Мюнхендік комиссар: 1969-1976 жылдарғы детективтік сериал

Кіріспе

Der Kommissar (ағылшынша Полиция инспекторы) – Мюнхендегі кісі өлтіру бөлімінің (Mordkommission) детективтері туралы неміс телесериалы. Барлығы 97 эпизод (әрқайсысы 55 минуттан) қара-ақ түсті форматта түсіріліп, 1969 және 1976 жылдар аралығында алғаш рет көрсетілді. Эпизодтардың барлығын Герберт Рейнекер жазған, ал Коммисар Герберт Келлер рөлінде Эрик Оде ойнады. Келлердің көмекшілері – Уолтер Граберт (Гюнтер Шрамм), Роберт Хайнс (Рейнхард Глемниц) және Гарри Клейн (Фриц Веппер) болды. 1974 жылы Гарри Клейннің орнына оның кіші інісі (нағыз өмірде де) Эрвин Клейн (Эльмар Веппер) келді.

Тарих

Бүгінде культты телесериал ретінде қарастырылатын «Der Kommissar» сериалының құрамында детективтік сюжеттерге тән көптеген элементтер бар: әуел басында белгісіз қалған кісі өлтіру құрбаны; полиция барлық дәлелдерді жинаған сайын біртіндеп анықталатын күдіктілер тобы; және полиция детективі, тек қана логикалық ойлау арқасында, көмекшілерінің барлық жемісті еңбегін пайдалана отырып, кісі өлтірушінің кім екенін анықтайды. Кейбір эпизодтарда комиссар Келлер барлығын қылмыс орнына жинап, Геркуль Пуаро сияқты, кісі өлтіруге дейін және кейін болған оқиғаларды қайта құрап, содан кейін қылмыскердің қамауға алынуын қамтамасыз етеді. «Коммисар» сериалының авторы Герберт Рейнекер 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басындағы уақыттың рухын жас кейіпкерлерді бейнелеу арқылы шеберлікпен көрсетеді, олар қылмысқа қатысты. Бұл жастар көбінесе трендтік киім киіп, үйде немесе әдепсіз орындарда, түнгі клубтарда немесе дискотекаларда хит-парадтағы әндерді тыңдайды. Рейнекердің әлемінде ата-анасын тастап, елден Мюнхен сияқты анонимді және қатыгез үлкен қалаға көшіп келген жас қыз, сөзсіз жезөкше, есірткіге тәуелді, кісі өлтіру құрбаны немесе осылардың бәрі болуы мүмкін. Сонымен қатар, сексуалдық революциядан кейін моральдық нормалар өзгере бастаған кезде, Келлер орта жастағы буржуазиялық адамдардың ақымақтығына іштей басын шайқап, бүгін полиаморлық қарым-қатынас деп аталатын нәрсені жасап, салдарынан құтылуға тырысады. Шындығында, «Коммисар» сериалы ерекше қарым-қатынастарға толы: жергілікті мейрамхананың жас официантымен роман бастаған орта жастағы академиктің әйелі, бірақ соңғысы жалға алынған бөлмеде тұрады және үй иесі оның барлығын көріп, естиді; өзімен бірге тұратын әйеліне көңіл бөлген бай кәсіпкер, оған түндерді бас жатын бөлмеде өткізуге мүмкіндік береді; және күйеуі түнгі ауысымда жұмыс істеген кезде, қызына тең жастағы жігітпен ұйықтайтын жасөспірім қыздың анасы. Дегенмен, комиссар Келлердің әдістері де бүгінгі стандарттар бойынша даулы. Ол сигаретасын сөндірмейтін сирек кездеседі; қызмет барысында үнемі ішімдік ішеді; және кеңседегі барлық қызметкерлерінмен «сен» деп тілдеседі, бірақ олармен сөйлескенде өте ресми «Сіз» деп сөйлеуін күтеді. Келлер бұл әдетін Эрвин Клейнмен (1974) алғашқы әңгімесінде түсіндіреді: «Мен бірден саған бір нәрсе айтуым керек. Менің қызметкерлеріммен күнделікті жұмыста «сен» деп тілдесуім мүмкін. Бұл кейбір адамдарды ренжітеді, олар бұл дұрыс емес деп санайды және бұл авторитарлық деп есептейді, бірақ бұл әбден бекер. Мен сіздерге, өзгелерге қарағанда жақын тұрамын және мен үшін енді өзгергенім дұрыс болмас». Жылдар бойында көптеген қонақ актерлер мен актрисалар сериалда пайда болды, олардың арасында UFA жұлдыздары да болды. Олардың арасында, мысалы, Хайнц Беннент (екі рет), Антон Дифринг, Ханнелор Элснер (екі рет), Питер ван Эйк, Готц Джордж (үш рет), Раймунд Хармсторф, Йоханнес Хестерс, Пол Хабшмид, Готтфрид Джон, Курд Юргенс (екі рет), Кристин Кауфман, Гельмут Каутнер, Марианна Кох, Кристиан Крюгер (үш рет), Рут Леуверк, Лили Палмер, Эрик Похлман (екі рет), Вольфганг Пресс, Чарльз Регнье (үш рет), Хайнц Рейнке (екі рет), Вальтер Рилла, Мария Шелл (үш рет), Надя Тиллер, Маргарет фон Тротта (үш рет), Карл Михаэль Воглер, Бернард Вики (екі рет) және Соня Зиманн болды. 1974 жылы, «Коммисар» сериалының соңғы эпизоды көрсетілместен екі жыл бұрын, Рейнекер жаңа сериалды, «Деррик» сериалын бастады, Гарри Клейнді Дерриктің көмекшісі ретінде инспектор лауазымына көтеру арқылы кейбір сабақтастықты сақтады (осы ғимаратта, «коридордың түбінде»).

Today considered cult television, Der Kommissar had many of the ingredients of the whodunnit: a murder victim, often unidentified at first; a group of suspects who gradually emerge as the police gather all the evidence available to them; and a police detective who, by sheer reasoning, figures out all by himself who the murderer is, while he has his assistants do all the legwork. In some episodes, Kommissar Keller even asks everyone to gather at the scene of the crime so that he, in the manner of Hercule Poirot, can reconstruct the events leading up to, and following, the killing so that the murderer can eventually be arrested. In Der Kommissar, author Herbert Reinecker neatly captures the zeitgeist of the late 1960s and early 1970s by presenting many young characters that are involved in a crime. These young people usually wear trendy clothes and listen to the songs from the hit parade, be it at home or in seedy pubs, night clubs, or discotheques. In Reinecker's world, a young girl who leaves her parents and moves from the country to the anonymous and evil big city—Munich—will necessarily end up as either a prostitute, or a drug addict, or a murder victim, or all of the above. Also, at a time of shifting moral standards in the wake of the Sexual Revolution, Keller can only shake his head—only inwardly though—at the follies of middle aged bourgeois people who think they can practise what today would be called a polyamorous relationship and get away with it unscathed. As a matter of fact Der Kommissar is full of bizarre relationships: There is the middle aged wife of an academic who starts an affair with the young waiter of the local restaurant although the latter lives in a rented room and his landlady sees and hears everything; there is the wealthy entrepreneur who takes a liking to the attractive wife of his live in servant and who arranges for her to spend the nights with him upstairs in the master bedroom; and there is the mother of a teenage daughter who, whenever her husband is working the night shift, sleeps with a boy the same age as her daughter. However, Kommissar Keller's ways are also rather contentious by today's standards. He is hardly ever seen without a burning cigarette; he regularly drinks on duty; and he addresses everyone who works in his office with du but at the same time expects them to use the much more formal Sie when talking to him. Keller justifies that habit of his in his very first conversation with Erwin Klein (1974):

Ich muss dir gleich etwas sagen. Ich habe vielleicht die etwas schlechte Angewohnheit, meine Mitarbeiter bei der täglichen Arbeit zu duzen. Und das ärgert manche Leute, die finden das nicht richtig und die halten das für autoritär, das ist natürlich vollkommener Quatsch mit Soße. Ich duze euch, weil ihr mir näher steht als alle anderen und weil es vielleicht ein bisschen zu spät sein dürfte, mich jetzt noch zu ändern. Begreifst du das? I have to tell you one thing right away. I may have the bad habit of duzen (using the informal address "du" to) my work colleagues in our daily job. Some people are annoyed by that, they don't think it's right, they think it's authoritarian. This is baloney of course. I duze (use the informal address "du" to) you because you are closer to me than anyone else and because it may be a bit too late for me to change. Do you understand? Over the years, an impressive number of guest actors and actresses appeared on the show, with even the odd UFA star among them. The guests were, to name just a few, Heinz Bennent (twice), Anton Diffring, Hannelore Elsner (twice), Peter van Eyck, Götz George (three times), Raimund Harmstorf, Johannes Heesters, Paul Hubschmid, Gottfried John, Curd Jürgens (twice), Christine Kaufmann, Helmut Käutner, Marianne Koch, Christiane Krüger (three times), Ruth Leuwerik, Lilli Palmer, Eric Pohlmann (twice), Wolfgang Preiss, Charles Régnier (three times), Heinz Reincke (twice), Walter Rilla, Maria Schell (three times), Nadja Tiller, Margarethe von Trotta (three times), Karl Michael Vogler, Bernhard Wicki (twice) and Sonja Ziemann. In 1974, two years before the final episode of The Kommissar was broadcast, Reinecker launched a new series, Derrick, establishing some kind of continuity by promoting Harry Klein, now Derrick's assistant, to the post of Inspektor (in the same building, "just down the corridor").