Кіріспе

Ээро Сааринен Индиана штатының Колумб қаласындағы шіркеуді жобалады. 1955 жылы құрылған Солтүстік Христиан шіркеуі, Христиан шіркеуінің (Мәсіхтің шәкірттері) бөлігі болып табылады. 1964 жылғы шіркеу ғимаратын фин-американдық сәулетші Ээро Сааринен (1910–1961) жобалап, 1964 жылы аяқтады. Саариненнің әкесі Елиел Сааринен Колумбтағы Бірінші Христиан шіркеуін жобалаған. Ғимарат алтыбұрышты пішіндес, ортасында 59 метр биіктіктегі металл мұнара орналасқан. Мұнараның астында негізгі деңгейге жарық түсіретін люк бар. Қасиетті орын ғимараттың ортасында, ал Иеміздің дастарқаны қасиетті орынның ортасында орналасқан. Құрбандық алтарының айналасында алтыбұрыш пішіндес орындықтар тізілген, бұл құлшылықтың қауым өмірінің орталық аспектісі болуы керек екенін көрсетеді. Төменгі қабатта сыныптар, зал, ас үй және іс-шаралар өткізілетін орын бар.

Тарих

1955 жылы Елиел Саариненнің тұңғыш христиан шіркеуінің 43 мүшесі Мәсіхтің шәкірттері қауымына байланысты жаңа шіркеу құруға шешім қабылдады. Бір-бірінің үйлерінде ғибадат еткеннен кейін, 1956 жылы олар Ирвин Миллердің көмегімен жер сатып алды. Миллер жаңа шіркеудің жобасын жасау үшін Ээро Саариненді жалдағысы келсе де, қауымның өзі сәулетшін таңдауы маңызды деп есептеді:

Мен құрылыс комитетінің мүшесі болдым. Біз шамамен алты танымал сәулетшімен сұхбаттастық. Олардың барлығы слайдтарымен [және өздерінің жұмыстары туралы] келді. Ээро болса, тек бір дәптер әкелді. Ол бізге қарап: "Сендерге не қажет? Сендер не қалайсыңдар? Маған қалай көрінуіңді айтпаңдар, қандай болуын қалайсыңдар?" деді. Олар оны Айруин Миллер кеткен соң дереу жұмысқа алуға шешім қабылдады. – Ирвин Миллер Ээро Саариненді жұмысқа алу туралы.

Дизайндағы символика

Сааринен қазіргі шіркеулер дәстүрлі соборлардың монументалдығын жоғалтты деп сенді, себебі жексенбілік мектептер, спорт залдары және асханалармен кеңейту шіркеудің өзінің мәнін азайтып жіберді. Ол дәстүрлі шіркеу үлгісіне оралып, сонымен бірге қауымның қажеттіліктерін қанағаттандыратын заманауи архитектураны қолданатын ғимаратты жобалауды қалаған. Оның шешімі – мектеп, жиналыс залдары, аудитория және асхананы жасырын жер астына орналастыру болды, осылайша жер бетінде тек қана киелі орын көрінетін еді. Жер асты бөлмесі алтыбұрышты пішінде жасалды, ол үстіндегі киелі орынның бейнесін көрсетеді. Бұл шіркеудің маңыздылығын күшейтіп, киелі орынды ғимараттың ең маңызды бөлігі ретінде бөліп көрсетті. Оған Ангкор Ват және Боробудурдың тік қабатты баспалдақтары әсер еткен, онда келуші архитектурамен өзара әрекеттесіп, киелі орынға жету үшін күш жұмсауға тиіс. Ол шіркеудің барлық бөлігін бір деңгейде салу дінді "тынышсыз" етеді және шіркеуге барудың рухани тәжірибесін кемітеді деп ойлады. Сондықтан ол киелі орынды биікке көтеруді жөн көрді, адамдар оған жету үшін баспалдақпен көтерілуі керек болды. Осылайша шіркеу тұрғын үйлер арасынан ерекшеленіп тұрды. Пресвитрия, хор алаңы және Уолтер Холткамп ағаның жобалаған соңғы органы киелі орынның басты кіреберісінің қарама-қарсы жағында орналасқан.

Баптистерия

Баптистерия – киелі Үштікті бейнелейтін күн сәулесінің дизайнымен әшекейленген шағын кеңістік. Ол негізгі ғибадатханадан бөлек орналасқан, осылайша рәсімге көбірек мәртебе беру мақсатында салынған. Баптистерия мен ғибадатхана арасындағы бөліну ерте христиан шіркеуінің дәстүрін еске түсіреді, онда тек қана крещениеден өткендер ғана қасиетті тағамға қатыса алатын. Бұл Саариненнің өмірінің соңында салған соңғы ғимараты болды және ол оны өзінің ең үлкен жетістіктерінің бірі деп есептеді: «Мен Әулие Петрге бет бұрғанда, өмір бойы салған ғимараттарымның ішіндегі ең жақсысы осы кішкентай шіркеу екенін айта аламын, себебі оның ішінде барлық христиандарға олардың имандылығының куәсі ретінде сөйлейтін нағыз рух бар».

Жақында болған тарих

Қауым мүшелерінің саны азайғанмен, күтімге кеткен шығындар артқандықтан, қауым ғимаратты күтіп ұстауға қажетті қаржыны жинауда қиындыққа тап болды. 2018 жылдың сәуір айында Индиана ескерткіштерін сақтау ұйымы мәселеге назар аудару және оны сақтау жолдарын табу үшін шіркеуді Индиана штатының ең қауіпті 10 ескерткішінің тізіміне қосты. 2019 жылы Landmark Columbus Гетти қорынан 2019 жылғы "Keeping it Modern Architectural Conservation Grant" грантын алды. Осы гранттың қаржысына Landmark Columbus компаниясы Prudon & Partners, Reed Hilderbrand, Bryony Roberts Studio, Enrique Ramirez, ICR ICC және басқа да мамандармен бірлесіп, шіркеуді ұзақ мерзімді күтуге қажетті тарихи ақпаратты және стратегиялық басшылықты қамтамасыз ететін консервациялық басқару жоспарын жасады. 2022 жылдың 16 шілдесінде қауым ғимаратқа арналған "Өмірді тойлау" рәсімін өткізді. Қазіргі таңда шіркеу мұрағатталды және ғимаратқа экскурсиялар өткізілмейді. 2024 жылдың 15 сәуірінде Бартоломей округі кітапханалық кеңесі бұрынғы Солтүстік Христиан шіркеуі қауымынан шіркеуді сый ретінде қабылдауға келісім берді.