Кіріспе

Модальдық логикада Сальквист формулалары – ерекше қасиеттері бар модальдық формулалардың белгілі бір түрі. Сальквист сәйкестік теоремасы бойынша, кез келген Сальквист формуласы каноникалық болып табылады және бірінші реттік формуламен сипатталатын Крипке кадрларының класына сәйкес келеді. Сальквисттің берген анықтамасы бірінші реттік сәйкестіктері бар модальдық формулалардың шешімді жиынын анықтайды. Шагрова теоремасына сәйкес, кез келген модальдық формуланың бірінші реттік сәйкестігі бар-жоғы шешілмейтіндіктен, Sahlqvist [Chagrova 1991] емес, бірінші реттік кадр талаптарына ие формулалар бар (төмендегі мысалдарды қараңыз). Осылайша, Сальквист формулалары бірінші реттік сәйкестіктері бар модальдық формулалардың тек шешімді кіші жиынын ғана анықтайды.

Анықтама

Сальквист формулалары импликациялардан құрылады, онда соңы оң, ал алды шектеулі формада болады. Қорапталған атом – санның (мүмкін 0) алдында тұратын логикалық атом, яғни (көбінесе деп қысқартылады) түріндегі формула. Сальквист алды – ∧, ∨ және қорапталған атомдардан, сондай-ақ теріс формулалардан (оның ішінде ⊥ және ⊤ тұрақтыларынан) құрылған формула. Сальквист импликациясы – A → B формуласы, мұнда A – Сальквист алды, ал B – оң формула. Сальквист формуласы Сальквист импликацияларынан ∧ және (шектеусіз) операторларын қолдану арқылы, ал ортақ айнымалылары жоқ формулаларда ∨ операторын қолдану арқылы құрастырылады.

Сальквистке жатпайтын формулалардың мысалдары

Бұл МакКинзи формуласы; оның бірінші реттік шеңберлік шарты жоқ. Лёб аксиомасы Сальквист аксиомасы емес; қайта, оның да бірінші реттік шеңберлік шарты жоқ. МакКинзи формуласы мен (4) аксиомасының қосылысы бірінші реттік шеңберлік шартқа ие (транзитивтілік қасиетінің белгілі бір қасиетпен қосылысы), бірақ ол кез келген Сальквист формуласына тең емес.

Крахт теоремасы

Сальквист формуласы қалыпты модальді логикада аксиома ретінде қолданылғанда, логика аксиома анықтайтын кадрлардың негізгі элементарлық класына қатысты толықтығы кепілдігі беріледі. Бұл нәтиже Сальквист толықтығы теоремасынан [Modal Logic, Blackburn et al., Theorem 4.42] туындайды. Бірақ сондай-ақ кері теорема да бар, яғни Сальквист формулаларының қай бірінші реттік шарттарға сәйкес келетінін көрсететін теорема. Крахт теоремасы кез келген Сальквист формуласы жергілікті түрде Крахт формуласына сәйкес келеді десе, керісінше, әрбір Крахт формуласы Крахт формуласынан тиімді түрде алуға болатын бір Сальквист формуласының жергілікті бірінші реттік сәйкестігі болып табылады [Modal Logic, Blackburn et al., Theorem 3.59].