Burning, which starred Sir John Gielgud and Pamela Brown and featured a young Richard Burton. It also played on Broadway in New York City. It was during the rehearsals for the play that Burton and Bloom began a long love affair. The following year, she received acclaim for her portrayal of Ophelia in Hamlet starring Burton. Although Burton was at that time married to Sybil Christopher, fellow actor and friend of Burton, Stanley Baker, seeing how attracted he was to Bloom, commented that he "thought that this might be the time when Rich actually left Sybil." For her Juliet in Romeo and Juliet (1957), critic Kenneth Tynan stated it was "the best Juliet I've ever seen". After she starred as Blanche DuBois in A Streetcar Named Desire, its playwright, Tennessee Williams, stated, "I declare myself absolutely wild about Claire Bloom". Bloom's first film role was in the 1948 film The Blind Goddess. She trained at the Rank Organisation's charm school but did not stay with that company for long. Her international screen debut came in the 1952 film Limelight, when she was chosen by Charlie Chaplin, who also directed, to co star alongside him. The film catapulted Bloom to stardom. The film had personal meaning for Chaplin as it contained numerous references to his life and family: the theatre where he and Bloom performed in the film was the same theatre where his mother gave her last performance; Bloom was directed by Chaplin to wear dresses similar to those his mother used to wear; Chaplin's sons and his half brother all had parts. Bloom states that she felt one of the reasons she got the part was because she closely resembled his young wife, Oona O'Neill. She was subsequently featured in a number of "costume" roles in films such as Alexander the Great (1956), The Buccaneer (1958), Bloom also appeared in Laurence Olivier's film version of Richard III (1955), in which she played Lady Anne, as well as the films Look Back in Anger (1959) and The Spy Who Came in from the Cold (1965), both with Richard Burton. In a 2002 interview with Michael Shelden, Bloom said of Burton, "He had it all: intelligence, physical beauty, an incredible voice. There was no one else like him. When we were at the Old Vic, he proved that a working class actor could make it, and I was proud of him. I thought he set a great example in a society that was, and still is, so preoccupied with class and accent."
1970-1989: Театрдағы рөлдері мен танымалдылығы
Блум Лондон мен Нью-Йоркте көптеген пьесалар мен театрлық қойылымдарда ойнаған. Осы туындылардың ішінде «Ашулы жастарға қарап тұру», «Рашомон», Жан Жиродукс жазған «Перуделер дуэлі» (1958 жылы Вивьен Лимен бірге ойнаған), және Блумның ең сүйікті рөлі – Теннесси Уильямстың пьесасының қайта қойылған нұсқасындағы Бланш Дюбуа, ол 1974 жылы Лондонда көрсетілді. Сыншы Клайв Барнс бұл пьесаны «классикалық қойылымның болуы керек жақсы күтімделген, бірақ ойлы, көркем және нұрлы мысалы» деп сипаттады. Тағы бір сыншы Блумның Бланш образын сомдауда «өте зор өмірлік күш пен нәзіктіктің керемет қабаттарын» көрсеткенін жазды, ал драматург Уильямс: «Мен Клэр Блумға қатысты өзімді толығымен баурап алғанмын» деді. Ол сондай-ақ 1976 жылы Бродвейде «The Innocents» пьесасының жаңадан қойылған нұсқасында ойнады. 1960 жылдары ол заманауи рөлдерді ойнай бастады, соның ішінде «Чепмен есебіндегі» ақылдан безген үй шаруасы және «Көшпенділердегі» Теодора. Содан кейін ол 1962 жылы Кейт Мишеллдің Хитклиф рөліне қарсы «Уэзерлинг-Хайтс» фильмінде Кэти рөлін ойнады. Ол сондай-ақ 1979 жылы «Ақ үйдің баспалдақтарында» бірінші ханым Эдит Уилсон рөлінде, ал 1985 жылы К.С. Льюис әйелі Джой Грешем рөлінде «Shadowlands» фильмінде ең үздік әйел актер ретінде BAFTA сыйлығын алды.
1990 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Теледидардағы жұмысы және кейінгі рөлдері
Ол сондай-ақ Вуди Алленнің "Қылмыстар мен заң бұзушылықтар" (1989) және "Құдіретті Афродита" (1995) фильмдерінде ойнады. Кейінгі фильмдердегі рөлдерінің ішінде 2010 жылы Оскар сыйлығын алған британдық "Корольдің сөзі" фильміндегі Королева Мэри және 2016 жылы Макс Роуз фильмінде Джери Льюиспен бірге Ева Роуз рөлі бар. Телевизионда ол 1992 жылы BBC-дің "Мисс Марпл" адаптациясының соңғысы – "The Mirror Crack'd" фильмінде, сондай-ақ Ұлыбританияның Channel 4 телеарнасындағы "The Camomile Lawn" (1992) сериалында үлкен Софи рөлінде ойнады. Жақындағы шағын сериалдар жұмыстарына "The Ten Commandments" (2006) және "Summer of Rockets" кіреді. Ол сонымен қатар Шекспирдің пьесаларын орындау бойынша шеберлік сабақтарын өткізеді. 2006 жылдың желтоқсанында ол Ричард Альфьеридің "Алты аптада алты би сабағы" атты пьесасын Артур Аллан Сейдельман қойған Лондон сахнасында ойнады, онда ол Билли Зейнмен бірге екі актерлік рөлде болды. 2007 жылдың қазан айында ол Марк Синденнің режиссерлігімен, оның Монакодағы Британдық театр маусымының аясында Монте-Карлодағы Принцесса Грейс театрында Питер Боулзбен бірге "Махаббат хаттары" спектаклінде ойнады. 2008 жылы ол "Жаңа әуендер" сериалында актриса Хелен Браунлоу рөлінде қонақ ретінде пайда болды. Эпизод Браунлоутың күйеуінің олар бірге ойнап жатқан спектакль кезінде өлтірілуіне байланысты болды. 2009 жылдың желтоқсаны мен 2010 жылдың қаңтарында ол "Доктор Ху" сериалының "Уақыттың соңы" атты екі бөлігінде "Әйел" деп көрсетілген құпия Уақыт Лорды рөлінде ойнады. Сериалдың атқарушы продюсері Рассел Т. Дэвис 2010 жылы жарық көрген "The Writer's Tale" кітабында бұл кейіпкердің Доктордың анасы болуы керек екенін айтты. 2010 жылы ол "Билл" сериалының "Taking a Stand" атты эпизодында Джилл Питерс рөлінде, ал "Корольдің сөзі" фильмінде Королева Мэри рөлінде ойнады. 2013 жылы Блум ITV-нің "Doc Martin" сериалының алтыншы маусымында басты кейіпкердің ажырасқан анасы рөлінде пайда болды. 2015 жылы ол ITV-нің "Midsomer Murders" сериалының 17.4 эпизодында "A Vintage Murder" рөлінде ойнады. 2019 жылы ол Стивен Полиакоффтың BBC телехикаясы "Ракеталар жаздары" шағын сериалында Мэри тәтесі рөлінде ойнады. 2022 жылы ол ITV-нің "Doc Martin" сериалының соңғы (10.9) эпизодында Маргарет Эллингэм (Доктор Мартин Эллингэмнің қайтыс болған анасы) рөлінде пайда болды.
Некелер
Блум үш рет үйленген. Олардың қызы – опера әншісі Анна Штайгер. Некелері үш жылға созылып, 1972 жылы ажырасып кетті. Блумның үшінші некесі 1990 жылғы 29 сәуірде ұзақ жылдар бойы бірге болған серігі, жазушы Филипп Ротпен болды. Олар 1995 жылы ажырасып кетті. Блумның Ротпен бұрынғы некесі туралы айтқан сөздері кітапта шу тудырды. Одан кейін Рот «құдайға жақын роман» – «Мен коммунистке үйлендім» (1998) атты туындысын жазды, ондағы Ева Фрейм кейіпкері Блумды еске түсіреді.
Марапаттар мен құрметтер
Блум 2013 жылы туған күніне арналған құрметті марапатта драма өнеріне қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды. Жыл Қауымдастық Санат Номинацияланған туынды Нәтиже Сілтеме (Reference(s)) 1952 BAFTA сыйлығы Ең үміткер жаңа түлек Limelight 1982 Ең үздік әйел актрисасы Brideshead Revisited 1986 Shadowlands 1982 Primetime Emmy Award Шешімді сериядағы немесе арнайы туындыдағы үздік қосымша актриса Brideshead Revisited 1979 Grammy Award Ең үздік сөздік альбом Wuthering Heights 1971 Drama Desk сыйлығы Көрнекті өнер көрсетуі Hedda Gabler / A Doll's House 1999 Tony Award Пьесадағы ең үздік қосымша актриса Electra