Кіріспе

Австриялық суретші Отто Мюль (16 маусым 1925 жыл - 26 мамыр 2013 жыл) – австриялық суретші, Вена акционизмінің негізін қалаушылардың бірі және Фридрихсхоф коммунасын құрушы ретінде танымал болды. 1943 жылы Мюль Германияның Вермахтында қызмет етуге міндеттелді. Ол сол жерде офицерлік курсқа тіркелді. Лейтенант шеніне көтеріліп, 1944 жылы Арденн шабуылы кезінде жаяу әскер шайқастарына қатысты. Соғыстан кейін ол Вена көркем академиясында неміс тілі мен тарихын, сондай-ақ өнер педагогикасын оқыды. 1972 жылы ол Фридрихсхоф коммунасын құрды, оны кейбір адамдар авторитарлық секта деп санайды және ол 1990 жылдарға дейін, тарап кеткенше бірнеше жыл бойы өмір сүрді. 1991 жылы Мюль кәмелетке толмағандармен сексуалдық зорлық-зомбылық жасағаны және есірткі құралдарын қолдануы үшін сотталды және 7 жылға бас бостандығынан айырылды. Алты жарым жылдан кейін 1997 жылы босатылып, Португалияда кішкентай коммуна құрды. Босатылғаннан кейін ол түрмедегі естеліктерін ("Aus dem Gefängnis") жариялады.

Веналық акционизм

1960 жылдары Мюльдің мақсаты "кенептің жойылу процесін бейнелеу арқылы оны жеңу" болды. Ол металл қалдықтарынан ризоматикалық құрылымдар жасады ("Gerümpelplastiken"), бірақ көп ұзамай Нью-Йорк оқиғаларының үлгісінде "Aktion" деп аталатын өнер формасына көшті. 1962 жылы, 37 жасқа келгенде, Мюльдің Перинетгасседегі шеберханасында "Блуторгаль" атты алғашқы "Aktion" Мюльдің өзі, Адольф Фрохнер және Герман Ничпен орындалды. 1963 жылы "Психофизикалық натурализм фестивалі" және "Венераның батқылыққа түсуі" іс-шаралары өтті. 1964-1966 жылдары Курт Крен көптеген "Malaktionen" түсірді, ал Людвиг Хоффенрайх суретке түсірді. 1966 жылы Гюнтер Брюспен бірлесіп, "Aktion" тұжырымдамасы жаңартты: кенептің орнына дене іс-қимылдың аренасына айналды. 1968 жылы Мюль, Брус және Освальд Винер Вена университетінде "Kunst und Revolution" ("Өнер және революция") атты "Aktionsveranstaltung" ұйымдастырды, бұл баспасөзде үлкен резонанс тудырды; олар қамауға алынды, ал Брус Берлинге эмиграциялады.

Өнерден өмірге

Бірте-бірте Мюль "Акциядан" алыстады. Ол "оқиғаны буржуазиялық өнер түрі, қарапайым өнер" деп санады. "Өнерден өмірге өту" Фридрихсхоф коммунасының антиқоғам ретінде құрылуына әкелді. Жарияланған мақсаты – буржуазиялық неке мен жеке меншікті жою, еркін махаббат және балаларды бірлесіп тәрбиелеу болды. 1974 жылы ол Душан Макавеевтің "Тәтті фильмде" анархиялық/терапиялық коммуна мүшесі ретінде шағын рөл ойнады. 1980-ші жылдары коммуна ішіндегі шиеленіс күшейіп, көтеріліске ұласты. 1991 жылы Мюль тұтқындалып, түрмеге қамалған соң коммуна тарап кетті. 1998 жылы Мюль Португалияның Фаро қаласына көшіп, жаңа коммуналық тәжірибеде өмір сүре бастады.

Фридрихсхоф коммунасындағы Мюльдің авторитаризмі

Бұрынғы қауым мүшесі Андреас Шлотауер сияқты сыншылар Мюльдің күшті авторитарлық бейімділіктерін айтады. Мысалы, Мюль өзін "Ақцион-анализ" рәсімдеріне ұсынбады. Ол мүшелерден Вильгельм Райхтың есімімен аталатын "дене бронясын" қиратуды талап етті және кейбір жеке жағдайларда "Watschenanalyse" ("шапалақтап талдау") деп аталатын тәжірибе жасады. Ол сондай-ақ, барлық қауым мүшелерін нөмірлеп, иерархиялық ретпен орналастырған "құрылым" құрды. Ол "бірінші әйелін" таңдап, өзінен кейін келесі басшы болар ұлын дайындады. Шлотауердің сөзіне қарағанда, парадоксальды түрде, Мюльден бір саты төменгі иерархиялық деңгейде бәсекелес әйелдердің күшті аналық билік элементі болған.

Акционизмнен кейінгі көркемдік қызмет (1971 жылдан 2013 жылға дейін)

1971 жылдан бастап Мюль енді ешқандай қоғамдық акциялар ұйымдастырмады. Ол экспрессионизм стилінде суретші болды және Фридрихсхоф коммунасындағы өзінің коммунарына сурет салу сабақтарын жүйелі түрде өткізді. Ол сондай-ақ "Фридрихшофер Киндерфильме" (Фридрихсхоф балалар фильмдері) сияқты бірнеше қысқа фильмдер түсірді, онда коммунада туған балалар түсті. Кәмелетке толмағандарды сексуалдық тұрғыдан зәбірлеуі үшін түрмеде отырғанда да Мюль өнермен айналысып тұрды: ол шамамен 300 сурет салды және өнер теориясы туралы жазды. Паркинсон ауруына қарамастан, Мюль қарттық шағына дейін өнер саласында белсенді болды. 2002 жылы ол "электрлік сурет фильмдері" деп аталатын цифрлық сурет салу әдісін ойлап тапты. 1998 жылдан бастап қайтыс болғанға дейін Мюльдің Вена қолданбалы өнер мұражайында екі ірі жеке көрмесі өтті. 2010 жылы Мюль 85 жасқа толды, осы оқиғаға орай Венадағы Леопольд мұражайында оның соңғы туындыларының кең ауқымды көрмесі ұйымдастырылды.

Қоғамдық кешірім

2010 жылы Мюль Фридрихсхоф коммунасындағы рөлі үшін көпшілік алдында өтініш айтты. Бұл өтініш Венадағы Леопольд мұражайындағы көрмесінің ашылуына арналған баспасөз конференциясында жарияланды.