1968 жылғы Дуглас Энгельбарттың компьютерлік демонстрациясы: «Барлық демолардың анасы»

Кіріспе

1968 жылы Дуглас Энгельбарттың компьютерлік демонстрациясы

"Барлық демонстрациялардың анасы" – 1968 жылдың 9 желтоқсанында Сан-Францискодағы Компьютерлік машиналар қауымдастығы / Электр және электроника инженерлері институты (ACM/IEEE) – Компьютерлік қоғамның күзгі бірлескен компьютерлік конференциясында Дуглас Энгельбарт жасаған Augmentation Research Center әзірлемелерінің маңызды компьютерлік демонстрациясы болды. "Барлық демонстрациялардың анасы" деген ат демонстрацияға кейіннен берілді. Тікелей көрсетілімде oN Line System, немесе көбінесе NLS деп аталатын толыққанды компьютерлік аппараттық және бағдарламалық жүйе таныстырылды. 90 минуттық презентация алғаш рет қазіргі заманғы жеке компьютерлердің көптеген негізгі элементтерін көрсетті: терезелер, гипермәтін, графика, тиімді навигация және команда енгізу, бейнеконференциялар, компьютерлік тышқан, мәтіндік редактор, файлдарды динамикалық байланыстыру, нұсқаларды басқару және бірлесіп жұмыс істеуге арналған нақты уақыт редакторы. Энгельбарттың баяндамасы осы элементтердің барлығын бір жүйеде алғаш рет көпшілікке көрсетті. Бұл демонстрация өте әсерлі болды және 1970 жылдардың басында Xerox PARC-те ұқсас жобаларды тудырды. Негізгі концепциялар мен технологиялар 1980 және 1990 жылдары Apple Macintosh және Microsoft Windows графикалық интерфейстік операциялық жүйелеріне әсер етті.

Көрсеткіш

Энгельбарт 1960-шы жылдардың басында Стэнфорд университетінің Стэнфорд ғылыми-зерттеу институтында (SRI) орналасқан өзінің Augmentation Research Center (ARC) компьютерлік инженерлер мен бағдарламалаушылар тобын жинады. Оның мақсаты – есептеуді тек сандармен жұмыс істеуден босатып, оны коммуникация мен ақпаратты іздеу құралына айналдыру болатын. Ол Ванневар Буштың Memex машинасы туралы идеясын іске асыруды қалады, онда бір адам интерактивті түрде пайдаланатын машина олардың интеллектін "күшейтуге" мүмкіндік береді. Алты жыл бойы NASA және ARPA-ның қаржылық қолдауымен оның командасы мұндай компьютерлік жүйенің іске асуына қажетті барлық элементтерді біріктірді. ARPA директоры Роберт Тейлордың ұсынысымен NLS 1968 жылы Сан-Францискодағы Civic Auditorium-да өткен Күзгі Бірлескен Компьютерлік Конференцияда алғаш рет көпшілік назарына ұсынылды. Конференция сессиясы «Адам интеллектін күшейту жөніндегі ғылыми-зерттеу орталығы» деген тақырыпта баяндалды. Бұл баяндаманы көру үшін аудиторияда 1000-ға жуық компьютер маманы жиналды. Қатысушылардың арасында Алан Кей, Чарльз Ирби, Энди ван Дам және Боб Спроулл болды. Энгельбарт географиялық тұрғыдан шашыраңқы командасының (ішінде Билл Пакстон да бар) көмегімен, Билл Инглиш презентацияның техникалық аспектілерін басқарып, NLS мүмкіндіктерін көрсетті. Презентация үшін Eidophor бейнепроекторы қолданылды, ол NLS компьютерінен шығарылған бейнені үлкен экранға шығаруға мүмкіндік берді, соның арқасында көрермендер Энгельбарттың не істеп жатқанын көре алды. Augment зерттеушілері 1968 жылғы стандартқа сәйкес 1200 бод жылдамдығында жұмыс істейтін екі қолдан жасалған модемді құрды, олар Civic Auditorium-дағы компьютерлік жұмыс орнының пернетақтасы мен тышқанынан Menlo Park штаб-пәтеріндегі SDS 940 компьютеріне деректерді беру үшін жалға алынған желі арқылы байланыстырылды. Зертхана мен конференц-зал арасында тікелей екі бағытты бейне байланысын қамтамасыз ету үшін екі микротолқынды желі пайдаланылды. Сондай-ақ, үлкен экранда не көрсетілетінін басқаратын бейне коммутаторы қолданылды. Menlo Park-тағы оператор – Стюарт Брэнд болды, ол сол кезде компьютер саласында жұмыс істемеген, бірақ Whole Earth Catalog журналының редакторы ретінде танымал болды. Стюарт Брэнд Энгельбарт пен командаға демонстрацияны қалай ұсынуға болатыны туралы кеңес берді. Энгельбарт Стюарт Брэндпен сол зертханада ЛСД-мен тәжірибе жасаған кезде танысқан. 90 минуттық презентация барысында Энгельбарт өзінің тышқан прототипін қолданып, экранда жылжу, мәтінді бөліп көрсету және терезелердің мөлшерін өзгерту сияқты әрекеттерді орындады. Бұл экранда мәтінді өңдеуге арналған интеграцияланған жүйенің алғаш рет көпшілік назарына ұсынылуы болды. Әр түрлі уақытта оның Augment әріптестері Джефф Рулифсон мен Билл Пакстон экранның басқа бөлігінде пайда болып, ARC-ден қашықтан мәтінді өңдеуге көмектесті. Олар өңдеу кезінде бір-бірінің экранын көріп, сөйлесіп, бір-бірін көре алатын. Ол сондай-ақ, сызылған мәтінді басу арқылы басқа ақпараттық бетке сілтеме жасауға болатынын көрсетті, бұл гипермәтін тұжырымын көрсетеді. Демонстрация аяқталғаннан кейін көрермендер оған тұрып қол шапалақтады. Жүйені одан әрі көрсету үшін, қатысушылар NLS жұмыс орындарын жақыннан қарап, Энгельбартқа сұрақтар қоя алуы үшін жеке бөлме бөлінді. Соңғы бір ой – Энгельбарттың NLS жүйесі. Фред Тернер өзінің «Контрмәдениеттен кибермәдениетке» деген кітабында былай деді: Энгельбарт «боутстрапинг» философиясын жариялады, онда NLS болып табылатын әлеуметтік-техникалық жүйенің әрбір тәжірибелік трансформациясы жүйенің өзіне кері байланыс береді, оның эволюциясына (және, мүмкін, жақсаруына) ықпал етеді.

Engelbart had assembled a team of computer engineers and programmers at his Augmentation Research Center (ARC) located in Stanford University's Stanford Research Institute (SRI) in the early 1960s. His idea was to free computing from merely being about number crunching and for it to become a tool for communications and information retrieval. He wanted to turn Vannevar Bush's idea for a Memex machine into reality, where a machine used interactively by one person could "augment" their intelligence. Over the course of six years, with the funding help of both NASA and ARPA, his team went about putting together all the elements that would make such a computer system a reality. At the urging of ARPA's director, Robert Taylor, the NLS would make its first public appearance at the 1968 Fall Joint Computer Conference in San Francisco's Civic Auditorium. The conference session was presented under the title A research center for augmenting human intellect. Approximately 1,000 computer professionals were in attendance in the auditorium to witness the presentation. Notable attendees in the audience included Alan Kay, Charles Irby and Andy van Dam, as well as Bob Sproull. Engelbart, with the help of his geographically distributed team (including Bill Paxton), with Bill English directing the presentation's technical elements, demonstrated NLS's functions. The presentation used an Eidophor video projector that allowed the video output from the NLS computer to be displayed on a large high screen so the audience could see what Engelbart was doing. The Augment researchers also created two customized homemade modems at 1200 baudhigh speed for 1968linked via a leased line to transfer data from the computer workstation keyboard and mouse at the Civic Auditorium to their Menlo Park headquarters' SDS 940 computer. In order to provide live two way video between the lab and the conference hall, two microwave links were used. English also commanded a video switcher that controlled what was displayed on the big screen. The camera operator in Menlo Park was Stewart Brand, who at the time was a non computer person, best known as the editor of the Whole Earth Catalog. Stewart Brand advised Engelbart and the team about how to present the demo. Engelbart had gotten to know Stewart Brand when they experimented with LSD at the same lab. During the 90 minute presentation, Engelbart used his mouse prototype to move around the screen, highlight text, and resize windows. This was the first time that an integrated system for manipulating text onscreen was presented publicly. At separate times, his Augment associates Jeff Rulifson and Bill Paxton appeared in another portion of the screen to help edit the text remotely from ARC. While they were editing they could see each other's screen, talk and see each other as well. He further demonstrated that clicking on underlined text would then link to another page of information, demonstrating the concept of hypertext. When he finished the demonstration, the audience gave him a standing ovation. To further demonstrate the system, a separate room was set aside so that attendees could take a closer look at the NLS workstations and ask Engelbart questions. One last notion is that of Engelbart's NLS system. As Fred Turner stated in his book From Counterculture to Cyberculture:
Engelbart promulgated a philosophy of 'bootstrapping', in which each experimental transformation of the socio technical system that was the NLS would feed back into the system itself, causing it to evolve (and presumably to improve).

Ықпал

Демонстрацияға дейін компьютерлік ғылым қауымдастығының көп бөлігі Энгельбартты "ақылсыз" деп ойлады. Ол аяқталғаннан кейін, оны "екі қолымен молнияны басқарып, ұстап алатын" десті. Ван Дам осыған ұқсас жүйеде жұмыс істеп жатқан, бірақ ол 1967 жылы ғана жұмысын бастады және NLS-тің қаншалықты дамығандығын көргенде таң қалды: ол презентациядан кейінгі сұрақ-жауап сессиясында Энгельбартты сұрақтармен шабуылдады. Ван Дам Энгельбартты тексеріп болғаннан кейін, NLS демонстрациясының өзінің көзі көрген ең ұлы нәрсе екеніне келісті. Ван Дам 1970-ші жылдары компьютерлік графиканы оқытуда жетекші болды. Дегенмен, компьютерлік ғылымға тигізген әсері шектеулі болды: 1970-ші жылдардың басында Энгельбарттың командасының көп бөлігі ARC-ден кетіп, өздерінің жолдарымен кетті, олардың көптегені Xerox Palo Alto Research Center (PARC) -да жұмыс істеді. Олардың арасында мысты одан әрі жетілдіретін Билл Инглиш те болды. Энгельбарттың NASA және ARPA-дағы бұрынғы демеушісі Роберт Тейлор да PARC-ке көшті. Демонстрацияға қатысқан Алан Кей, PARC-те жұмыс істеген кезде Smalltalk деп аталатын объектіге бағытталған есептеу ортасын жасады. 1973 жылға қарай Xerox Alto, Энгельбарт 1968 жылы көрсеткен NLS терминалына ұқсас, бірақ әлдеқайда кішкентай және физикалық тұрғыдан жетілдірілген толыққанды дербес компьютер болды. Тышқанмен басқарылатын графикалық интерфейсімен Alto, 1980-ші жылдары Стив Джобс пен Apple компаниясының Macintosh компьютері мен операциялық жүйесіне әсер етті. Соңында, Microsoft-тың Windows операциялық жүйесі Macintosh-ты ұстанады және Alto мен NLS жүйесі сияқты көп түймелі тышқанды пайдаланды. Энгельбарттың ықпалы конференцияда ең жоғары деңгейге жетті, және ол 1970-ші жылдардың көп бөлігінде және 1980-ші жылдарда мысты және гипермәтінді ойлап тапқан ретінде есте қалды, оны Apple және Microsoft танымал етті. 1998 жылы демонстрацияның 30 жылдығына орай Стэнфорд университеті Энгельбарттың компьютерлік техника мен Дүниежүзілік Желіге тигізген көрінеу әсерін атап өту үшін маңызды конференция өткізді. 40 жылдығы тойланған кезде Энгельбарттың демонстрациясы компьютер тарихындағы ең маңызды оқиғалардың бірі ретінде мойындалды. 2015 жылы оқиғаны бейнелейтін "The Demo" атты перформативтік музыкалық қойылым көрсетілді. Оны Микель Рауз және Бен Нилл жазды және орындады, ал премьерасы Стэнфордтың Бинг концерт залында өтті.

Prior to the demonstration, a significant portion of the computer science community thought Engelbart was "a crackpot". When he was finished, he was described as "dealing lightning with both hands". Van Dam was working on a similar system, but had only begun work on it in 1967, and was stunned to see how mature NLS was: he practically accosted Engelbart with his line of questioning in the post presentation question and answer session. After he finished interrogating Engelbart, van Dam agreed the NLS demo was the greatest thing he ever witnessed. Van Dam would go on to become a leader in teaching computer graphics in the 1970s. The actual impact on computer science, however, was limited:

As the 1970s started, much of Engelbart's team departed ARC and went their own ways, with many of them ending up at the Xerox Palo Alto Research Center (PARC). Among these people were Bill English, who would further improve upon the mouse. Also migrating to PARC was Engelbart's former backer at NASA and ARPA, Robert Taylor. Alan Kay, also in attendance at the demo, would go on to design an object oriented computing environment called Smalltalk while he was at PARC. By 1973, the Xerox Alto was a fully functional personal computer similar to the NLS terminal which Engelbart had demonstrated in 1968, but much smaller and physically refined. With its mouse driven GUI, the Alto would go on to influence Steve Jobs and Apple's Macintosh computer and operating system in the 1980s. Eventually, Microsoft's Windows operating system would follow the Macintosh and use a multi button mouse like the Alto and the NLS system did. Engelbart's influence peaked at the conference, and he was mostly remembered throughout the 1970s and much of the 1980s as the inventor of the mouse and hypertext, famously adapted by Apple and Microsoft. On the demo's 30th anniversary in 1998, Stanford University held a major conference to celebrate Engelbart's visionary impact on computing and the World Wide Web. By the time the 40th anniversary was celebrated, Engelbart's demo was acknowledged as one of the most important in computer history. In 2015, a performance art musical presentation called The Demo depicted the event. It was composed and performed by Mikel Rouse and Ben Neill, with its premiere at Stanford's Bing Concert Hall.

Лақап есімнің шығу тегі

Энгельбарттың баяндамасында бұл атауды алғаш рет журналист Стивен Леви 1994 жылы жарық көрген "Адамдай керемет: Macintosh-тың өмірі мен заманы, баршасын өзгерткен компьютер" кітабында қолданды. Ол оқиғаны "миссиялық бақылаудан келген тыныштандыратын дауыс ретінде сипаттады, ал ең соңғы шекара олардың көз алдынан жылдам өтті. Бұл – барлық демонстрациялардың анасы еді". Бұл терминология 1991 жылғы Перс шығанағы соғысына дейін Ирак президенті Саддам Хусейннің "барлық шайқастардың анасы" деп айтқан сөзінен кейін кеңінен таралған "барлығының анасы" деген тіркес сияқты қолданылған.