Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирланд шеге тастаушы
Irish hammer thrower
Патрик "Пэт" О'Каллахан (28 қаңтар 1906 – 1 желтоқсан 1991) – ирланд спортшысы және Олимпиада ойындарының алтын медалінің иегері. Ол Ирландия туы астында Олимпиадада медаль алған алғашқы ирланд спортшысы, бұрын Ұлыбритания туымен қатысқан.
Patrick "Pat" O'Callaghan (28 January 1906 – 1 December 1991) was an Irish athlete and Olympic gold medallist. He was the first athlete from Ireland to win an Olympic medal under the Irish flag rather than the British flag.
Ерте өмір және жеке өмірі
Пат О'Кэллаган 1906 жылғы 28 қаңтарда Корк округінің Кантурк қаласына жақын орналасқан Кнокканероу шағын ауданында, фермер Пэдди О'Кэллаган мен Джейн Хилидің үш ұлының екіншісі болып дүниеге келді. Ол екі жасында Дерригалун ұлттық мектебінде білім алуын бастады. О'Кэллаган Кантурктегі орта мектепке оқуға түсті және он бес жасында Маллоудағы Патриция академиясына стипендия ұтып алды. Патриция академиясында оқыған жылы ол күнделікті Дерригалуннан велосипедпен қатарласып оралып, ешбір сабақты өткірмейтін. О'Кэллаган кейін Дублиндегі Корольдік хирургтар колледжінде медицинаны оқыды. 1926 жылы бітірген соң Корольдік әуе күштерінің медициналық қызметіне қабылданды. 1928 жылы Ирландияға оралып, Типперри округінің Клонмел қаласында жеке дәрігерлік практикасын ашты, онда 1984 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін жұмыс істеді. О'Кэллаган сонымен қатар белгілі дала спортымен айналысушы, тазыларды жаттықтырушы және әңгімешіл ретінде танымал болды.
Pat O'Callaghan was born in the townland of Knockaneroe, near Kanturk, County Cork, on 28 January 1906, the second of three sons born to Paddy O'Callaghan, a farmer, and Jane Healy. He began his education at the age of two at Derrygalun national school. O'Callaghan progressed to secondary school in Kanturk and at the age of fifteen, he won a scholarship to the Patrician Academy in Mallow. During his year in the Patrician Academy, he cycled the round trip from Derrygalun every day and he never missed a class. O'Callaghan subsequently studied medicine at the Royal College of Surgeons in Dublin. Following his graduation in 1926 he joined the Royal Air Force Medical Service. He returned to Ireland in 1928 and set up his own medical practice in Clonmel, County Tipperary where he worked until his retirement in 1984. O'Callaghan was also a renowned field sports practitioner, greyhound trainer and storyteller.
Спорттық өмірі
О'Кэллаган спорттың түрлі саласына қызығушылық танытқан отбасында дүниеге келді. Оның інісі Тим Воган ұлттық спринт чемпионы атанды және 1893 жылы Корк клубымен гэлдік футбол ойнады. О'Кэллаганның үлкен ағасы Сеан да футболмен айналысып, 440 метрлік кедергілермен жүгіруде ұлттық титул жеңіп алды, ал екінші ағасы Кон да талантты жүгіруші, секіруші және лақтырушы ретінде танымал болды. О'Кэллаганның спортқа деген алғашқы құштарлығы – аң аулау, браконьерлік және гэлдік футбол еді. Ол Бантер футбол командасының керемет жартылай қорғаушысы ретінде көзге түсті, сондай-ақ Бантер фёрлинг командасының құрамында да ойнады. Дублин университетінде О'Кэллаган жергілікті регби клубына қосылып, спорттағы тәжірибесін арттырды. Бұл кезде Гэлдік атлетика қауымдастығының тыйымы (ban) гэлдік ойындардың ойыншыларына «шет елдік спорт түрлерін» ойнауға рұқсат бермейтін. Дублинде О'Кэллаган алғаш рет балғамен лақтыруға қызығушылық танытты. 1926 жылы ол туған жері Духаллоға оралып, балғамен лақтыру бойынша жаттығулар жүргізді. Ол 16 фунт салмақты темір шарға бір дюйм тесік ашып, велосипед педалінің шарлы бөлігімен толтырып, өзіне балға жасады. Сонымен қатар, ол жақын жердегі далада лақтыру алаңын құрып, жаттығуларын жүргізді. 1927 жылы О'Кэллаган Дублинге қайтып оралып, сол жылғы балғамен лақтыру чемпионатында 43.28 метр лақтырып жеңіске жетті. 1928 жылы ол 49.38 метр лақтырып, ұлттық титулын сақтап қалды, бұл жеңіс оған Амстердамдағы Олимпиада ойындарында Ирландияны өкілдік етуге мүмкіндік берді. Сол күні О'Кэллаганның інісі Кон да дорбаны лақтыру және онкүндік сайыста жеңіске жетіп, Олимпиада ойындарына қатысу құқығын алды. Ұлттық чемпионатты жеңіп алғаннан кейін және Олимпиада ойындарына қатысу алдында О'Кэллаган Белфасттағы Корольдік Ольстер полициясының спорт жарысында 50.60 метр лақтырып, көрсеткішін жақсартты.
O’Callaghan was born into a family that had a huge interest in a variety of different sports. His uncle, Tim Vaughan, was a national sprint champion and played Gaelic football with Cork in 1893. O’Callaghan's eldest brother, Seán, also enjoyed football as well as winning a national 440 yards hurdles title, while his other brother, Con, was also regarded as a gifted runner, jumper and thrower. O’Callaghan's early sporting passions included hunting, poaching and Gaelic football. He was regarded as an excellent midfielder on the Banteer football team, while he also lined out with the Banteer hurling team. At university in Dublin, O’Callaghan broadened his sporting experiences by joining the local senior rugby club. This was at a time when the Gaelic Athletic Association ‘ban’ forbade players of Gaelic games from playing "foreign sports". It was also in Dublin that O’Callaghan first developed an interest in hammer throwing. In 1926, he returned to his native Duhallow where he set up a training regime in hammer throwing. Here he fashioned his own hammer by boring a one inch hole through a 16 lb shot and filling it with the ball bearing core of a bicycle pedal. He also set up a throwing circle in a nearby field where he trained. In 1927, O’Callaghan returned to Dublin where he won that year's hammer championship with a throw of 43.28 m. In 1928, he retained his national title with a throw of 49.38 m, a win which allowed him to represent Ireland at the forthcoming Olympic Games in Amsterdam. On the same day, O’Callaghan's brother, Con, won the shot put and the decathlon and also qualified for the Olympic Games. Between winning his national title and competing in the Olympic Games O’Callaghan improved his throwing distance by recording a distance of 50.60 m at the Royal Ulster Constabulary Sports in Belfast.
1928 жылғы Олимпиада ойындары
1928 жылдың жазында О'Каллаган ағайындары Амстердамдағы Олимпиада ойындарына өз қаражатымен барды. Пэт О'Каллаган іріктеу кезеңінде алтыншы орынды иеленді және финалды осы нәтижемен бастады. Бұл оны Швециялық Оссян Скиольдтан кейін үшінші орынға, бірақ Ұлыбританияның фавориті Малкольм Нокстен алға шығарды. Екінші тастауында О'Каллаган шведтің өзінің балғасын қолданып, жақсы нәтиже көрсетті. Бұл Скиольдтың нәтижесінен жоғары болды және О'Каллаганға, сондай-ақ Ирландияға алғашқы алтын медальді әкелді. Марапаттау салтанаты ерекше эмоционалды болды, себебі Олимпиада тарихында алғаш рет ирландиялық үш түстік ту көтеріліп, "Амхран на бхФианн" әні ойнатылды.
In the summer of 1928, the three O’Callaghan brothers paid their own fares when travelling to the Olympic Games in Amsterdam. Pat O’Callaghan finished in sixth place in the preliminary round and started the final with a throw of This put him in third place behind Ossian Skiöld of Sweden, but ahead of Malcolm Nokes, the favourite from Great Britain. For his second throw, O’Callaghan used the Swede's own hammer and recorded a throw of This was more than Skiöld's throw and resulted in a first gold medal for O’Callaghan and for Ireland. The podium presentation was particularly emotional as it was the first time at an Olympic Games that the Irish tricolour was raised and Amhrán na bhFiann was played.
Ирландиядағы табыстар
Олимпиада ойындарынан оралғаннан кейін О’Каллахан 1929 және 1932 жылдар аралығындағы қосымша жетістіктерімен ұлы спортшы ретіндегі беделін нығайтты. 1930 жылғы ұлттық чемпионатта ол балға тастау, ядроны лақтыру, 56 фунттық салмақ (инерциясыз), 56 фунттық салмақ (инерциямен), диск және биіктікке секіруде жеңіске жетті. 1930 жылдың жазында О’Каллахан Стокгольмде өткен екі күндік турнирге қатысты, онда Оиссиан Скольд Амстердамдағы жеңілісі үшін ирландтан кек алуы күтілді. Бәсекенің бірінші күні Скольд өзінің алғашқы тастауымен-ақ Еуропа рекордын жаңартты. О’Каллахан дереу одан өзіп, алғашқы тастауымен жаңа рекордты жаңартты. Турнирдің екінші күні О’Каллахан мен Скольд тең тартысқанда, соңғы тастауымен О’Каллахан 54,25 метрлік жаңа Еуропа рекордын орнатып жеңіске жетті.
After returning from the Olympic Games, O’Callaghan cemented his reputation as a great athlete with additional successes between 1929 and 1932. In the national championships of 1930 he won the hammer, shot putt, 56 lbs without follow, 56 lbs over the bar, discus and high jump. In the summer of 1930, O’Callaghan took part in a two day invitation event in Stockholm where Oissian Skoeld was expected to gain revenge on the Irishman for the defeat in Amsterdam. On the first day of the competition, Skoeld broke his own European record with his very first throw. O’Callaghan followed immediately and overtook him with his own first throw breaking the new record. On the second day of the event both O’Callaghan and Skoeld were neck and neck, when the former, with his last throw, set a new European record of 54.25 m to win.
1932 жылғы жазғы Олимпиада ойындары
1932 жылғы жазғы Олимпиада ойындары басталар кезде О’Каллахан балғамен үнемі лақтырып жүрді. Сол кезде Ирландия командасы жақсырақ ұйымдастырылған еді, ал Лос-Анджелеске дейінгі сапардың барлық шығыны шіркеу алдынан жиналған ақшаға төленді. Атлантика океанын кесіп өтетін кеме мен пойыз сапарына шығар алдында О’Каллахан ұлттық чемпионатта бесінші рет балғамен лақтыруда жеңіске жетті. Лос-Анджелеске келген соң, О’Каллахан титулын қорғауға дайындығы қиындыққа тап болды. Балғамен лақтыру алаңының беті әдетте шөп немесе саздан жасалған, ал лақтырушылар табанға және ұстауға арналған болат тікпелер орнатылған далалық аяқ киім киген. Бірақ Лос-Анджелесте құрылыс қалдықтарынан жасалған алаң дайындалды. Ирландияның Олимпиада комитеті О’Каллаханды бұл өзгеріс туралы хабардар етпеді. Сондықтан ол шөп немесе сазға арналған үш жұп тікпелі аяқ киіммен аренаға келді, ал аяқ киім ауыстыруға уақыт болмады. Ол ең қысқа тікпелерін киді, бірақ олар қатаң, кедір-бұдыр бетке ілігіп, маңызды үшінші бұрылысына кедергі келтірді. Қатты қиындықтарға қарамастан, ол екінші лақтыруымен жарыс финалдық кезеңіне ілікті. 400 метрлік кедергілер финалы кейінгі уақытқа шегерілгенде, О’Каллахан күзетшінің қоймасынан ара және қайрақ тауып, тікпелерді кесіп тастады. О’Каллаханның екінші лақтыруы - метрге жетті, бұл оған Олимпиада титулын сақтап қалуға мүмкіндік берді. Бұл күні Ирландияның жеңіп алған екінші алтын медалі болды, өйткені Боб Тисдалл бұрын 400 метрлік кедергілер сайысында алтын медальді жеңіп алған еді.
By the time the 1932 Summer Olympics came around O’Callaghan was regularly throwing the hammer over The Irish team were much better organised on that occasion and the whole journey to Los Angeles was funded by a church gate collection. Shortly before departing on the boat and train journey across the Atlantic, O’Callaghan collected a fifth hammer title at the national championships. On arrival in Los Angeles, O’Callaghan's preparations of the defence of his title came unstuck. The surface of the hammer circle had always been of grass or clay and throwers wore field shoes with steel spikes set into the heel and sole for grip. In Los Angeles, however, a cinder surface was to be provided. The Olympic Committee of Ireland had failed to notify O’Callaghan of this change. Consequently, he came to the arena with three pairs of spiked shoes for a grass or clay surface and time did not permit a change of shoe. He wore his shortest spikes, but found that they caught in the hard gritty slab and impeded his crucial third turn. Despite being severely impeded, he managed to qualify for the final stage of the competition with his second throw of While the final of the 400m hurdles was delayed, O’Callaghan hunted down a hacksaw and a file in the groundskeeper's shack and he cut off the spikes. O’Callaghan's second throw reached a distance of , a result which allowed him to retain his Olympic title. It was Ireland's second gold medal of the day as Bob Tisdall had earlier won a gold medal in the 400m hurdles.
Зейнеткерлік
Олимпиада ойындарынан кейінгі тойлауларға байланысты О’Кэллаган 1933 жылы Ирландиядағы ұлттық жеңіл атлетика чемпионатына қатыспады. Дегенмен, ол жаттығуларын жалғастырып, төртінші айналыммен тәжірибе жасап, 54,25 метрде жаңа еуропалық рекорд орнатты. Осы кезде жетекші халықаралық спорт журналистері О’Кэллаганды әлемдегі ең үздік лақтырушы деп бағалады. 1930 жылдардың басында Ұлыбританияның AAA және Ирландияның Ұлттық жеңіл атлетика және велосипедтік қауымдастығы (NACAI) арасында дау туды. Ұлыбританияның AAA Солтүстік Ирландияда билік ету құқығын алса, NACAI саяси бөлініске қарамастан, бүкіл Ирландия аралында билік етуді талап етті. Бұл дау 1936 жылғы жазғы Олимпиадаға дейін, IAAF NACAI-ді дисквалификациялаған кезде шиеленістің шыңына жетті. О’Кэллаган NACAI-ға адал болды, бұл шешім оның халықаралық жеңіл атлетика мансабын тоқтатты. 1936 жылғы Олимпиада ойындарына ирландиялық команда қатыспады, бірақ О’Кэллаган жеке көрермен ретінде Берлинге барды. Берлиннен кейін О’Кэллаганның халықаралық мансабы аяқталды. Ол жаңа Ирландияның әуесқойлар жеңіл атлетика одағына (IAAU) немесе кейіннен IOC мойындаған Ирландияның әуесқойлар жеңіл атлетика одағына (AAUE) қосылудан бас тартты және NACAI ережелері бойынша бәсекелесуді жалғастырды. 1937 жылы Фермойда ол 59,44 метрге лақтырып, өзінің ескі досы Пэдди «Чикен» Райанның 1913 жылы орнатқан әлемдік рекордын шамамен екі метрге арттырды. Алайда, бұл рекордты AAUE немесе IAAF ратификацияламады. Зейнетке шыққаннан кейін де О’Кэллаган жеңіл атлетикаға қызығушылық танытты. Ол 1988 жылға дейін барлық Олимпиада ойындарына қатысып, Клонмелде балық аулау және браконьерлікпен айналысты. Ол 1991 жылдың 1 желтоқсанында қайтыс болды.
Due to the celebrations after the Olympic Games, O’Callaghan did not take part in the national athletic championships in Ireland in 1933. However, he still worked hard on his training and he experimented with a fourth turn to set a new European record at 54.25 m. By this stage, O’Callaghan was rated as the top thrower in the world by the leading international sports journalists. In the early 1930s, a controversy erupted between the British AAA and the National Athletic and Cycling Association of Ireland (NACAI). The British AAA claimed jurisdiction in Northern Ireland while the NACAI claimed jurisdiction over the entire island of Ireland regardless of political division. The controversy came to a head in the lead up to the 1936 Summer Olympics when the IAAF finally disqualified the NACAI. O’Callaghan remained loyal to the NACAI, a decision which effectively brought an end to his international athletic career. No Irish team travelled to the 1936 Olympic Games, however, O’Callaghan travelled to Berlin as a private spectator. After Berlin, O’Callaghan's international career was over. He declined to join the new Irish Amateur Athletics Union (IAAU) or subsequent IOC recognised Amateur Athletics Union of Eire (AAUE) and continued to compete under NACAI rules. At Fermoy in 1937 he threw 59.44 m – nearly two metres ahead of the world record of set by his old friend Paddy 'Chicken' Ryan in 1913. This record, however, was not ratified by the AAUE or the IAAF. In retirement, O’Callaghan remained interested in athletics. He travelled to every Olympic Games up until 1988 and enjoyed fishing and poaching in Clonmel. He died on 1 December 1991.
Мұра
О'Кэллахан 1932 жылғы Олимпиада ойындарында Ирландияның туын алып жүрді. 1960 жылы ол Texaco Hall of Fame сыйлығын алған тұңғыш адам болды. 1984 жылы Клонмель қаласының құрметті азаматы атанды және "Коммерсиалс" гэль футбол клубының құрметті президенті болды. Кашель Rd, Клонмельде орналасқан және Клонмель Таун футбол клубының үйі болып табылатын доктор Пэт О'Каллаган атындағы спорт кешені оның құрметіне аталған. 2007 жылдың қаңтар айында оның ескерткіші Корк округіндегі Бантер қаласында орнатылды.
O'Callaghan was the flag bearer for Ireland at the 1932 Olympics. In 1960, he became the first person to receive the Texaco Hall of Fame Award. He was made a Freeman of Clonmel in 1984, and was honorary president of Commercials Gaelic Football Club. The Dr. Pat O'Callaghan Sports Complex at Cashel Rd, Clonmel which is the home of Clonmel Town Football Club is named after him, and in January 2007, his statue was raised in Banteer, County Cork.