Кіріспе

Ирландиялық фыргер және гейл футболшысы (1922–1976)

Николас Ракард (28 сәуір 1922 – 10 сәуір 1976) – 1940 жылдан 1957 жылға дейін он жеті жыл бойы Вексфордтың аға командасымен лигалық және чемпионаттық мансабы бар ирландиялық фыргер. Ол көптеген чемпионаттық рекордтарды орнатты, соның ішінде барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншы ретінде 59 голмен көзге түсті. Ракард спорт тарихындағы ең ұлы фыргерлердің бірі саналады. Уэксфорд округінің Киллен қаласында туған Ракардты спортпен әкесі таныстырған, ол крикетші болсын деген үмітте болған. Оның інісі Джон Доран 1918 жылы Уэксфордпен гейл футболдан Бүкіл Ирландия медалін жеңіп алған. Ракард Килкеннидегі Сент-Киран колледжінде фыргерлікпен айналысты. Мұнда ол 1938 және 1939 жылдары Лейнстер медальдарын жеңіп алды, бірақ Бүкіл Ирландия медаліне қол жеткізе алмады. Осы кезде Ракард жергілікті Ратнур Сент-Анн клубында ойнай бастады және 1940 жылы округтік жасөспірімдер чемпионатында жеңіске жетті. Клубтың аға командасының құрамында ол төрт округтік аға чемпионат медалін жеңіп алды. Ракард округтік аренада тұңғыш рет Вексфордтың жасөспірімдер құрамасына шақырылғанда көзге түсті. 1940 жылы ол Вексфордтың аға командасына іріктеліп, жасөспірімдер деңгейінде ойнауын аяқтады. Келесі он жеті жыл ішінде Ракард 1955 және 1956 жылдары Вексфордтың фыргерліктегі табысының арқасында екі Бүкіл Ирландия медалін жеңіп алды. Ол сондай-ақ төрт Лейнстер медалін, бір Ұлттық фыргерлік лигасы медалін және гейл футболдан бір Лейнстер медалін жеңіп алды. 1957 жылдың тамызында Уэксфорд сапындағы соңғы ойынын өткізді. 1940-жылдардың соңында Ракард Лейнстер провинциялық командасының шабуыл шебінде тұрақты ойыншы болды. Оның мансабының соңында ол 1956 жылы Желі жолы кубогының бірден-бір медалін жеңіп алды. Ракардтың ағалары Билли мен Бобби де Уэксфордпен бірге Бүкіл Ирландияда табысқа жетті. Ойыншылық жолын аяқтағаннан кейін Ракард команданы басқару және жаттықтыру ісіне қатысты. 1968 жылы командаға Бүкіл Ирландия титулын жеңіп беруге көмектескенде, Вексфордтың аға командасымен іріктеуші ретінде ең үлкен жетістіктеріне қол жеткізді. Ракард гол соғу қабілетімен әйгілі болды және фыргерлік карьерасын аяқтаған кезде чемпионаттың барлық уақыттағы үздік мергені болды. Оның жеке өмірі университетте оқып жүрген кезінде басталған, кейін алкоголизмге ұласқан шамадан тыс ішімдікке байланысты қиындықтарға толы болды. 1970 жылы ішімдікті толығымен тастағаннан кейін Ракард Анонимді алкоголиктермен кеңесші ретінде ел аралап жүрді. 1975 жылы Irish Press газетіне берген сұхбатында ол алкоголизмнен айыққан өмірін егжей-тегжейлі баяндады және Ирландияда алкоголизм тақырыбын ашық талқылауға бастаған алғашқы спортшылардың бірі болды. 1976 жылдың сәуір айында Ракардтың қатерлі ісіктен қайтыс болуы фыргерлік қауымдастығы арасында үлкен қайғы туды. Ол 1984 жылы ғасырдың фыргерлік командасына енгізіліп құрметке бөленді, бірақ мыңжылдық фыргерлік командасынан Рэй Камминстің пайдасына сенсациялық түрде шығарылды.

Ерте өмір

Ники Рэкард 1922 жылы Уэксфорд графтығының Килланн қаласында дүниеге келді. Ол бес ұл мен төрт қызды тәрбиелеген отбасының үлкен ұлы еді. Оның ата-анасы Роберт (Боб) Рэкард және Анастасия Доран болды. Ол спортқа шамалы ғана қызығушылық танытқан отбасыда өсті. Оның әжесі 1915 және 1918 жылдар аралығында қатарынан төрт рет All Ireland титулын жеңіп алған танымал Вексфорд футбол командасының құрамында ойнаған. Рэкардтың әкесі Боб ұлының крикетпен айналысуын қалаған, бірақ жас Рэкард гаэль ойындарына көбірек бейімділік танытты. Ол жергілікті мектепте білім алды, содан кейін жас хоккеишілерді дамытуға арналған виртуалды академия саналатын Килкеннидегі Сент-Кирэнс колледжіне түсті. Кейін Рэкард Дублин университетінде ветеринар дәрігер болу үшін оқыды. Оның оқуы спортқа берілгендігіне байланысты сегіз жылға созылды.

Клуб

Ракард жергілікті Ратнор клубымен клубтық хёрлинг ойынын ойнады және үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Ол 1948 жылы алғашқы үлкен округтік титулын жеңіп алды. Бұл Ратнор клубының тұңғыш чемпиондық жеңісі болды. Екі жыл өткен соң, 1950 жылы Ракард екінші округтік титулды жеңіп алды, бұл жеңіс оған келесі жылы округтік аға команданың капитаны болуға мүмкіндік берді. Ол үшінші және соңғы округтік медалін 1955 жылы жеңіп алды.

Округаралық

Ракардтың контрилер арасындағы алғашқы жетістіктері Вексфорд командасының футболшысы ретінде болды. Алайда, сол кезде округтің хёрлинг командасы қиын жағдайда болды, бірақ жағдай өзгермек болды. Ракард 1940 жылы округтік командада дебют жасады және онжылдықтың көп бөлігін жартылай алаңда өткізді. 1950 жылдардың басында ол алдыңғы қатарға ауысты және 1951 жылы өзінің алғашқы Ленстер титулын осы жерде жеңіп алды. Кейін Уэксфорд барлық Ирландия финалында Типперримен кездесті, бұл команда үшінші рет чемпион атағын жеңуге тырысты. Ойынның өзінде Ракард хёрлинг өнерін тамаша көрсетті; алайда, Типперридің алдыңғы қатарындағы ойыншылар төбелесіп, жеті гол соқты. 7–7 есебімен 3–9 есебімен аяқталған ойынның нәтижесі өзі айтады. Уэксфорд 1952 жылы Ленстердің атағын жоғалтты, бірақ екі жылдан кейін 1954 жылы Дублинге үлкен жеңіске жеткеннен кейін Уэксфорд атағын қайтарып алды. Сол ойында Ракард Вексфордтың 8–5 есебіне 5 гол мен 5 ұпай жинады. Кейінгі барлық Ирландия жартылай финалында Уэксфорд Антриммен кездесті. Ракард тағы да алдыңғы қатарда көзге түсіп, 7 гол мен 7 ұпай жинады. 12–17 есебімен 2–3 есебімен жеңіске жетіп, Уэксфорд чемпиондыққа жеңіл жолдама алды. Бұл жолы "Тәулікшілер" үшінші рет бүкіл Ирландия чемпионы атағын жеңуге тырысты және Рекард пен Кристи Рингтің жекпе-жегін көру үшін Крок паркіне рекордтық көпшілік жиналды. Ақырында, Джонни Клиффорд батыр болып шықты, өйткені Корк күні 1–9 есебімен 1–6 есебімен жеңді. 1955 жылы Ракард үшінші рет Ленстер титулын жеңіп алды, алайда оның коллекциясынан бүкіл Ирландия медалі әлі де шығып тұрды. Кейін Уэксфорд Лимерикті бүкіл Ирландия жартылай финалында жеңіп, кейін чемпионаттың шешуші матчында Галвеймен кездесті. Тамаша ойынның бірінші жартысында Батыс командасы 2–5 есебімен 2–3 есебімен алға шықты, алайда Тим Фладтың голы ойын аяқталуға тоғыз минут қалғанда Уэксфордқа 3–13 есебімен 2–8 есебімен жеңіске жеткізді. Бұл 1910 жылдан бері округтің бірінші чемпионаты болды және Ракардтың алғашқы бүкіл Ирландия медалі болды. 1956 жылы Уэксфорд өзінің алғашқы Ұлттық Хёрлинг Лигасының титулын жеңіп алды және провинциялық чемпионаттан сәтті өтіп, Ракард өзінің төртінші Ленстер титулын жеңіп алды. Кейінгі бүкіл Ирландия финалында Уэксфорд өз атағын сақтап қалуға және 1954 жылы Коркке қарсы жеңіске кек алуға тырысты. Ойын тарихқа барлық уақыттағы классикалық ойындардың бірі ретінде енді, өйткені Кристи Ринг тоғызыншы бүкіл Ирландия медалін жеңіп алуға тырысты. Ойынның шешуші сәті Вексфордтың қақпашысы Арт Фоулидің Рингтің соққысын керемет түрде сейіп, алаңға шығарып, қарсы шабуылға мүмкіндік жасауы болды. Ракард ойын аяқталуға екі минут қалғанда маңызды гол соқты, бұл Уэксфордқа 2–14 есебімен 2–8 есебімен жеңіске жетуіне мүмкіндік берді. Корк жеңілгеніне қарамастан, Уэксфордтың Ник О'Доннелл мен Бобби Ракард, кез-келген ойындағы теңдесі жоқ спорттық рухта, Кристи Рингті иықтарына көтеріп, алаңнан шығарды. Уэксфорд ойынды жеңіп алды, бірақ олардың ойынша, нағыз батыр Ринг болды. 1957 жылы Ленстер финалында жеңілгеннен кейін Никки Ракард контрилер арасындағы хёрлингтен қанағаттанды.

Облысаралық

1940 жылдардың соңына қарай Ракард жыл сайынғы Темір жол кубогының провинцияаралық сериясына қатысатын Ленстер командасының маңызды ойыншысына айналды. Осы кезде Мунстер бұл жарыста басымдық танытты; алайда, ол 1956 жылы өзінің жалғыз Темір жол кубогын жеңіп алды.

Ойын-сауық мансабынан кейін

Ракардтың жеке өмірі, шайбадан тыс, ішімдікке салынудың салдарынан ауыр қиындықтарға толы болды. Ол Дублинде мал дәрігері болуға оқып жүргенде ішімдікке әуелене бастады. 1951 жылы, дін қызметкері болған досы қайтыс болғаннан кейін, ол ешқашан ішпеуге серт берді. 1955 және 1956 жылдары Уэксфордтың Бүкіл Ирландиядағы жеңісін тойлағанда Ракард мүлдем ішпеді. Алайда, 1957 жылы Нью-Йоркқа сапар жасағанда Ракард қайтадан ішімдік іше бастады, және бұл әдет келесі 12 жыл ішінде күшейе берді. 1965 жылы, қатысты алкоголизмге шалдыққан ол, ауруды емдеу үшін алғаш рет ауруханаға жатты. Ол сол кезде күнделікті ішіп отырды, бірақ ем көмектеспеді. 1970 жылы ол «Анонимді алкоголиктер» клубына қосылғаннан кейін ішімдікті толығымен тастады. Ракард соңғы рет ішімдікті тастағанда, ол дерлік банкрот болып қалған еді. Ол өмірін қайтадан жаңартты, мал дәрігерлік практикасын қалпына келтірді және жылқыға деген құмарлығын қанағаттандырды, ұпайлар бойынша және басқа да маңызды жарыстарда жеңіске жетті. «Анонимді алкоголиктер» ұйымымен бірге ол елді аралап, ішімдікке тәуелді адамдарға көмектесті. 1974 жылдың ақпан айында Ракард мойнында кейіннен алынып тасталған ерекше ісіктерді байқады. Сол жылы оған тағы бір операция жасалуы керек екені айтылды және оның жағдайы жақсарып келе жатқандығы хабарланды. 1975 жылы ол «Irish Press» газетінде алкоголизмі туралы айтты, Ирландияда алкоголизмге байланысты тыйымды бұзған алғашқы адамдардың бірі болды. Осыдан кейін, бұрыннан бар қатерлі ісігі толығымен жойылмағаны және қайтадан пайда болғаны анықталды. Ракард 1976 жылы Дублиндегі Сент-Винсент ауруханасында қайтыс болды және Ирландиядағы GAA қауымдастығы оны зор қайғымен еске алды.

Тану

Ники Рэкардты барлық уақыттағы ең ұлы фёрлерлердің бірі деп есептейді. 1984 жылы ол қайтыс болғаннан кейін «Ғасыр фёрлинг командасына» енгізіліп, жеке құрметке ие болды. 2000 жылы ол «Мыңжылдық фёрлинг командасына» кірмеді, ал шабуылшының толық позициясы Корктың Рей Камминске берілді. Рэкардтың гол соғу шеберлігі оған барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншылардың қатарына қосылуға мүмкіндік берді. 2005 жылы GAA Рэкардты құрметтеп, 3-ші дивизион командалары арасындағы фёрлинг турнирін «Ники Рэкард кубогы» деп атады. 2006 жылы Вексфорд авторы Том Уильямс Рэкардтың көптен күткен өмірбаянын жазды, ол «Кухулиннің ұлы – Ники Рэкардтың тарихы» деп аталды. Осы автор көп жыл бұрын Рэкард туралы кең танымал ән жазған болатын. Ән де «Кухулиннің ұлы» деп аталды және соңғы 20 жылда түрлі әртістер оны жаздырып алды, ол осы ұлы спортшыға арналған ағым. Вексфорд қаласында 2012 жылы Рэкардты еске алу үшін ескерткіш орнатылды.