Кіріспе
Американдық баскетболшы және жаттықтырушы Деймон Ламон Стоудамир (Damon Lamon Stoudamire; 3 қыркүйек 1973 жылы туған), «Mighty Mouse» деген лақап атымен танымал, американдық жоғары оқу орны баскетбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы. Қазіргі уақытта Атлантикалық конференциясының (ACC) «Джорджия Техникасының сары жакеттері» командасының бас жаттықтырушысы. Ол 1995 жылғы НБА драфтында «Торонто Рапторс» командасымен 7-ші нөмірмен таңдалды және 1995–1996 жылғы НБА жаңа ойыншысы атағын жеңіп алды. Колледж деңгейінде Аризона университетінде, ал кәсіби деңгейде «Торонто Рапторс», «Портленд Трейл Блейзерс», «Мемфис Гризлис» және «Сан-Антонио Спёрс» командаларында ойнады.
Damon Lamon Stoudamire (born September 3, 1973), nicknamed Mighty Mouse, is an American college basketball coach and former player who is currently the head coach for the Georgia Tech Yellow Jackets of the Atlantic Coast Conference (ACC). The , point guard was selected with the 7th overall pick by the Toronto Raptors in the 1995 NBA draft and won the 1995–96 NBA Rookie of the Year Award. He played collegiately at the University of Arizona, and professionally for the Toronto Raptors, Portland Trail Blazers, Memphis Grizzlies and San Antonio Spurs.
Ерте өмір
Стоудамэр Орегон штатының Портленд қаласында Уилли Стоудамэр мен Лиз Вашингтон отбасында дүниеге келді; ол үш әпкесі бар жалғыз бала болды, ата-анасы ешқашан үйленбеген. Уилли Стоудамэр Деймон жеті жасқа толғанда Висконсин штатының Милуоки қаласына сыра зауытында жұмыс істеу үшін көшіп кетті. Стоудамэрді анасы Лиз және әжесі Ванда Стоудамэр Мэтьюс тәрбиеледі. Стоудамэр өсіп келе жатып, оның ағалары Чарльз және Энтони Стоудамэр оны спортқа, әсіресе баскетбол мен футболға баулыды. Олар жас кезінде Стоудамэр үшін әкелік қызмет атқарды және жеке бапкер болды, ол өзінің сүйікті ойыншысы Нейт Арчибальдты үлгі етіп алып, оның стилін қалыптастыруға тырысты. Өсе келе Стоудамэр Портлендтегі Ирвингтон ауданындағы Ирвинг Паркте және Портлендтегі Мэтт Дишман қоғамдық орталығында баскетбол ойнай бастады. Стоудамэр Қасиетті Құтқарушы бастауыш мектебінде (католик мектебі) және Харриет Табман орта мектебінде оқыды, содан кейін Вудроу Уилсон жоғары мектебіне түсті. Жоғары мектепте оқып жүргенде әжесі Ванда қатерлі ісіктен қайтыс болды. Кейін ол Ванданың суреті мен мекенжайын сол қолына естелік ретінде татуировка жасатты. Ол Орегонға оқуға барып, баскетболмен айналысады деп күтілгенімен, оның орнына Аризонаны таңдады.
Жоғары мектеп мансабы
Стодамир Уилсон орта мектебіне (қазіргі Айда Б. Уэллс Барнетт орта мектебі) қатысты. "Трояндықтар" командасы үшін баскетбол ойнаған ол, командасын 74–4 есебімен жеңіске жеткізіп, 1989 және 1991 жылдары штаттағы чемпионаттарды ұтты. Мансабында ол әр ойында орташа есеппен 26,1 ұпай, 9,2 нәтижелі пас және 3,6 допты қайтару жинады. Ол екі рет Орегон штатының "Жылдың үздік ойыншысы" атағын алды және аға сыныбында "Converse" орта мектебінің "Америка құрамасы" құрамына іріктелді.
Колледж мансабы
Стоудамэр Аризонаның «Уайлдкетс» командасында және жаттықтырушы Лют Олсонмен бірге қақпашы қорғаушысы ретінде ойнады. Ол бірінші команданың құрамына кірді және Колледждің жыл ойыншысы аталымына ие болуға талас жасады. Үшінші курста Халид Ривзбен бірге команданы Финал төрттігіне жеткізді. Төртінші курста ол әр ойында 22,8 ұпай жинап, All American құрметіне ие болды. Колледжтегі карьерасын аяқтағанда «Уайлдкетс» командасының үш ұпайлық лақтырулар бойынша барлық уақыттардағы тізімінде бірінші (272), ұпайлар бойынша екінші (1849), нәтижелі пас берулер бойынша төртінші (663) орындарда болды және Аризона тарихында 40 ұпайдан екі ойында жеңіске жеткен жалғыз ойыншы атанды. Стоудамэр 1995 жылдың 14 қаңтарында Стэнфорд университетінде өзінің мансабындағы ең жоғары көрсеткішін – 45 ұпайды жинады. Эд О'Бэннонмен бірге Pac-10 жыл ойыншысы сыйлығын бөліскеннен кейін ол 1995 жылғы Wooden Award финалисі атанды. АҚШ ерлер баскетбол құрамасының ең жас ойыншысы болғанына қарамастан, Стоудамэр 1993 жылғы Жазғы Универсиадада алтын медальді жеңіп алуға көмектесіп, команданы нәтижелі пас берулер мен доп ұрлаулар бойынша жетекке шығарды.
Торонто рапторлары (1995-1998)
Стоудамир «Рапторс» командасының сапына тіпті бір ойын өткізбей тұрып та әсер етті. 1995 жылғы НБА драфты Торонтода өтті, сол кезде жанкүйерлер «Рапторс» командасының UCLA-ның жұлдызы Эд О’Бэннонды алғашқы таңдауымен шақыруын қатты талап етті, ал команда бірінші таңдауы Стоудамир болатынын жариялағанда оны ұрысып қарсылады. Бірнеше жыл өткен соң Стоудамир «Maclean’s» журналына бұл наразылық оны мазаламағанын, керісінше, оған қосымша күш бергенін, ал жанкүйерлер оның ойынын көргеннен кейін көзқарасын өзгертіп, қолдауын білдіргенін айтты. 2000 жылдың 28 желтоқсанында Стоудамир 32 ұпай жинап, «Юта Джаз» командасымен 103–102 есебімен өткен ойынның соңғы 0,4 секундінде жеңіске шартты гол соқты. 2002–03 маусымында «Блейзерс» командасы Стоудамирді көп бөлігінде резервте қалдырды. Жаңа бас жаттықтырушы Морис Чикс күзетшілер позициясында Скотти Пиппен мен Бонзи Уэллс таңдауын жасады. Дегенмен, Стоудамир сол маусымда плей-оффта көп ойын уақыты алды. 2005 жылдың 14 қаңтарында Стоудамир мансабындағы ең жоғары көрсеткішін – 54 ұпайды «Нью-Орлеан Хорнетс» командасына қарсы ойында соқты, соның ішінде 8 үш ұпайлық гол бар еді. Сол маусымда, 15 сәуірде, ол НБА рекордын орнатып, 21 үш ұпайлық лақтыру жасады, оның тек 5-і дәл болды. Стоудамирдің «Блейзерс» клубымен келісімшарты 2004–05 маусымының соңында аяқталды, және клубтың жастарға басымдық беріп, жақсы мінез-құлқы бар ойыншыларды іздеп жатқаны белгілі болды, сондықтан оны қайтадан шақыруға ниеттері жоқ еді. Бұл 2005 жылдың тамызында команда бос агент қорғаушы Хуан Диксонмен келісімшарт жасағанда және оған Стоудамирдің жейде нөмірін (3) бергенде анық болды. Стоудамир «Блейзерс» командасымен келісімшарт жасасып, оны «Хьюстон Рокетс» командасына алмастыруды қалады, бірақ бұл үшін Портленд «Хьюстонның» жоғары жалақы алатын ойыншыларының біреуін қабылдауы керек еді, ал команданың сол кездегі жалақы қоры салыстырмалы түрде жоғары болғандықтан, Портленд басшылығы Трэвис Аутлоу және Себастьян Тельфейр сияқты ойыншылармен басқа бағытқа бұруға шешім қабылдады.
Мемфис Гризлиздер (2005-2008)
2005 жылдың 5 тамызында Стоудамир бірнеше командамен келіссөздер жүргізгеннен кейін, «Мемфис Гризлиз» командасымен 4 жылдық келісімшартқа қол қойғаны жарияланды. Ол «Майами Хит» командасына кеткен Джейсон Уильямстың орнына бастапқы қорғаушы болып тағайындалды. 2005 жылдың 30 желтоқсанында, өзінің туған қаласы Портлендте оң тізе буынының шегесін (пателланың сіңірі) жыртып алды. Ол алаңнан мүшесімен шығарылып, келесі аптада Алабама штатының Бірмингем қаласында сәтті операция жасалды. Ол 2005/06 маусымының қалған бөлігін өткізіп, 2006/07 маусымында қайта оралды. 62 ойынның 51-ін бастапқы құрамда ойнады (бастапқы қорғаушы міндетін тәжірибелі резервтік Чакки Аткинспен тең бөлісті). 2007/08 маусымында «NBA Access with Ahmad Rashad» бағдарламасында ол «Гризлиз» командасы 2007 жылғы драфтта таңдаған Майк Конли-младшиймен тығыз жұмыс істеп жатқанын айтты, ол Стоудамир кеткеннен кейін бастапқы қорғаушы ретінде маңызды рөл атқаратын еді. Конли жарақаттан оралғаннан кейін, «Гризлиз» командасының бас бапкері Марк Иаварони Стоудамирді қосалқы тізімге қойып, тәжірибесіз жаңадан келген Майк Конли-младшийді бастапқы қорғаушы ретінде пайдаланды, бұл Стоудамирді ауысуға немесе келісімшартты бұзуға итермеледі. 2008 жылдың 26 қаңтарында «Гризлиз» командасы Стоудамирмен келісімшартты бұзу туралы уақтылы келісімге келді, ал «Сан-Антонио Спарс», «Бостон Селтикс», «Феникс Санс», «Денвер Наггетс» және «Торонто Рапторс» командалары онымен келісімшарт жасасуға үлкен қызығушылық танытты. «Селтикс» бастапқыда Стоудамирге үлкен қызығушылық танытты, бірақ кейін «Лос-Анджелес Клипперс» командасының Сэм Касселлін басты назарға алды.
Сан-Антонио Спёрс (2008)
2008 жылдың 3 ақпанында Стоудамир Сан-Антонио Спёрс командасымен келісімшартқа қол қойды. Тони Паркер жарақат алғанда ол қысқа мерзімге Спёрс сапында негізгі құрамда ойнады, бірақ содан кейін маусымның қалған бөлігінде және плей-офф кезінде тек қана ойынға қосылатын болды. Стоудамир Хьюстон Рокетс командасының жаттығу лагеріне қатысуды қарастырды, бірақ жаттығу лагеріне бармады.
Rice Owls ерлер баскетбол командасы (20082009)
2008 жылдың желтоқсанында Стоудамир бас бапкер Бен Браун басқаратын, қорғаушылары көп Rice University Owls командасында ойыншылар дамыту директоры лауазымына жаттықтырушы ретінде қабылданды.
Мемфис Гризлиздер (2009-2011)
2009 жылдың ақпан айында Стюдамир Генри Биббимен бірге «Гризлис» командасының жаттықтыру құрамына қосылды.
Колледжге қайта оралу (20112021)
2011 жылдың мамыр айында Стоудамир Мемфис университетінің ерлер баскетбол командасының жаттықтырушылар құрамына қосылды, және оның жаттықтырушылық және ойыншыларды іздеу жұмысы '11-'12 маусымында ынтамен бағаланды. 2013 жылдың мамыр айында Стоудамир Мемфистен Аризона Wildcats ерлер баскетбол командасының жаттықтырушылар құрамына өтті. 2015 жылдың мамыр айында Стоудамир Аризонадан Мемфис Тайгерс ерлер баскетбол командасының жаттықтырушылар құрамына қайта оралды. 2016 жылдың наурызында Стоудамир Мемфистен кетіп, "Тынық мұхиты жолбарыстары" ерлер баскетбол командасының бас жаттықтырушысы лауазымына тағайындалды. Аризона командасы Гонзаганың баскетболдан көмекші жаттықтырушысы Томми Ллойдты келесі бас жаттықтырушы етіп тағайындамас бұрын, Стоудамир өзі бітірген оқу орнындағы келесі жаттықтырушы болуға басты үміткерлердің бірі саналды.
Бостон Селтикс (2021-2023)
2021 жылдың шілдесінде Стоудамир «Бостон Селтикс» командасының көмекші жаттықтырушысы қызметін қабылдап, «Тынық мұхитынан» кетті.
Georgia Tech (2023 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
2023 жылдың 13 наурызында Стоудамир «Джорджия Техникалық колледжінің сары жакеттері» командасының жаңа бас бапкері болып тағайындалды. Деймон Стоудамир «Сары жакеттер» тарихындағы АХК турнирінде алғашқы әрекетінде-ақ «Дьюк» командасын жеңген тұңғыш жаттықтырушы болды – 2023 жылдың 2 желтоқсанында «Сары жакеттер» жетінші орындағы «Көк шайтанды» 72:68 есебімен ұтты. 2024 жылдың 30 қаңтарында «Tech» командасы «Маккамиш павильонында» толық толған көрермендер алдында үшінші орындағы «UNC» командасын 74:73 есебімен жеңіп, АХК тарихында бірінші жылында «Дьюк» және «Солтүстік Каролина» командаларын жеңген үшінші жаттықтырушы атанды.
Жеке өмір
Стоудамэр бұрынғы НБА ойыншылары Салим Стоудамэр мен Терренс Джонстың, сондай-ақ қазіргі НБА ойыншысы Грант Уильямстың туысы. Ол сонымен қатар бұрынғы Портленд мемлекеттік университетінің квотербегі Энтони Стоудамэрдің және бұрынғы Портленд мемлекеттік университетінің жартылай қорғаушысы Чарльз Стоудамэрдің жиені.
Марихуананы ұстау
Стодамайрдың «Портленд Трейл Блейзерс» командасындағы өтеуі бірнеше марихуанаға байланысты оқиғалармен мазаланды, соның ішінде 2002–03 маусымда, сол кездегі негізгі алға қарай Рашид Уоллеспен бірге, оның сары түсті «Хаммер» көлігі Interstate 5 тас жолында жылдамдықпен айдағандығы және марихуананың әсерімен жүргізгендігі үшін тоқтатылды. 2003 жылдың шілдесінде Стодамайр марихуана иелігі үшін үшінші рет тұтқындалғаннан кейін, оған 250 000 доллар айып салынды және команда оны үш айға шеттетуге ұйғарды. «Блейзерс» президенті Стив Паттерсон Стодамайрмен жасалған келісім-шартын бұзуға ниеттенгенін мәлімдеді, бірақ оны іске асыруға мүмкіндік беретін ереже таба алмады.