Кіріспе

MHTML – "MIME-кептелмесі жиынтық HTML құжаттары" деген сөздердің бас әріптерінен құралған аббревиатура. MHTML – веб-архив файл форматы, ол веб-беттің HTML кодын және оның қосымша ресурстарын (мысалы, суреттерді) – веб-беттің HTML кодындағы сыртқы гиперсілтемелер арқылы ұсынылған бір компьютерлік файлда біріктіруге мүмкіндік береді. MHTML файлының мазмұны HTML электрондық пошта хаттары үшін алғаш рет әзірленген көпбөлімді/байланысты MIME мазмұн түрін пайдалана отырып кодталады. MHTML файлдары mhtml немесе mht файл атауы кеңейтімін пайдаланады. Файлдың бірінші бөлігі – электрондық поштаның тақырыбы. Екінші бөлігі – HTML коды. Ал келесі бөліктерде бастапқы бірыңғай ресурс локаторлары (URL) арқылы анықталған және base64 бинарлықтан мәтіндік кодтауға түрлендірілген қосымша ресурстар орналасқан. MHTML ашық стандарт ретінде ұсынылып, 1999 жылы қайта қаралып, RFC 2557 ретінде жарияланды. mhtml (веб-архив) және eml (электрондық пошта) файл атауы кеңейтімдерінің орнын ауыстыруға болады: файл атауы кеңейтімін бірінен екіншісіне өзгертуге болады. eml хабарламасын электрондық пошта арқылы жіберуге болады және оны электрондық пошта клиенті аша алады. Электрондық пошта хабарламасын mhtml немесе mht файл атауы кеңейтімімен сақтап, оны веб-браузерде қарауға немесе мәтін өңдеушілер мен мәтін редакторлары сияқты басқа бағдарламаларда өңдеуге болады.

Браузерді қолдау

Кейбір браузерлер MHTML форматын тікелей немесе үшінші тараптық қосымшалар арқылы қолдайды, бірақ веб-бетті оның ресурстарымен бірге MHTML файлы ретінде сақтау әдісі стандартталмаған. Осы себепті, бір браузерде MHTML файлы ретінде сақталған веб-беттің басқа браузерде көрінісі өзгеше болуы мүмкін.

Internet Explorer- дің атауы

5.0 нұсқасынан бастап IE веб-беттерді және сыртқы ресурстарды бір MHTML файлына оқу және сақтау мүмкіндігін бірінші болып қолдаған браузер болды.

Microsoft Edge- тің атауы

Chromium бастапқы кодына көшкеннен бастап, Edge MHTML форматында сақтау мүмкіндігін ұсынады.

Опера

Веб-беттерді MHTML файлдары түрінде сақтау мүмкіндігі Opera 9.0 веб-браузерінде пайда болды. Opera 9.50 нұсқасынан бастап, Presto негізіндегі Opera өнімдерінің барлық келесі нұсқаларында (қазіргі уақытта 2013 жылдың 19 шілдесіндегі Opera 12.16) беттерді сақтаудың стандартты форматы MHTML болып табылады. Webkit/Blink негізіндегі Opera-ның алғашқы нұсқасы (Opera 15) MHTML-ді қолдамады, бірақ одан кейінгі нұсқалары (Opera 16 және одан кейін) қолдайды. MHTML-ді қосу үшін адрес жолағына "opera://flags#save page as mhtml" деп теріңіз.

Google Chrome- дің сілтемелері

Google Chrome-да 86 нұсқасынан бастап MHTML файлдарын жасау мүмкіндігі қосылған күйінде келеді.

Yandex шолғышы

Yandex браузерінде 22.7.4.960 нұсқасынан бастап (2022 жылдың шілдесі) MHTML (көп бөлімді/байланысты) файлдарын жасау мүмкіндігі қосылған күйінде келеді.

Вивальди

Google Chrome-ға ұқсас, Chromium негізіндегі Vivaldi браузері 2.3 нұсқасынан бастап веб-беттерді MHTML файлдары түрінде сақтай алады. "vivaldi://flags/#save page as mhtml" опциясын қосу/өшіру арқылы ол MHTML файлдарын оқу және жазуды қолдайды.

Firefox-тың қызметі

Mozilla Firefox MHTML форматын қолдамайды. 57-ші нұсқасы ("Firefox Quantum") шыққанға дейін MHT файлдарын Mozilla Archive Format немесе UnMHT сияқты браузерге қосымша құралдарды орнату арқылы оқуға және жазуға болады.

Сафари

3.1.1 нұсқасынан бастап Apple Inc. Safari веб-браузері MHTML форматын түпкілікті түрде қолдамайды. Оның орнына Safari веб-архив форматын қолдайды, ал macOS нұсқасында PDF форматына басып шығару мүмкіндігі бар. Көптеген басқа да заманауи веб-браузерлер сияқты, Safari-ге MHTML файлдарын қолдау үшін әртүрлі үшінші тарап кеңейтімдерін орнатуға болады.

Жеңімпаз

3.5.7 нұсқасынан бастап KDE-нің Konqueror веб-браузері MHTML файлдарын қолдамайды. MHTML файлдарын сақтау және қарау үшін mhtconv кеңейту жобасын қолдануға болады.

ACCESS NetFront-қа қатынау

NetFront 3.4 (Sony Ericsson K850 сияқты құрылғыларда) MHTML файлдарын қарауға және сақтауға мүмкіндік береді.

Жарық ай

Pale Moon MHT файлдарын оқу және жазу үшін қосымшаны орнатуды қажет етеді. MozArchiver – тегін қолжетімді бір қосымша, ол Mozilla Archive Format қосымшасының түйіндемесі.

GNOME Веб-і

GNOME Web 2014 жылдың қыркүйек айында жарық көрген 3.14.1 нұсқасынан бастап веб-беттерді MHTML форматында оқу және сақтау мүмкіндігін қосты.

МТТ көрермендері

MHTML файлдарын қарауға және оларды PDF, ePub сияқты басқа форматтарға түрлендіруге арналған коммерциялық бағдарламалық өнімдер бар. Кейбір HTML редакторлары MHTML файлдарын қарауға және өңдеуге мүмкіндік береді.

Мәселелерді жазу

Windows үшін Problem Steps Recorder өзінің нәтижесін MHT форматында сақтай алады.

Google Drive кеңейтуіне сақтау

Google Chrome үшін "Google Drive-қа сақтау" кеңейтуі нәтижелерінің бірі ретінде MHTML форматында сақтай алады.

Microsoft OneNote- тің нұсқасы

Microsoft OneNote, OneNote 2010 нұсқасынан бастап, жеке беттерді mht файлдары түрінде электрондық поштамен жібереді.

Evernote-тің атауы

Evernote for Windows жазбаларды HTML немесе өзінің enex форматына қарағанда, MHT форматында экспорттауға мүмкіндік береді.

Пайдалану

2015 жылдың мамыр айында зерттеушілер шабуылшылардың MHT файлын жасап, соңына MSO объектісін (MSO – Microsoft Outlook электрондық пошта бағдарламасында қолданылатын файл форматы) қосып, пайда болған файлды doc кеңейтіммен қайта атау арқылы қауіпті құжаттарды құра алатынын анықтады. Жеткізілу жолы спам-хаттар арқылы жүзеге асырылады. 2019 жылдың сәуір айында қауіпсіздік зерттеушісі XML сыртқы түйін (XXE) осалдығы туралы мәліметтерді жариялады, оны пайдаланушы MHT файлын ашқанда пайдалануға болады. Windows операциялық жүйесі барлық MHT файлдарын әдепкі бойынша Internet Explorer-де автоматты түрде ашатындықтан, пайдаланушы электрондық пошта, жылдам хабар алмасу немесе басқа арна арқылы, тіпті басқа браузер арқылы алған файлды екі рет шерту арқылы бұл осалдықтың әсеріне түсуі мүмкін.

URI деректері схемасы

Деректер URI схемасы HTML сұранысын қызмет көрсету кезінде немесе HTML ресурсын офлайн қолдану үшін сақтағанда, суреттер, стильдік парақтар және скрипттер сияқты жеке элементтерді тікелей қосудың балама жолын ұсынады. MHTML-дегі кіріктірілген мазмұн сияқты, деректер URI-лері сыртқы ресурстарды (бинарлық немесе мәтіндік болуы мүмкін) Base64 кодтау арқылы HTML белгілеуіне тікелей енгізу үшін пайдаланады. Деректер URI схемасын қолдана отырып, сыртқы элементтері кіріктірілген HTML беттері стандартты веб-беттер болып табылады және кез келген заманауи браузерде, тіпті MHTML-ді қолдамайтын Mozilla Firefox сияқты браузерлерде де ашылуы мүмкін. MHTML-ден айырмашылығы, деректер URI-лерін пайдаланып сыртқы ресурстары кіріктірілген веб-беттерді сақтау үшін браузерге үшінші тараптың қосымшасын орнату қажет.

Mozilla архивінің пішімі

Mozilla Archive Format (MAFF) – 2004 жылдан 2018 жылға дейін Firefox-та қосымша арқылы қолдау көрсетілген ескі Web-архив файл форматы. MHTML және дерек URI-ларынан өзгеше, MAFF HTML файлы мен оның сыртқы элементтерін сақтау үшін ZIP контейнерін пайдаланады. 2017 жылдың қазан айында қосымшаны жасаушы формат Firefox-тың болашақ нұсқаларында қолдау көрсетілмейтінін хабарлады.