Кіріспе
Американдық футбол жаттықтырушысы, ойыншы және спорттық директор Роберт Ли Додд (11 қараша 1908 – 21 маусым 1988) – американдық жоғары оқу орнының футбол ойыншысы және жаттықтырушысы, бейсбол жаттықтырушысы және спорттық әкімші. Ол 1945 жылдан 1966 жылға дейін Джорджия Техникалық институтының бас футбол жаттықтырушысы болды, оның есебі 165–64–8 болды. Оның командалары 1951 және 1952 жылдары Оңтүстік-Шығыс конференциясының (SEC) бірінен соң бірі жеңімпазы атанды, ал оның 1952 жылғы Джорджия Техникалық институтының футбол командасы 1953 жылғы Sugar Bowl турнирін жеңіп алды және көптеген сарапшылар оларды ұлттық чемпион деп мойындады, бірақ екі ірі сауалнамада да Мичиган штатынан кейін екінші орынға шықты. Додд 1932 жылдан 1939 жылға дейін Джорджия Техникалық институтының бейсбол командасын да жаттықтырды, нәтижесі 43–64–2 болды, ал 1950 жылдан 1976 жылға дейін мектептің спорттық директоры қызметін атқарды. Барлығында, Додд Джорджия Техникалық институтында 57 жыл бойы түрлі лауазымдарда жұмыс істеді. Додд 1928 жылдан 1930 жылға дейін Роберт Нейландтың командасында ойыншы болып, Теннесси университетінде квотербек ретінде өнер көрсетті. Ол Теннессиде бейсбол, баскетбол және жеңіл атлетикамен де айналысты. Ол Sigma Nu студенттік қауымдастығының мүшесі болды. Додд өзінің жаттықтырушылық мансабын Джорджия Техникалық институтында 1931 жылдан бастап Уильям Александрдың көмекшісі ретінде жұмыс істей бастады және 1945 жылы Александрдың орнына бас футбол жаттықтырушысы болды. Додд 1959 жылы ойыншы ретінде және 1993 жылы жаттықтырушы ретінде Колледж футболының Даңқ залына енгізілді. Ол Амос Алонзо Стагг, Боуден Уайатт және Стив Сперриермен бірге осы құрметке ие болған төрт адамның бірі. Келесі үш маусымда Кингспорт Индиандары екі штаттық титул жеңіп, үлкен табысқа жетті. Оларға Додд көмектесті, ол қорғаушыдан квотербекке және соққы берушіге ауысты. Алайда, Бобби Доддтың жас өмірі 1924 жылы оның әкесі бизнестегі сәтсіздік пен қаржылық қиындықтарға байланысты өз-өзіне қол жұмсаған кезде қайғылы аяқталды. Додд Джорджия Техникалық институтында ойнағысы келді, бірақ оған стипендия ұсынылмады.
Robert Lee Dodd (November 11, 1908 – June 21, 1988) was an American college football player and coach, college baseball coach, and college athletics administrator. He served as the head football coach at Georgia Tech from 1945 to 1966, compiling a record of 165–64–8. His teams won consecutive Southeastern Conference (SEC) title in 1951 and 1952, and his 1952 Georgia Tech Yellow Jackets football team won the 1953 Sugar Bowl and was recognized as a national champion by a number of selectors though they finished second behind Michigan State in both major polls. Dodd was also Georgia Tech's head baseball coach from 1932 to 1939, tallying a mark of 43–64–2, and the school's athletic director from 1950 until 1976. All together, Dodd served Georgia Tech 57 years in various capacities. Dodd starred as quarterback at the University of Tennessee, playing for teams coached by Robert Neyland from 1928 to 1930. He also lettered in baseball, basketball, and track at Tennessee. He was a member of Sigma Nu fraternity. Dodd began his coaching career at Georgia Tech, working as an assistant under William Alexander from 1931 until succeeding Alexander as head football coach in 1945. Dodd was inducted to the College Football Hall of Fame as a player in 1959 and a coach in 1993. He is one of four individuals to be so honored, along with Amos Alonzo Stagg, Bowden Wyatt, and Steve Spurrier. During the next three seasons, the Kingsport Indians were very successful, gaining two state titles. They were helped by Dodd, who moved from end to quarterback and kicker. However, the happiness of Bobby Dodd's early life came to a sad end in 1924 when his father committed suicide due to business failure and financial troubles. Dodd wanted to play for Georgia Tech but was not offered a scholarship.
Теннессидің ойыншысы
Додд 1928-1930 жылдары бас бапкер Роберт Нейландтың басшылығымен «Теннесси Волонтерс» футбол командасында квотербек, талбек және пунтер ретінде университет футболында ойнады. «Теннессиде» оқып жүрген кезінде бейсбол, баскетбол және жеңіл атлетикада да жеңіс туын көтерді. Доддтың бойы 1,83 метр, салмағы 77 килограмм болса, футбол командасындағы нөмірі 17-ге тең еді. Додд «Теннесси» құрамында бастаған ойындарда «Волс» командасы 27 жеңіс, 1 тең және 2 жеңіліс көрсетті. Ол «Теннессиді» екінші және үшінші курстарында бірдей 9-0-1 есебімен екі мәрте жеңіліссіз маусымға жеткізді, Бадди Хакман мен Джин МакЭверден құралған «Хак пен Мак» шабуылдық тобын басқарды. «Оңтүстікте Доддтың барлық жағынан қабілеттерімен теңесе алатын квотербек табылмауы мүмкін. Ол керемет пас беруші, жақсы пунтер және оңтүстік аймағындағы Пули Хьюберттен кейінгі ең ұлы тактик», делінген сол дәуірдегі бір газет мақаласында. 1959 жылы Додд «Теннесси университетінің» Даңқ залына және ойыншы ретінде Колледж футболының Даңқ залына енгізілді. Ол командаласы Герман Хикманмен бірге сол жылы сайланды. Ол 1920-1969 жылдар аралығындағы Associated Press All Time Southeast командасына ұсынылғанмен, сайланбады.
1928 жыл
Екінші курста, университет құрамасындағы бірінші жылы Додд Тускалузадағы Алабамаға қарсы дербіде шешуші рөл атқарды. "Додд сол ойында Алабамамен теңестіріп, 13:13 есебімен тачдаун пасын берді. Содан кейін ол Алабаманың 1 ярдтық сызығынан тысқары қарай допты тепті, нәтижесінде Теннесси келесі мүмкіндікте қауіпсіздік алып, 15:13 есебімен жеңіске жетті". Маусымды аяқтағанда, Додд жарақат алған Рой Витттің орнына шығып, бұрын жеңіліс көрмеген Флоридаға қарсы лайлы жағдайда "Волз" командасын жеңіске жетеледі.
1929-1930 жылдар
1930 жылы «Vols» командасы ұлттық чемпион «Алабамаға» қарсы 18–6 есебімен жеңіліске ұшырағанға дейін 33 ойынды жеңіліссіз өтті, бұл UT тарихындағы ең ұзақ жеңіліссіз серия болып саналады. Жеңілістен кейін Додд және оның командаластары 28 ойындық жеңіліссіз серияны бастауға көмектесті, бұл екінші ең ұзақ серия. «Доджер» өзінің жан-жақтылығын «Вандербильт» командасына қарсы 13–0 есебімен жеңіске жеткен ойында тағы да көрсетті. Додд 42 ярд орташа есебімен 14 рет допты тепті, 39 ярдқа 9 рет жүгірді, 12 пастың 7-сін 159 ярдқа жеткізіп, екі тачдаун жасады және екі допты ұстады. Осы ойында Додд 212 ярдты жинады, бұл «Теннесси» командасының жалпы есебінен 226-ның 14-інен басқа барлығын құрады. Доддтың карьерасындағы тағы бір оқиға оның болашақ жаттықтырушылық қызметінде қолданатын шығармашылығын болжады. «1930 жылы «Флоридаға» қарсы ойында ол командаластарын жинап, мектепте ойнаған бір ойын туралы айтты. Допты ұстағанда, оны ешкімге қарамай жерге қойды. Ойыншылар бір бағытта жүгірді. Содан кейін орталық ойыншы қайта оралып, допты алып, жеңіс тудырған тачдаунға дейін жүгірді». «Vols» командасы 1930 жылғы маусымды 9–1 есебімен аяқтады. Додд 1930 жылы Грантленд Райстың «All-American» командасына енді, бұл оны «Теннессиде» осы құрметке ие болған екінші ойыншы (Джин МакЭверден кейін) етті.
Georgia Tech-тің жаттықтырушысы және спорттық директоры
1928 жылы ұлттық чемпион атанғаннан кейін, «Джорджия Техникасы» футбол командасы келесі екі маусымда қиындыққа тап болды. «Джорджия Техникалық университетінің» футбол жаттықтырушысы Уильям Александр жаңа көмекші іздеуге кірісті. 1930 жылғы футбол маусымында Александр желілік жаттықтырушысы Мак Тарпты болашақ қарсыласы «Солтүстік Каролинаны» «Теннессиге» қарсы Ноксвиллдегі ойынын қадағалауға жіберді. Тарптың машинасы жолда бұзылып, ол Ноксвиллге жеткенде ойын аяқталған еді. Тарп «Теннесси» штатының бас жаттықтырушысы Боб Нейландтан ақпарат сұрады, ол Додтке хабарласуды ұсынды. Тарп Атлантаға оралған соң Александрға: «Додттің «Каролина» талдауы, мен жасай алатын кез келген барлау есебінен де жақсы» деді. «Техникалық» команда «Тар-Хилз» командасымен тең түсті.
Көмекші (1931-1944 жж.)
Александр Доддтың ойын кезіндегі өнерінен де әсерленді. 1930 жылдың 27 желтоқсанында Додд 1931 жылғы маусымда Александрдың штабына бекфилд жаттықтырушысы ретінде келісімшартқа қол қойды. Додд 14 жыл бойы Тех институтында көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істеді, осы жылдар ішінде басқа мектептерден бас жаттықтырушы лауазымына көптеген ұсыныстар түскеніне қарамастан. Додд жаттықтырушы Александрды құрметтеді, бұл кейіннен оның жаттықтыру стиліне әсер етті. "Ол маған спортшыларды жігіттер емес, ер адамдар ретінде қарауды үйретті – ешқашан олардың қателіктерін жеңілістің себебі ретінде пайдаланбау керек", – деді Додд.
Бас бапкер (1945-1966 жылдар)
Додд 1945 жылы бас жаттықтырушы Александр қызметтен кеткеннен кейін, қайтыс болған президент Блейк Ван Лирдің қолдауымен Джорджия Тех университетінің футбол бағдарламасын басқарды. Доддтың жаттықтыру философиясы ойыншыларға қатысты қарым-қатынас пен мінез-құлықты дамытуға бағытталған. Ол қатал физикалық жаттығулардың орнына, нақты және сапалы орындалған жаттығуларды жақтады. Доддтың философиясы жеңіске әкелді; ол Техте 165 жеңіс тіркеді, соның ішінде 1951-1953 жылдары 31 ойын қатары жеңіліске ұшырамады. Футбол Доддтың өмірлік құмарлығы болды, бірақ Техте ол ойыншыларының білім алуын футбол ойнатуды үйретумен бірдей маңызды деп есептеді. Додд кейде ерекше ойыншыларды алмастырды, мысалы, 1952 жылы Джорджияға қарсы өткен ойында, Джорджия Техтің жеңіліске ұшырауы мүмкін болғанда. Додд мансабында жиі жарақат алатын кішкентай жартылай қорғаушыны алаңға шығарды, ол оңға қарай жүгіріп, тоқтады, тачдаун үшін пас берді және қайтадан құрамаға оралды. Додд Грант Филдке басқа жаттықтырушылар түсінбеген футбол стилін әкелді: кішкентай жартылай қорғаушылар, жеңіл салмақты шабуылшылар, және классикалық квотербектер сирек кездесетін.
Алабама
Джорджия Тех университеті Алабама университетімен қатысты қарсыластыққа түсті, ол Бобби Доддтың бас футбол жаттықтырушы ретіндегі кезінде аяқталды. Оған дейін "Қызыл толқын" мен "Сары жакеттер" арасындағы кездесу күзгі футболдың классикасы болып саналды. Екі команда футбол алаңында барлығы 52 рет кездесіп, оның 21 матчында Джорджия Тех жеңіске жетті, 3 матч тең аяқталды. Бобби Доддтың футбол командасы Алабамаға қарсы өткен 17 ойынның 7-сінде жеңіске қол жеткізді. Бұл ойындар жыл сайын өткізіліп тұрды, бірақ Джорджия Тех SEC-тен шықты. Додд Алабамаға қарсы жеңіске жеткен екі ең маңызды ойынды деп есептейді, оның ішінде 1952 жылы 7:3 есебімен және 1962 жылы 7:6 есебімен жеңген ойындарды. Алабаманың бас жаттықтырушысы Бэр Брайант бірде алаңда Боби Доддтан басқа ешкімді көргісі келмейтінін айтқан. Осы 8 ойыннан қатарынан жеңіс тіркелген серия екі команда арасындағы ең ұзақ жеңіс сериясы болып табылады және UGA футбол жанкүйерлері оны "Құрғақшылық" деп атайды. Додд өзінің карьерасын "Булдогс" командасына қарсы 12:10 есебімен аяқтады.
"Доддтың сәттілігі"
Коучингтік мансабының соңында Додд жақсы жаттықтырушы ғана емес, сонымен қатар бақытты адам ретінде танымал болды. «Georgia Tech» командасы көбінесе физикалық тұрғыдан басым командалармен ойнаса да, Бобби Додд жеңіске жетудің жолын табатын. Сарапшылар оны «Доддтың бақыты» деп атады, бірақ оның сәттілігіне мотивациялық психологияны, футбол стратегиясын және жаңаша ойын жоспарлауды түсінуі себеп болды. «Джорджия» университетінің ұзақ жылдар бойы футбол жаттықтырушысы болған Уоллес Баттс бірде былай деген: «Егер Бобби Додд атом бомбасының ортасында қалып қойса, ол қалтасын саудаға жарамды уранмен толтырып алып шығар еді». Додд 1950 жылы Уильям Александерден алған спорт директоры лауазымын сақтап қалды. 1976 жылы Додд спорт директоры қызметінен зейнетке шықты, ал оның орнын Дуг Уивер басты. Зейнетке шыққаннан кейін де Додд «Georgia Tech» түлектер қауымдастығының кеңесшісі және қаржы жинаушысы болып жұмыс істеді. 1983 жылы Атлантаға команда берілген жағдайда, АҚШ Футбол лигасының командасын басқаруға қызығушылық танытты, бірақ Атланта командасы құрылмастан бұрын лига тарап кетті. Додд 1973 жылы Вирджиния спорт ардагерлерінің залына енгізілді. Додд футболмен байланысты емес құрметтерге де ие болды. «Бобби Додд» институты – мүгедектерге көмектесетін ұйым, ол мүгедектерге көмек көрсеткені үшін жаттықтырушы Доддтың құрметіне аталған.
Бобби Додд стадионы
Джорджия Техникалық университеті өзінің стадионына 1988 жылғы сәуір айында, ол қайтыс болғанға дейін екі ай бұрын, легендарлық жаттықтырушының құрметіне Бобби Додд стадионы деген ат берді. 1989 жылы Бобби Додд стадионының жанындағы Үшінші көшенің бір бөлігі Бобби Додд жолы деп қайта аталды. 2012 жылдың 14 қыркүйегі, жұма күні Джорджия Техникалық университеті бұрынғы жаттықтырушының құрметіне тағы бір мәртебе берді – ол Джорджия Техникалық университеті кампусындағы Каллауэй алаңында Бобби Доддтың мүсінін ашты. Мүсінге қаржы бұрынғы ойыншылар тарапынан жаттықтырушы Доддқа арналған қаражат есебінен бөлінді. Салтанатқа университеттың спорт директоры, 1952 жылғы ұлттық чемпионаттың құрама командасының мүшелері, университет президенті Бад Петерсон, бас жаттықтырушы Пол Джонсон және Бобби Доддтың ұлы мен қызы қатысты.
Жыл жаттықтырушысы Боби Додд
Боби Додд қажырлы бәсекелес болғанмен, ол үшін ойнағандарды шынайы қорғады. Кейбір басқа жаттықтырушылардан өзгеше, ол жеңу үшін кез келген құрбандыққа баруға сенбеді; ол колледж футболының ең маңызды жағы – колледж футболшысы екеніне шын жүрекпен сенді. Боби Доддтың адалдығының куәсі ретінде, жыл сайын I дивизиондағы командасы алаңда, оқуда және қоғамдағы қызметте өзгелерден көрініп, табысқа жеткен жаттықтырушыға Бобби Додд Жыл жаттықтырушысы сыйлығы, Бобби Додд Жыл жаттықтырушысы қорының ұйымдастыруымен табыс етіледі.
Georgia Tech компаниясының SEC-тен шығуы
Доддтың қызметіне 1963 жылғы маусымнан кейін Джорджия Техникасының Оңтүстік-Шығыс Конференциясынан (SEC) шығуы кірді. Бұл жанжал 1961 жылы Бирмингемдегі Легион алаңында «Тех» командасы «Тайд» командасымен ойнаған кезде басталды. «Тех» командасы допты соққаннан кейін Алабама командасы допты қабылдады. «Тех» командасының ойыншысы Чик Грэнинг допты қорғауға қатысып, қабылдау сигналынан кейін сергіп, демалды. Алабамалық Дарвин Холт ойынды жалғастырып, Грэнингтің бетіне шынтағымен соғып, бет сүйегін ауыр түрде сындырып, мұрнын сындырып, қанға толы қуыстарға себеп болды. Грэнинг есінен танып, ауыр ми шайқауына ұшырады, оның салдарынан ол футбол ойнауын тоқтатуға мәжбүр болды. Додд Брайантқа хат жолдап, Холттың Грэнингті қасақана жарақаттағанын көрсеткен ойын жазбаларынан кейін Холтты жазалауын сұрады; бірақ Брайант Холтты жазаламады. Тәртіпсіздік Доддты ашуландырып, SEC-тен шығуға ынталандырды. («Джорджия Тех» сол ойында 10:0 есебімен жеңіліп, «Алабама» Associated Press ұлттық чемпионатында жеңіске жетті.)
Артық жұмысқа қабылдау
Доддты алаңдатқан тағы бір мәселе – Алабама және басқа да SEC мектептерінің ойыншыларды тым көп шақыруы еді. Додд SEC-тің жыл сайынғы стипендия санын шамамен 32-ге дейін шектеуін қалаған, бұл басқа мектептердің 45 стипендия ұсынып, ең жақсыларын таңдап алып, қалған стипендияларды қайтарып алуына бөгет жасар еді. Колледж президенттері бұл мәселе бойынша дауыс беруге дайындалып жатқанда, Додд егер ереже өзгертілмесе, Тех SEC-тен шығатынын нақты айтты. Аға (Bear) Додтқа өз президентін Доддтың ұстанымын қолдауға көндіретінін уәде еткен, бұл ережеге өзгеріс енгізуге мүмкіндік берген болар еді; 1964 жылдың 24 қаңтарында өткен отырыста Алабама президенті Доддтың ұстанымына қарсы дауыс берді және президенттер 6-6 есебімен бөлінген соң 140-шы ереже күшінде қалды. Техтің президенті дереу трибунаға шығып, Тех SEC-тен шығатынын жариялады.
Интеграциялау
Бобби Доддтың өкілеттігі кезінде Джорджия Техникалық университеті интеграцияға қарсылық көрсеткен Оңтүстікте бірнеше интеграцияланған футбол командаларымен ойын өткізді. 1953 жылы Джорджия Тех университеті Нотр-Дамға қарсы ойнады, онда Уэйн Эдмондс ирландиялықтардың шабуылдаушы және қорғаныс шебіндегі негізгі ойыншы болды. Эдмондс – Нотр-Дамда монограмма алған алғашқы қара нәсілді ойыншы. Джорджия Тех университеті Нотр-Дамға 27-14 есебімен жеңіліске ұшырады. Georgia Tech сондай-ақ Deep South аймағындағы алғашқы интеграцияланған боулл ойынына қатысты. 1956 жылғы Sugar Bowl турнирінде 7-орындағы Georgia Tech Yellow Jackets және 11-орындағы Pitt Panthers командалары бақ сынасты. Питттен келген Бобби Гриердің қара терілі болғандықтан ойнауға рұқсат беруі керек пе, сондай-ақ Джорджия губернаторы Марвин Гриффин интеграцияға қарсы болғандықтан Джорджия Тех университеті ойнауға тиіс пе деген мәселе дау тудырды. Губернатор Гриффин ойынды өткізуге рұқсат бергені үшін Tech-тің Блейк Р. Ван Лирін ашық түрде қорқытты. Додд Ван Лирдің шешімін де қолдады. Нәтижесінде, Бобби Гриер ойнады, бұл ойынды алғашқы интеграцияланған Sugar Bowl және Deep South аймағындағы алғашқы интеграцияланған боулл ойынына айналдырды. 1956 жылғы Sugar Bowl турнирін Джорджия Тех университеті 7-0 есебімен жеңіп алды. Спорттық директор ретінде Додд Джорджия Тех университетінің футбол командасының интеграциясын бақылады. Эдди МакАшан – Джорджия Тех университетінің құрамындағы алғашқы африкалық-американдық футболшы. 1970 жылы Бад Карсон МакАшанды екінші курс студенті ретінде квотербекке қойды, ал МакАшан Джорджия Тех университеті үшін бірнеше мансаптық рекордтарды орнатты (кейін Шон Джонс және Джо Хамильтон бұзған). МакАшанның алғашқы ойыны 1970 жылдың 12 қыркүйегінде Оңтүстік Каролинаға қарсы өтті. Оның ойынға қатысуы – ірі Оңтүстік-Шығыс университеті үшін квотербек ретінде алғаш рет африкалық-американдық ойыншының қатысуы болды және МакАшан күтілгендей өнер көрсетті. Ол Tech командасын төртінші ширек бойындағы кемшіліктен құтқарып, Gamecocks командасын 23-20 есебімен екі соңғы тачдаунмен жеңді.
Отбасы, жеке өмір және өлім
Додд 1933 жылы Элис Дэвисқа үйленді, және олардың екі баласы болды: Линда Додд Томпсон мен Роберт Ли Додд-младший, ол 1960-61 жылдары Флорида университетінің квотербегі болды. Додд-младший Джорджия Техникалық институтында ойнағысы келді, бірақ Додд оның басқа колледжде ойнағаны жөн деп ойлады. 1 қазан күні 1960 жылы Додд-младший Флориданың «Сары Жакеттерді» 18-17 есебімен жеңіске жеткен ойынына үлес қосты, бұл Флорида стадионында өтті, ал «Gator» командасының бас жаттықтырушысы Доддтың бұрынғы ассистенті Рэй Грейвс болды. Элис Дэвис – Джорджия Техникалық институтында жартылай қорғаушы болған Винк Дэвистің кіші қарындасы. Додд 1931 жылы Эд Хамм арқылы Элиспен танысты, ол жеңіл атлетика жаттықтырушысы болған. Бобби Элиспен кездесіп бастағанға дейін олар бірнеше рет бірге демалып қайтты. Додд болашақ қайнағасының жаттықтырушысы болғандықтан, олар тойды 1933 жылғы футбол маусымы аяқталғаннан кейінге шегерді. Додд көп жылдар бойы бұрынғы футболшыларымен байланыста болды және өмірінің соңына дейін оларға әкедей болды. Элис Додд 1967 жылы Джорджия Техникалық институтының түлектер қауымдастығының құрметті түлегі атанды. 1988 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін, ол үйге оралу тойлары мен арнайы шараларға қатысуын жалғастырды, мысалы, 1991 жылғы Флорида цитрус кубогы, нәтижесінде Джорджия Техникалық институты төртінші ұлттық чемпионатын жеңіп алды. Додд 1956 жылғы Sugar Bowl ойыны туралы «Боул Гейм Армагеддон» фильмінде бейнеленеді.