Кіріспе

Суррейдегі қала, Англия
Англиядағы қала

Чертси – Англияның Суррей графтығындағы Руннимед ауданында орналасқан қала, Лондонның орталық бөлігінен 18 миль (29 км) оңтүстік-батысқа қарай жатыр. Қала 666 жылы Әулие Эркенвальд құрған Чертси аббаттығының төңірегінде өсіп, Генрих I-ден базар құқығын алды. Темза өзені арқылы салынған алғашқы көпір 15 ғасырдың басында пайда болды. Қаладан өтетін Борн өзені Уэйбриджде Темзаға құяды. Англикан шіркеуінде ортағасырлық мұнара және шатыр бар. 18 ғасырға жататын ескерткіштердің ішінде қазіргі тас Чертси көпірі және Ботли сарайы бар. Михаилмас күнінен Леди күніне дейін әдемі кеште сағат 8-де соғылатын комендант сағаты, Чертси көпіріндегі оның ескерткішімен және қоңыраумен белгіленген Бланш Хериот туралы романтикалық жергілікті аңызбен байланысты. Жасыл аймақтарға Темза жолы ұлттық бағыты, Чертси Мидс және дөңгелек төбе (Сент-Энн төбесі) кіреді, онда ежелгі бекініс қалдықтары сақталған – Элдебури төбесі. Пиркрофт үйі 18 ғасырға, ал Тара 20 ғасырдың соңына дейін салынған. Чертси теміржол станциясы мен Лондон Уотерлоо арасында Оңтүстік-Батыс теміржолы қызмет көрсетеді. Қала M25 тас жолының ішінде орналасқан, оған 11-ші жарылым арқылы кіруге болады. Қаланың халқы 15 967 адамды құрайды.

Топонимика

Чертси туралы алғашқы жазбаны Бед шамамен 750 жылы жасаған, онда ол бұл жерді Cerotaesei, яғни Ceroti insula деп сипаттаған ("Чертси, яғни Серот аралы"). Елді мекен 7 ғасырға жататын шарттардың 13 ғасырдағы көшірмелерінде Cirotesige, Cirotesge және Cerotesge деп кездеседі. 1086 жылы Domesday Book-та бұл елді мекен Certesi деп, ал 1129–30 жылдары Certeseye деп тіркелген. Басқа кейінгі түрлеріне Charteseye (14 ғасырдың ортасы), Charsey (1543 жылы) және Chutsey (1606 жылы) жатады. "Чертси" атауының қазіргі заманғы жазылуы алғаш рет 1559 жылы қолданылған. "Чертси" топонимінің бірінші бөлігі кельт адамының есімін білдіреді деп саналады, оның аты кейіннен латын тіліне Cerotus деп аударылған.

Экономика

Лондонның "қала маңы" екенінен басқа, Чертсиде Compass Group компаниясының бас кеңсесі, сондай-ақ Samsung Electronics компаниясының Ұлыбританиядағы бас кеңсесі мен Еуропалық штаб-пәтері орналасқан. Samsung компаниясы 2005 жылы мұнда көшіп келді; ал бұрын Samsung кеңселері Нью-Малденде болған. Thorpe Park, Merlin Entertainments Ltd компаниясының бір бөлігі, солтүстік шекарасында орналасқан және Staines-upon-Thames және Чертсиден жиі автобус қатынасы бар.

Чертси көпірі

Чертси көпірі – жоспарланған көне ескерткіш және II* санаттағы құрылыс, оның бір шетінде қалалық (Лондон салығы) поштасы және жақын жердегі шақырым тастары орналасқан. Көпір негізінен ақ жарық тастан қаланған, екі жағы ақ тақта таспен төселген, салмақ шектеуі төмен және ауыр жүк көліктеріне жарамсыз тар жолдары бар. Ауыр жүк көліктері Шпелторнға жету үшін Стейнс көпірі, Уолтон көпірі немесе тас жолдарды пайдалана алады. Сэмюэл Льюис оны қаланың бастапқы сипаттамасында былай деп көрсеткен: "[Темза өзені] үстінен салынған әдемі тас көпір, жеті аркадан тұрады, 1785 жылы 13 000 фунт стерлинг сомасында Surrey және Middlesex округтерінің бірлескен қаржыландыруымен салынған". Мұражайда жергілікті екі сағатшының – Джеймс Дуглас пен Генри Вале Картрайттың сағаттары қойылған. (Айта кетейік, Дуглас отбасында Джеймс Дуглас (немесе Дуглас) атымен үш сағатшы болған, соңғысы Эгамда тұрған).

Аурухана

Екінші дүниежүзілік соғыстың қаза тапқандарына қызмет ету үшін арналған Санкт-Петер ауруханасы 1939 жылдың 12 қыркүйегінде ресми түрде құрылды. Қазір ол 400 төсек-орынға және жедел жәрдем қызметтерінің кең спектріне ие, Уокингке апаратын А жолында, Отершоудың салыстырмалы түрде жас ауданына жақын орналасқан. Hospital Radio Wey 1965 жылдан бері Санкт-Петер ауруханасының науқастары мен қызметкерлеріне хабар таратады және қазір RadioWey ретінде интернетте де таратылады.

Қасиетті Петір шіркеуі

Санкт-Петер шіркеуінің 13-14 ғасырларда салынған батыс мұнарасы (қоңырау қабатының үстінде 18 ғасырғы кірпіштермен) және шығыс ғибадатханасы бар; аббатхананың еден төсеме плиткаларының жинағы оның қасиетті жерінде сақталған; олардың бірнешесі Британ мұражайында, сондай-ақ 15 ғасырғы ғибадатхана шатыры да бар. Санкт-Петер шіркеуі қала орталығындағы үш аралас сауда және тұрғын үй көшелерінде орналасқан көптеген ІІ санаттағы ғимараттармен қоршалған, бірақ өзі ІІ* санаттағы ғимарат болып табылады.

Коменданттық үй және 25 Виндзор көшесі

Curfew House – бұл шіркеуден батысқа қарай орналасқан төрт тар үй, бір дәуірде салынған бес ғимараттың тобындағы биік қызыл кірпіштен тұрғызылған ғимарат; атауы қала орталығында болған қатыгез король Джон мен Бланш Хериоттың тарихы мен оқиғасынан шыққан. Ашық фронтонның астында кірпіш пілястрлар, қалыпталған ағаш карнизі және дентилдер орналасқан. Кірпішпен қапталған үйдің қабырғалары көшеге қарап тұр. Кіреберіс есігінің бөлігі ретінде әшекейленген ағаш архитравы және ортасы көтеріңкі қамыс панельдері бар. Оның кілт тасына 1725 жыл жазылған, ал ішіндегі тимпанға: "c5 Sr Wm PERKINS KBE құрылтайшысы, елу балаға киім беріп, оқытты. Сен де солай істе" деп жазылған. 25 Windsor Street сәулеттік жағынан да ІІ* дәрежедегі, 18 ғасырдың басындағы, бірақ қоңыр кірпіштен салынған үш қабатты үлкен үй, шатыры плиткамен жабылған. Өзгертілген, құйылған ағаштан жасалған еңіс карнизі тіректермен бекітілген. Терезелерде рельстік тартпалы бес терезе бар. Орталық кіреберіс есігі Тоскана ордеріндегі ашық фронтонмен және жалпақ пілястрлармен жабдықталған. Оның арка тәрізді люминаторы радиалды тартпалы тіректермен бөлінген. Жоғарғы қабатта тас қалыпталған лента бар; ортаңғы қабатта да лента бар; ал жер қабатында лента сызылып, боялған. Терезелердің үстінде қызыл кірпіштен жасалған жалпақ аркалар, терезе жиектері және бұрыштар орналасқан. Оның алдыңғы қоршауында найза тәрізді тіректер және вазалармен, гадронмен әшекейленген металл тіректер бар.

Пиркрофт үйі

Пиркрофт көшесіндегі Пиркрофт үйі – II дәрежелі* санаттағы ғимарат, оны Николаус Певснер еңбектерінде атаған. Оның кірпіштен жасалған қасбеті терезелерінде иісті қапталған, ал бұрыштарында төртбұрышты кірпіш тіреулер орналасқан. Құйма кірпіштен жасалған карниз парапет (жазық/шамалы еңіс) шатырының астында жатыр. Бұрыштарында оюлы тас вазалар бейнеленген, ал бірінші қабатты резеңкелеу жолағы бөліп тұрады. Бірінші қабаттың ортаңғы үлкен терезесі тас кілт тасымен және тіреу тастарымен, жоғары жағында радиалды торымен жасалған. Қалған терезелердің бәрі – 12 бөліктен тұратын қос жақтаулы терезелер. Оның кіреберіс есігі Регент дәуіріндегі оюлы жақтаумен безендірілген. Бөлмелерді тыныш түсті әшекейлермен жасалған ағаш панельдер әсемдейді.

Ботли паркі мен Борнуд үйі

Иесі Джозеф Мауби сәулетші Кенттон Коузға осы монументалды грузин стиліндегі ғимаратты, қазір жекеменшік емдеу үйі болып табылатын, күтіммен бапталған меншікпен қоршалған ғимаратты салуды тапсырған. U-тәрізді, үш қабаттан тұратын төртбұрыш, әрбір жағында жеті терезесі бар, ашталдан салынған, бірінші қабаты рустикалық өңделген және модильонды карнизбен аяқталған; ғимараттың үстіне парапет орнатылған. Әр жағында үш орталық терезе орналасқан, олар сәл шығып тұрады және үстінде фронтонмен, ал бастапқы шынылары сақталған. Бірінші қабаттағы терезелерде кілт тастары бар. Жоғарғы қабаттағы терезелерде мүсінделген жақтаулар бар, бірінші қабаттағылары карнизбен, ал ортаңғысы фронтонмен безендірілген. Солтүстік жағындағы орталық бөлігінде төрт ионикалық бағана бар, олардың үстінде орнаменттелген қаптамасы бар, ал қаптаманың екі жағында жиектер орналасқан; бір жағында пиано нобиле ортаңғы қабатты аттың ізегі тәрізді баспалдақпен жалғастырады, ол есікке көпір арқылы қосылған, ал баспалдақтың астында бірінші қабатқа кіреберіс орналасқан. Екі жағы да бірдей стильде үлкен заманауи қосымшалармен кеңейтілген. Кіреберісте төрт ионикалық бағанасы және биік жапсырмалы төбесі бар әдемі зал бар. Бірінші қабаттағы басқа да әдемі төбелер мен есік жақтаулары сақталған. Борнвуд үйі Борнвуд парк ауруханасының бөлігі болып табылады, бұл Санкт-Петер ауруханасына іргелес орналасқан үлкен медициналық ұлттық денсаулық сақтау трастының орталық ғимараты. Бұрын, Виктория дәуірінде психиатриялық аурухана немесе демалыс орны ретінде жұмыс істеген кезде, ол аталған аурухананың медбикелер бөлімі болған. Жақын жерде, көпірден өтетін жерде, солтүстікке қарай Чертси кемпингі мен каравандар клубы орналасқан. Темзаның қарсы жағалауында Лейлехам саябағында тағы бір кемпинг бар. Жыл сайын, тамыздың басында мұнда Чертси ауыл шаруашылығы көрмесі өткізіледі.

Ұлы Коккров темір жолы

Бұл 7,25 дюймдік өлшемдегі шағын темір жол Хардвик көшесінен алшақ орналасқан және 1968 жылдың қыркүйек айында ашылды.

Қара вишня жәрмеңкесі

Бұл жыл сайын шілде айының екінші сенбісінде өтетін, тікелей музыка мен сыбағалар ұсынылатын шара.

Салезиан мектебі

Салезиан мектебі – 1920 жылдан бері Чертси қаласында орналасқан, 1200 оқушыға арналған, мемлекеттік қаржыландырылатын, католиктік, ерікті көмек көрсетілетін жалпы білім беретін мектеп.

Басқару

Чертси Раннимед және Уэйбридж ауданында орналасқан. 1997 жылдан 2019 жылы отставкаға кеткенге дейін ол парламентте бұрынғы консервативті партиясынан депутат Филип Хаммондпен өкілдік етілді. Қазіргі уақытта консервативті партиясынан депутат Бен Спенсер өкілдік етеді. Аудандық кеңес сайлаулары үшін қала екі округке бөлінеді: Риверсайд (Кеңесші Дерек Котти, Кеңесші Стивен Деннет, Кеңесші Шеннон Сайз Маршалл) және Батыс (Кеңесші Долзи Кларк, Кеңесші Марк Нути, Кеңесші Майлс Уиллингл). Қала Суррей округі кеңесінде Кеңесші Марк Нутимен өкілдік етіледі.

Аудандық кеңес

Сайлау мүшесі партиясы 1973 Т. Редди Лейборист 1977 Н. Пэйн Консервативті 1985 Рей Лоутер Лейборист 2009 Крис Норман Консервативті 2017 Марк Нути Консервативті

Дін

Сент-Анн шіркеуі – Истворт жолындағы католик шіркеуі. Сент-Анн мектебі – католик бастауыш мектебі, Free Prae жолында орналасқан. Салезиан мектебі – католик орта мектебі және алтыншы форма колледжі, тиісінше Гилфорд жолы мен Хайфилд жолында орналасқан. Санкт-Петер – қала орталығындағы Англикан шіркеуі, түрлі бағыттардағы қызметтер атқарады. Жексенбі күні ғибадат сағат 9:00-де (дәстүрлі) және 10:30-да (қазіргі заманғы) өтеді. Бикон шіркеуі – Чертсидің орталық бөлігіндегі Гилдфорд көшесінде орналасқан қауымдық шіркеу. Суррей халықаралық қауымдық шіркеуі – конфессиялық емес, халықаралық қауым, әр апта сайын Чертси залында жиналады. Equippers Church Чертси орта мектебінің жанындағы Хабта орналасқан және әр жексенбіде, сондай-ақ апта ішінде үйлерде жиналады.

Теледидар және кино

Public Eye телесериалының соңғы маусымы (1965–1975) Чертсиде және оның төңірегінде түсірілді. Moving Wallpaper (2008–2009) телесериалы Чертсиде түсіріліп, сол жерде оқиғасы өрбітіп дамыды. Чертси 1964 жылғы «Айдағы алғашқы адамдар» классикалық фильмінде шағын эпизод ретінде пайда болды, онда Ескі қалалық әкімшілік ғимараты Димчерч қалалық әкімшілік ғимаратының орнына қолданылды. The Italian Job (1969), Scream and Scream Again (1970), The Dark Knight (2008) және One Chance (2013) фильмдерінің бір бөлігі Чертсиде немесе оның маңында түсірілді. Oasis тобының "Don't Go Away" әніне түсірілген музыкалық бейнефильмнің бір бөлігі 1997 жылдың тамызында Чертсиде түсірілді.

Чертсей Панто

Чертсей пантосы 2012 жылдан бері Чертсейдегі The Crown пабында жергілікті қайырымдылық қорындарына көмек көрсету мақсатында қойылып келеді.

Радио Вей

Radio Wey – Чертсидегі Санкт-Петерс ауруханасында орналасқан, сонымен қатар жергілікті тұрғындарға хабар тарататын ауруханалық радиостанция. Бұл станция 1965 жылдан бері жұмыс істеп келеді, бастапқыда Вейбридж ауруханасында орналасып, кейін 1979 жылы Санкт-Петерс ауруханасының аумағындағы студияларға көшірілді.

Галерея студиясы

1983 жылы Патрик Мораз бен Билл Брюфордтың фортепиано мен барабандарға арналған «Music for Piano and Drums» альбомы Gallery Studios студиясында жазылды, дыбыс режиссерлігін Барри Радман жасады, ал Тревор Смит көмектесті.

Атақты тұрғындар

Ричард Стир (шамамен 1643–1721) – Чертсиде туған американдық ақын және саудагер. Рев’д Питер Каннингэм (шамамен 1747–1805) – саяси ақын және дін қызметкері, Чертсиде қайтыс болды. Джон Нарриен (1782–1860) – Чертсиде туған астроном және жазушы. Чарльз Купер Хендерсон (1803–1877) – Чертсидегі Абби-хауста туған суретші. Альберт Ричард Смит (1816–1860) – автор, ойын-сауық шебері және таушы. Этель Мэри Бойс (1863–1936) – ағылшын композиторы, пианиношы және мұғалім, Чертсиде туып, өмір сүрген. Чарли Льюэллин (1876–1964) – Оңтүстік Африканың алғашқы ақ емес тестілік крикетшісі, Чертсиде қайтыс болды. Джеймс Оттавей (1908–1999) – актер, Чертсиде туған. Лесли Льюис (1924–1986) – Олимпиадалық жеңіл атлетика споршысы, Чертсиде туған. Кит Мун (1946–1978) – The Who рок-тобының барабаншысы, 1971 жылдан 1975 жылға дейін Сент-Эннс-Хиллдегі «Тара» үйінде тұрған. Майк Разерфорд (1950 ж.т.) – Чертсиде туған Genesis тобының гитарисі және негізін қалаушы. Оның Ең Ардақтылығы Сэр Ян Хама (1953 ж.т.) – Ботсвана Президенті (2008–2018 жж.), Чертсиде туған. Винс Кларк (1960 ж.т.) – Yazoo, Depeche Mode және Erasure поп-топтарының мүшесі, 1990 жылдан 2003 жылға дейін Чертсиде тұрды және Erasure материалдарының көп бөлігін үйіне жақын студияда жазды. Шон Лок (1963–2021) – Чертсиде туған комедия актері. Чесни Хоукс (1971 ж.т.) – әнші және ән жазушы, Чертсиде тұрды. Эшли Джайлс (1973 ж.т.) – Англия крикетшісі, Чертсиде туған. Ричард Джонсон (1974 ж.т.) – Англия крикетшісі, Чертсиде туған. Тим Брабантс (1977 ж.т.) – Олимпиадалық спринт каноэші, Чертсиде туған. Роберт Грин (1980 ж.т.) – қақпашы, Чертсиде туған. Харви Эллиот (2003 ж.т.) – «Ливерпуль» футбол клубының футболшысы, Чертсиде туған.