Кіріспе
Пекиннің географиясы
Континент Азия
Орналасқан жері Солтүстік Қытай жазығы
Координаттар
Ауданы (муниципалитет)
Жалпы:
Geography of BeijingContinent AsiaLocation North China PlainCoordinates Area (municipality) Total:
Пекин – Солтүстік Қытай жазығының солтүстік шетінде, Сишань және Яншань тауларының кездесу нүктесіне жақын орналасқан муниципалитет. Қаланың өзі шығысқа және оңтүстікке қарай ашылатын жазық жерде (биіктігі көрсетілмейді) жатыр. Муниципалитеттің шеткі аудандары мен округтері қаланың оңтүстік-батысынан солтүстік-шығысына дейін созылатын, қаланы қоршап тұрған тауларға дейін жетеді. Ең биік шыңдары теңіз деңгейінен жоғары. Пекин муниципалитеті алты қалалық округтен (бұрын сегіз, Сюаньву және Чонгвенді қараңыз), сегіз қала маңындағы округтен және екі ауылдық округтен тұрады. Оның жалпы ауданы Черногориядан сәл үлкен, бірақ муниципалитеттің қалалық бөлігінен тыс жері көбінесе сирек қоныстанған таулар мен егістік жерлерді құрайды. Жер бедерінің шамамен 38%-ы жазық, ал 62%-ы таулы. Қала Бохай теңізінен оңтүстік-шығыстағы Тяньцзинь муниципалитеті арқылы ішкі аймаққа қарай орналасқан. Тяньцзиньден басқа, Пекиннің барлық басқа жақтары Хебей провинциясымен шектеседі, соның ішінде Пекин мен Тяньцзинь арасындағы тар жер де бар. Тарихи тұрғыдан алғанда, Пекин оңтүстіктегі отырықшы егіншілік аймақтары мен солтүстіктегі таулардың ар жағындағы көшпелі мал шаруашылығы аймақтарының шекарасында орналасқан. Қытайдың Ұлы Қабырғасы көшпелі шабуылдардан қорғану үшін Пекиннің солтүстігіндегі таулар бойында салынған. Қазіргі заманда, Пекинді Гоби даласынан қорғаған таулар, қаланың ауа ластануын жинақтайтын жартылай дөңгелек ойпаздықты құрайды. Жазда, оңтүстік муссондарынан келген ыстық және ылғалды ауа қысымының салдарынан, ауаның ластаушы заттары ойпаздықтан шыға алмайды, сондықтан қатты смог пайда болады. Күзде және қыста, жел бағыты өзгергенде, Сибирьден суық, құрғақ ауа әкелетін үлкен антициклондық жоғары қысым жүйесі орналасады, сондықтан смог азаяды. Көктемде, солтүстік желдері Қытайдың батысындағы шөлдеу аймақтардан шаңды көтеріп, Пекинге кейде қатты шаңды дауылдар әкеледі. Қаланың климаты жазғы ыстық, ылғалды, қысқы суық, желді және құрғақ болып сипатталады.
Beijing Municipality consists of six city districts (previously eight, see Xuanwu and Chongwen), eight suburban districts and two rural counties. It covers a total area of By land area, the municipality is slightly larger than the country of Montenegro, though much of the municipality outside the urban core are sparsely populated mountains and farmland. The terrain is roughly 38% flat and 62% mountainous. The city is inland from the Bohai Sea via Tianjin Municipality in the southeast. Aside from Tianjin, Beijing is bordered on all other sides by Hebei Province, including a piece wedged between Beijing and Tianjin. Historically, Beijing was situated on the border between sedentary agricultural areas to the south and pastoralist regions beyond the mountains to the north. The Great Wall of China was built across the mountains north of Beijing to guard against nomadic invasions. In modern times, the same mountains that shielded Beijing from the Gobi steppes also form a semi circular basin which catches the city's air pollution. Severe smog problems develop in the summer as the hot and humid air pressure from monsoons in the south prevent air pollutants from leaving the basin. Smog is less severe in the fall and winter when the direction of the wind currents reverse course as the vast anticyclone high pressure system takes hold and brings cold, dry air from Siberia. In the spring, the northerly winds, pick up dust from desertifying areas of western China and bring occasionally severe dust storms to Beijing. The city's climate is characterized by hot, humid summers and cold, windy, and dry winters.
Пекиннің әкімшілік бөліністерінің орналасуы
Императорлық дәуірде ескі қоршалған Пекин қаласы Шижиншанды қамтыды. Шижиншань – Батыс төбелерінің етегінде орналасқан, өте өнеркәсіптік дамыған аудан. Фенгтай Пекин қаласының оңтүстігін алып жатыр. Алдағы уақытта қала маңындағы аудандардың ішінде шығыстағы Тонгчжоу мен Шуньи тез қарқынмен урбанизациядалып жатыр. Ментугу мен Фаншань батыста, Шишаньде, сондай-ақ Батыс төбелері деп аталатын аймақта жатыр. Фаншаньда Пекин муниципалитетінің аумағындағы ең көне екі тарихқа дейінгі ескерткіш орналасқан: Пекин адамының табылу орны – Чжоукудиандағы үңгірлер және Батыс Чжоу әулеті кезінде Ян патшалығының астанасы болған Лиулихе. Оңтүстіктегі Дасин ауданы көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысады, бірақ сонымен қатар Ичжуанда өзінің технологиялық паркін дамытып жатыр. Қаланың солтүстігіндегі Чанпин, оңтүстіктегі тығыз урбанизацияланған Тяньтонгюаннан солтүстіктегі Юйонгуан Ұлы қабырғасына дейін созылады. Олардың арасында он үш Мин қабірі орналасқан. Муниципалитеттің шалғай солтүстігінде Яншань тауларында Янцин және Миюн округтері, Хуару және Пингу аудандары орналасқан, бұлардың барлығы 2001 жылға дейін ауылдық округтер болатын. Алыс солтүстік аймақтары құнарсыз, ауылдық және сирек қоныстанған. Янцин, Хуайроу және Миюн округтерінің әр шаршы километріне 200-ден аз тұрғыннан келеді (518/шаршы миль). Олар, әсіресе, Ұлы қабырғаның бөліктерімен танымал: Яньциндегі Бадалин және Шуигуан, Хуайроудағы Мутианью, Хуанхуаченг және Цзянькоу, Губейкоу және Симатай, Миюндағы Цзянцзюньгуан және Пингудегі қабырғалар.
Топография
Пекин қаласы тегіс жазық жерде орналасқан, мұндағы биіктік теңіз деңгейінен басталады. Ескі қабырғалы қаланың ішіндегі ең биік нүкте – Тыйым салынған қалаға көтеріліп, оған қарап тұрған Цзиньшань саябағындағы Көмір төбесі. Жазғы сарайдағы Ұзақ өмір тауының биіктігі - 15 метр. Пекиннен басталатын жазық шығысқа қарай Бохай теңізіндегі Шанхайгуанға дейін, ал оңтүстікке қарай Янцзы өзеніндегі Нанкинге дейін созылады. Батысында Сишань, басқаша айтқанда Батыс төбелері орналасқан, олар ашық күндері қаладан көрінеді. Сишань Тайхан тауларының шығыс беткейін құрайды, олар Хэбэй провинциясының бойымен солтүстік-оңтүстік бағытта созылады. Сишань қаладан батысқа қарай Фаншань және Ментугу аудандарының көбін қамтиды. Шығыс Лингшань (биіктігі ), Хэбэймен шекарадағы Сишань шыңы, Пекин муниципалитетінің ең биік нүктесі болып табылады. 295 жылы болған су тасқыны Пекиннің бір бөлігін қиратты, сол кезде ол Джи деп аталған. Ванфуцзиннің батысында қаланың Шатан немесе Құмды жағажай деп аталатын бір бөлігі әлі де сақталған. Бүгінде су құбыры Ююаньань паркі арқылы Юндиннен суды қаланың батыс орға тартады, ол қаланың оңтүстігінде Ляншуй өзеніне құяды. Тағы бір су құбыры Жазғы сарайдағы Куньмин көлінен қызғылт бамбук паркі арқылы төмен қарай және солтүстік қала орға су тартады, бұл Шичахай, Бейхай және Чжуннаньхайды да толықтырады. Солтүстік орлар Ба өзені арқылы суға толады, ол Веню өзеніне құяды. Оңтүстік және шығыс орлар Тунхуй өзенімен суға толады, ол да Венюге құяды. Бұл өзендер мен су құбырларының желісі қаланың солтүстігіндегі су қоймаларынан су алады. Шаубай өзенін құрайтын Чао және Бай өзендерінің қосылған жерінде қаладағы ең ірі Миюн су қоймасы орналасқан. Yongding өзені Ментугу ауданында муниципалитетке кірмес бұрын, Хэбэй провинциясының үлкен Гуанинг су қоймасын құру үшін бөгеттелген. Бұл су қоймаларына қарамастан, Пекин қаласы суды көп пайдаланатын ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп және халық санының өсуіне байланысты су тапшылығымен күресіп келеді. Оңтүстік-Солтүстік су тасымалдау жобасы аясында қала 800 жыл бұрын көлік үшін салынған, бірақ қазір ірі су құбырына айналдырылып жатқан Үлкен канал арқылы Янцзы өзенінен су тартуды жоспарлап отыр.
Климат
Қаланың климаты – құрғақ муссондық әсер ететін ылғалды континенттік климат (Köppen: Dwa), суық жартылай шөлейтті климатқа (Köppen: BSk) жақын; Шығыс Азия муссонынан ыстық, ылғалды жаздармен және әдетте суық, желді, өте құрғақ қыстармен сипатталады, бұл үлкен Сібір антициклонының ықпалын көрсетеді. Дегенмен, қыс айларында солтүстік-батыстан соғатын желдер қаланы қорғайтын тауларды кесіп өтеді, бұл қаланың Қытайдың ұқсас ендіктегі басқа аймақтарына қарағанда жылырақ болуын қамтамасыз етеді. Көктемде Монғолия даласынан құмды дауылдар соғып, жылдам қызумен қатар, көбінесе құрғақ ауа әкеледі. Көктем сияқты, күзде де жауын-шашын аз болады, бірақ ауа сергінеді және маусым қысқа. Қаңтардың орташа температурасы , ал шілдеде – . Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен , оның көп бөлігі жаз айларына толады. Ең жоғары және ең төмен температуралар тиісінше .
Координаттары
39° 54' 50 N және 116° 23' 30" E координаттары бар Пекин, Денвер, Индианаполис, Колумб (Огайо), Филадельфия, Анкара, Бұхара, сондай-ақ Ганьсу провинциясындағы Цзяюгуан, Юмен және Цзюкуан қалаларымен шамамен бірдей ендікте жатыр. Қала шамамен Ішкі Монголияның Силинхот, Шандоңның Дезхоу, Хэнаньның Йонгченг, Анхуйдің Луань, Цзянсидің Линчуань, Фуцзяньның Чантин, Гуандунның Цзеян, Малайзияның Кота-Кинабалу және Индонезияның Матарам қалаларымен бірдей бойлықта орналасқан. Муниципалитеттің ендік шегі 39° 27' - 41° 03' солтүстік және бойлық шегі 115° 25' - 117° 30' шығыс аралығында. Пекиннің антроподы Аргентинаның Рио-Негро провинциясының шығыс бөлігінде, Виедмадан ішкі жағында орналасқан.
Beijing's antipode is located in the eastern part of Río Negro Province, Argentina, inland from Viedma.