Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ара шоқжұлдызындағы жұлдыз. Жұлдыздық қойма деректері: эпоха = J2000.0, шоқжұлдыз = Ара. Жанасы = ra. Металлдық айырық = 200, металл Fe = 0.30. Бұл жұлдыз Ара шоқжұлдызында Күннен шамамен 50 жарық жылы қашықтықта орналасқан G типіндегі негізгі тізбек жұлдызы. Жұлдыздың төрт экзопланетасы бар планеталық жүйесі бар (Mu Arae b, c, d және e деп белгіленген; кейінірек Quijote, Dulcinea, Rocinante және Sancho деп аталды), олардың үшеуінің массасы Юпитер массасына шамалас. Mu Arae c, ең ішкі планета, алғашқы ыстық Нептун немесе супер Жер ретінде табылды.
Star in the constellation Ara
Starbox observe
| epoch = J2000.0
| constell = Ara
| ra =
| metal = 200
| metal fe = 0.30 is a main sequence G type star approximately 50 light years away from the Sun in the constellation of Ara. The star has a planetary system with four known extrasolar planets (designated Mu Arae b, c, d and e; later named Quijote, Dulcinea, Rocinante and Sancho, respectively), three of them with masses comparable with that of Jupiter. Mu Arae c, the innermost, was the first hot Neptune or super Earth discovered.
Номенклатура
μ Arae (Му Арае латыншасы) - жұлдыздың Байер белгісі. HD 160691 - Генри Дрейпер каталогындағы жазба. Күннен тыс планеталар үшін қалыптасқан конвенция бойынша, планеталар жұлдыздың атын және одан кейін "b" әріпінен басталатын кіші әріптерді алады, олар ашылу ретімен тізіледі. Бұл жүйені Кшиштоф Гоздевский басқарған команда қолданды. Қай конвенцияның "дұрыс" екендігі мәселесі әлі де ашық, бірақ бұл жүйе туралы кейінгі ғылыми жарияланымдардың көпшілігі Pepe et al. жүйесін қабылдаған, сондай-ақ Күннен тыс планеталар энциклопедиясы да осы жүйені қолданды. 2014 жылдың шілдесінде Халықаралық астрономиялық одақ (IAU) NameExoWorlds жобасын іске қосты, бұл жоба белгілі бір экзопланеталар мен олардың жұлдыздарына ресми атау беруге бағытталған. Жобаға жаңа атауларды ұсыну және дауыс беру кірді. 2015 жылдың желтоқсанында IAU жеңімпаз атаулардың осы жұлдыз үшін Сервантес, ал оның планеталары үшін Кихоте, Дульсинеа, Росинанте және Санчо екенін жариялады (сәйкесінше b, c, d және e; IAU Pepe et al. жүйесін қолданды). Жеңімпаз атауларды Испанияның Памплона қаласындағы Планетарио ұсынды. Мигель де Сервантес Сааведра (1547–1616) – испан жазушысы және «El Ingenioso Hidalgo Don Quixote de la Mancha» романының авторы. Планеталар осы романның кейіпкерлерінің құрметіне аталған: Кихоте – басты кейіпкер, Дульсинеа – оның сүйіктісі, Росинанте – оның аты, ал Санчо – оның серігі. 2016 жылы IAU жұлдыз атауларын каталогтау және стандарттау үшін Жұлдыз атаулары жөніндегі жұмыс тобын (WGSN) құрды. 2016 жылдың шілдесінде WGSN өзінің алғашқы бюллетенінде 2015 жылғы NameExoWorlds кампаниясы кезінде бекітілген экзопланеталар мен олардың жұлдыздарының атауларын, соның ішінде Атқару комитетінің Планеталар мен планеталық серіктердің қоғамдық атауын бекіту тобы бекіткен атауларды ресми мойындады. Бұл жұлдыз енді IAU жұлдыз атаулары каталогына енгізілген. Жерден қарағанда оның шағылысқан шамасы +5.15-ке тең, сондықтан ол қалыс көзбен көрінеді. Жұлдыздың астеросейсмикалық талдауы оның Күннен шамамен 10% үлкен және шамамен 6,34 миллиард жылға жуық ескі екенін көрсетті. Жұлдыздың радиусы Күннің радиусынан 36% артық, ал жарықтығы 90% жоғары. Жұлдыздың құрамындағы темірдің мөлшері Күндегіден екі есе көп, сондықтан ол металға бай деп сипатталады. Му Арае гелий элементі бойынша да Күнге қарағанда бай. Бұл ашылу жұлдыздың радиалдық жылдамдығының өзгеруін (жұлдыздың спектрлік сызықтарының Доплер эффектісі арқылы өлшенген) планетаның тартылысының әсерінен талдау арқылы жасалды. Келесі бақылаулар жүйеде екінші объектінің бар екенін көрсетті (қазір Му Арае e деп аталады), ол 2004 жылы жарияланды. Сол кезде бұл планетаның параметрлері нақты емес еді және оның эксцентриситеті жоғары 8,2 жылдық орбитада деп есептелді. 2006 жылы Кшиштоф Гоздевский және Франческо Пепе басқарған екі команда тәуелсіз түрде жұлдыздың радиалдық жылдамдығын өлшеу үшін төрт планета моделін жариялады, онда жаңа планета (Му Арае d) шамамен 311 күнге созылатын дерлік дөңгелек орбитада болды. Жаңа модель бұрын белгілі планеталар үшін түзетілген параметрлерді ұсынады, бұрынғы модельге қарағанда эксцентриситеті төмен және Му Арае e орбитасының сенімді сипаттамасын қамтиды. Төртінші планетаның ашылуы Му Араеді 55 Канкриден кейін екстрасолярлық жүйедегі төрт планетасы бар екінші жүйе етіп белгіледі.
μ Arae (Latinised to Mu Arae) is the star's Bayer designation. HD 160691 is the entry in the Henry Draper Catalogue. The established convention for extrasolar planets is that the planets receive designations consisting of the star's name followed by lower case Roman letters starting from "b", in order of discovery. This system was used by a team led by Krzysztof Goździewski. the issue of which convention is 'correct' remains open, however most subsequent scientific publications about this system appear to have adopted the Pepe et al. system, as has the system's entry in the Extrasolar Planets Encyclopaedia. In July 2014 the International Astronomical Union launched NameExoWorlds, a process for giving proper names to certain exoplanets and their host stars. The process involved public nomination and voting for the new names. In December 2015, the IAU announced the winning names were Cervantes for this star and Quijote, Dulcinea, Rocinante and Sancho, for its planets (b, c, d, and e, respectively; the IAU used the Pepe et al system). The winning names were those submitted by the Planetario de Pamplona, Spain. Miguel de Cervantes Saavedra (1547–1616) was a famous Spanish writer and author of El Ingenioso Hidalgo Don Quixote de la Mancha. The planets are named after characters of that novel: Quijote was the lead character; Dulcinea his love interest; Rocinante his horse, and Sancho his squire. In 2016, the IAU organized a Working Group on Star Names (WGSN) to catalog and standardize proper names for stars. In its first bulletin of July 2016, the WGSN explicitly recognized the names of exoplanets and their host stars approved by the Executive Committee Working Group Public Naming of Planets and Planetary Satellites, including the names of stars adopted during the 2015 NameExoWorlds campaign. This star is now so entered in the IAU Catalog of Star Names. Seen from Earth it has an apparent magnitude of +5.15 and is thus visible to the naked eye. Asteroseismic analysis of the star reveals it is approximately 10% more massive than the Sun and significantly older, at around 6.34 billion years. The radius of the star is 36% greater than that of the Sun and it is 90% more luminous. The star contains twice the abundance of iron relative to hydrogen of the Sun and is therefore described as metal rich. Mu Arae is also more enriched than the Sun in the element helium. The discovery was made by analysing variations in the star's radial velocity (measured by observing the Doppler shift of the star's spectral lines) as a result of being pulled around by the planet's gravity. Further observations revealed the presence of a second object in the system (now designated as Mu Arae e), which was published in 2004. At the time, the parameters of this planet were poorly constrained and it was thought to be in an orbit of around 8.2 years with a high eccentricity. In 2006, two teams, one led by Krzysztof Goździewski and the other by Francesco Pepe independently announced four planet models for the radial velocity measurements of the star, with a new planet (Mu Arae d) in a near circular orbit lasting approximately 311 days. The new model gives revised parameters for the previously known planets, with lower eccentricity orbits than in the previous model and including a more robust characterization of the orbit of Mu Arae e. The discovery of the fourth planet made Mu Arae the second known four planet extrasolar system, after 55 Cancri.
Жүйелік архитектура және қоныстану
Му Арае жүйесі 9 күндік тығыз орбитадағы ішкі Уран массалық планетасынан және кең, дерлік дөңгелек орбиталардағы үш ірі планетадан тұрады, бұл ұзақ мерзімді экзопланеталар үшін қалыптан тыс жоғары эксцентриситеттік орбиталармен қайшы келеді. Уран массалық планетасы хтондық планета болуы мүмкін, яғни газ алып планетасының өзегі, оның сыртқы қабаттары жұлдыздық сәулеленудің әсерінен жойылған. Басқаша айтқанда, ол Му Арае жүйесінің ішкі аймақтарында тасты "супер Жер" ретінде қалыптасқан болуы мүмкін. "b" газ алып планетасы Му Араеның сұйық суға жарамды аймағында орналасқан. Бұл Жер сияқты планетаның өмір сүруге қолайлы аймақта пайда болуына кедерес келтіреді, алайда газ алып планетаның ірі серіктері сұйық суды сақтауға қабілетті болуы мүмкін. Дегенмен, атмосфераны және сұйық суды ұстап тұра алатын жеткілікті массаға ие серіктер газ алып планетаның айналасында қалыптаса ала ма, әлі белгісіз, себебі планетаның массасы мен оның серіктік жүйесі арасындағы теориялық масштабтау заңы бар. Сонымен қатар, жұлдыздың ультракүлгін сәуле ағынының өлшемі, кез келген потенциалды өмірге жарамды планеталар немесе серіктер биомолекулалардың пайда болуын күйзететін жеткілікті ультракүлгін сәуле алуы мүмкін емес екенін көрсетеді. "d" планетасы Жерге шамалас ультракүлгін сәулелену алады, сондықтан ол ультракүлгін сәулеленуге жарамды аймақта орналасқан. Алайда, ол серіктердегі беттік судың сұйық күйде болуы үшін тым ыстық болар еді.
The Mu Arae system consists of an inner Uranus mass planet in a tight 9 day orbit and three massive planets, probably gas giants, on wide, near circular orbits, which contrasts with the high eccentricity orbits typically observed for long period extrasolar planets. The Uranus mass planet may be a chthonian planet, the core of a gas giant which has had its outer layers stripped away by stellar radiation. Alternatively it may have formed in the inner regions of the Mu Arae system as a rocky "super Earth". The gas giant planet "b" is located in the liquid water habitable zone of Mu Arae. This would prevent an Earth like planet from forming in the habitable zone, however large moons of the gas giant could potentially support liquid water. On the other hand, it is unclear whether moons sufficiently massive to retain an atmosphere and liquid water could actually form around a gas giant planet, due to a theorized scaling law between the mass of a planet and its satellite system. In addition, measurements of the star's ultraviolet flux suggest that any potentially habitable planets or moons may not receive enough ultraviolet to trigger the formation of biomolecules. Planet "d" would receive a similar amount of ultraviolet to the Earth and thus lies in the ultraviolet habitable zone. However, it would be too hot for any moons to support surface liquid water.